Von der Leyen’in koalisyonunda yapay zeka çatlağı

Avrupa Parlamentosu, yapay zekanın nasıl ele alınması gerektiğine dair hararetli bir tartışmaya sahne oldu. 

Merkez sağ kanat, Avrupa’daki ticari faaliyetleri güçlendirmek adına kuralların basitleştirilmesi gerektiğini savunurken, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’i destekleyen merkez partiler, yapay zeka şirketlerinin yol açtıkları zararlardan sorumlu tutulup tutulmaması gerektiği konusunda karşı karşıya geldi.

AB yürütme organı, 2022 yılında yapay zekaya özel sorumluluk kuralları getirmeyi değerlendirmiş, ancak Avrupa Birliği’nin rekabet gücünü artırmaya yönelik kapsamlı basitleştirme çalışmaları kapsamında geçen yıl bu tasarıdan vazgeçmişti.

Çoğunluk koalisyonunun bir parçası olan Sosyalistler ve Demokratlar grubunun Maltalı başkan yardımcısı Alex Agius Saliba, “Yapay Zeka Sorumluluk Direktifi’nin geri çekilmesi büyük bir hataydı,” dedi ve ekledi: “Komisyon’u, bu önemli yasal düzenlemeyi yeniden gündeme getirmeye ısrarla davet ediyoruz.” 

Yapay zekayı düzenlemeye yönelik küresel bir çerçevenin tartışıldığı Perşembe günkü genel kurul oturumu, von der Leyen’i destekleyen merkez koalisyon içindeki ciddi gerilimleri gözler önüne serdi. 

Merkez sol, yapay zeka kaynaklı bir dizi siber saldırı olayına karşı yeni kurallar getirilmesini savunurken, merkez sağ ise Avrupalı ​​şirketlerin küresel yapay zeka yarışında rekabet edebilmelerini sağlamak için kuralların basitleştirilmesi gerektiği konusundaki ısrarını sürdürdü.

Sosyalist ve Yeşiller grubu milletvekilleri, tıpkı geleneksel üreticilerin ürünlerinde olduğu gibi, yapay zeka şirketlerini de kendi modellerinin yol açtığı zararlardan sorumlu tutacak yeni bir “Yapay Zeka Sorumluluk Yasası” çağrısında bulundu.

OpenAI CEO’su Sam Altman da benzer bir öneride bulunmuştu. 

Altman, bu yaz OpenAI’a ait otonom ajanların başka bir yapay zeka platformu olan Hugging Face’e sızması olayının ardından, otonom siber saldırılar gerçekleştirebilen modellere sahip şirketler için yeni bir sorumluluk çerçevesi oluşturulması fikrini ortaya atmıştı.

Hollandalı Yeşiller milletvekili Kim van Sparrentak, “Evinizde bir telefon şarj cihazı patlarsa, buna asla ‘yenilikçi’ demeyiz; buna ‘ucuz ve tehlikeli bir çöp’ deriz ve üreticiyi oluşan zararlardan sorumlu tutarız,” ifadelerini kullandı.

Van Sparrentak, Avrupa Komisyonu’na “[ABD Başkanı Donald] Trump’ı memnun etmek için kuralları yürürlükten kaldırmaktan vazgeçmesi” ve “yapay zekanın test edilmesi ile geliştirilmesini de kapsayan, güçlü ve yeni bir sorumluluk yasası” hazırlaması çağrısında bulundu. 

Tartışma, von der Leyen’in merkezci koalisyonunda yer alan ve yapay zekâ konusuna odaklanan kilit yasa koyucular arasında sert bir atışmaya dönüştü. 

AB’nin amiral gemisi niteliğindeki yapay zekâ yasasının temel bir bölümünün ertelenmesine yol açan kapsamlı yapay zekâ düzenlemesi üzerindeki çalışmalara öncülük eden İsveçli merkez sağcı milletvekili Arba Kokalari, “Yeşiller ve Sosyalistler daha fazla düzenleme talep ederken, sanki geri kalanımızdan tamamen farklı bir gezegende yaşıyor gibiler” dedi.

Kokalari, AB’nin hâlihazırda —henüz bazı kısımları yürürlüğe bile girmemiş olan— kapsamlı bir düzenleyici çerçeveye (Yapay Zekâ Yasası) sahip olduğunu belirterek, AB’nin bunun yerine küresel yapay zekâ yarışında geri kalmamaya odaklanması gerektiğini savundu. “Daha az bürokrasi, daha fazla özel yatırım, verilere ve bilişim altyapısına daha iyi erişim” çağrısında bulundu.

Bir önceki yasama döneminde Yapay Zekâ Yasası üzerindeki çalışmalara liderlik eden İtalyan Sosyal Demokrat Brando Benifei ise buna sert bir yanıt vererek, Avrupa’nın yeni sorumluluk kurallarıyla öncülük etmesi gerektiğini, aksi takdirde “neler olup bittiğini öğrenmek için bir CEO’nun blog yazısı paylaşmasını beklemek zorunda kalacaklarını” ifade etti.

Alman Yeşiller milletvekili Sergey Lagodinsky de Kokalari’ye, “Siz hangi gezegende yaşıyorsunuz? [Yapay zekâ] ajanlarının kontrolden çıktığı bir gezegende değil herhalde!” diyerek karşılık verdi.

Uluslararası Ortaklıklardan Sorumlu Komisyon Üyesi Jozef Síkela ise tartışmanın sonunda, söz konusu kuralların AB üyesi ülkeler ile Avrupa Parlamentosu milletvekilleri arasında bir uzlaşmaya varılamadığı için geri çekildiğine dikkat çekti.

Politico