Prof. Dr. Cem GÜZELOĞLU, “Fatih'in İstanbul'u Fethinin 573. Yılında, İletişimsel eylem kodlarını, tarihi bir zaferin taşıdığı büyük düşünebilme ve dile hakim olabilmenin stratejik misyonunu ” TGM için kaleme aldı… Keyifli okumalar…
573 yıl önce bugün, 21 yaşındaki bir genç sadece bir şehri fethetmedi. Bir mesaj kurdu.
Tarih kitapları bize topları, surları ve gemileri kara yoluyla taşıma stratejisini anlatır. Oysa Fatih Sultan Mehmet'in gerçek dehası, askerî zekâsından çok önce iletişim zekâsında saklıydı.
Bir Lider, Önce Dili Fetheder
Yedi dil bilen bir hükümdar düşünün. Türkçe, Arapça, Farsça, Sırpça, Latince, Yunanca ve İbranice. Bu, bir hobinin ya da siyasi hesabın ürünü değildir. Bu, derin bir iletişim felsefesinin yansımasıdır: Anlamak istiyorsan, önce karşındakinin dilini konuşacaksın.
Bugünün dünyasında iletişim fakültelerinde öğrettiğimiz en temel ilke budur. Hedef kitlenizi tanıyın. Onların kodlarıyla konuşun. Empati, retorikten önce gelir.
Tasarım Bir Araç Değil, Bir Stratejidir
Fatih, İstanbul'u aldıktan sonra yalnızca taş ve harçla değil; simgelerle, mimariyle ve mekânın anlamıyla inşa etti. Ayasofya'nın dönüşümü, Topkapı Sarayı'nın konumu, Kapalıçarşı'nın kuruluşu... Bunların her biri birer iletişim tasarımıdır. Her mekân bir mesaj taşır: Burada yeni bir medeniyet var ve bu medeniyet kalıcıdır.
Bugün marka iletişiminde, kentsel tasarımda, kültürel mimaride aradığımız "anlam katmanlılığı" kavramını Fatih, 1453'te fiilen uyguluyordu.
Çok Dilli Bir Dünyada Tek Sesli Kalmak, En Büyük Yenilgidir
Günümüz Türk gençliğine şunu sormak istiyorum: Kaç dil biliyorsunuz? Kaç kültürün iç sesini duyabiliyorsunuz?
Sosyal medya algoritmalarının bizi kendi yankı odalarımıza kapattığı bu çağda, Fatih'in çok dillilik felsefesi bir lüks değil, varoluşsal bir zorunluluktur. İletişim sanatı, yalnızca konuşmak değil; anlaşılabilir olmak ve anlamayı seçmektir.
Bir tasarımcı olarak söylüyorum: En güçlü tasarım, karşısındakini dışlamayan, aksine içine çeken tasarımdır. 1453'te İstanbul'un kapılarını farklı dinlere, dillere ve kültürlere açık tutan politika, işte bu anlayışın ta kendisiydi.
Genç Nesle Mektup
Siz bu satırları bir ekranda okuyorsunuz. Belki üç ekranı aynı anda açık tutuyorsunuz. Ama şunu sorun kendinize: Tüm bu erişim imkânıyla kaç farklı perspektifi gerçekten içselleştirdiniz?
Fatih Sultan Mehmet, 21 yaşında tarih yazdı. Ama o tarihi yazmadan yıllar önce okuyordu, düşünüyordu, dil öğreniyordu ve farklı olanı anlamaya çalışıyordu. Yüzyıllar sonra bir başka dahi, Mustafa Kemal Atatürk, yıkılmış bir imparatorluğun küllerinden modern bir cumhuriyet inşa etti. O da önce zihinleri fethetti; sonra coğrafyayı.
Bu iki isim birbirinden farklı çağların, farklı davaların adamıdır. Ama ikisi de bize aynı şeyi fısıldıyor: Büyük olmak istiyorsan, önce büyük düşüneceksin.
Ve bu topraklar yalnızca dehalarıyla değil, vatanın kanlarıyla da kutsanmıştır. Çanakkale'de, Sakarya'da, her dağda ve her ovada bu vatanın toprağına karışan aziz şehitlerimiz, bize yalnızca bir vatan bırakmadı; yaşanmaya değer bir anlam bıraktı. Onların her biri, ismini bilmesek de, bu milletin en güçlü iletişim mirasıdır: Sözsüz ama sonsuza dek yankılanan bir fedakârlık dili.
İletişim sanatının en yüce biçimi belki de budur. Milletini o denli içselleştirmek ki, söze gerek kalmadan anlaşılasın.
Türklük, bir etnisite sınırının çok ötesinde, ortak hafızadan, ortak acıdan ve ortak ülküden beslenen derin bir dildir. Bu dili konuşmak; tarihi bilmek, şehidi tanımak, büyüklere saygı duymak ve bu mirası geleceğe taşıma sorumluluğunu omuzlamaktır.
Fatih, 21 yaşında tarih yazdı. Mustafa Kemal, imkânsızı mümkün kıldı. Şehitlerimiz, bedenleriyle sınır çizdi. Peki siz, bu mirasın çocukları olarak bugün hangi sayfayı yazıyorsunuz?
İstanbul'un fethinin 573. yıl dönümünde; başta Fatih Sultan Mehmet ve Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere tüm Türk büyüklerine saygı, aziz şehitlerimize ve ebediyete göçmüş gazilerimize rahmet, yaşayan gazilerimize ve bu millete minnet ile.
Prof.Dr. Cem GÜZELOĞLU
Ege Üniversitesi GSTMF Öğretim Üyesi