Teknik Direktör ve Antrenman Bilimi Uzmanı Hakan KARATEPE, "Futbolda antrenman modeli olarak sezon öncesi geçiş döneminde bireysel atletik performansız sezon içindeki önemini ve sporda bilimsel verilerin önemini" TGM için analiz etti. Keyifli okumalar...
Futbol sezonu sona erdiğinde tribünler sessizleşir, antrenman sahaları boşalır ve birçok kişi futbolcuların birkaç hafta boyunca hiçbir şey yapmadan dinlendiğini düşünür. Oysa modern futbolda gerçek tam tersidir.
Bugün dünyanın en başarılı kulüplerine baktığımızda sezon sonu tatili artık “tamamen dinlenme dönemi” değil, bilimsel olarak planlanan bir geçiş dönemi (transition period) olarak görülmektedir.
Bu süreçte asıl amaç performansı artırmak değil, performansı korumaktır.
İşte tam da bu noktada bireysel atletik performans antrenörlerinin rolü ortaya çıkmaktadır.
Ancak burada çok önemli bir ayrım vardır.
Dinlenmek ile Hareketsiz Kalmak Aynı Şey Değildir
Sezon boyunca profesyonel bir futbolcu;
- 50-70 resmi maça çıkabiliyor,
- Binlerce yüksek şiddetli koşu yapıyor,
- Yüzlerce sprint gerçekleştiriyor,
- Sürekli nöromüsküler stres altında kalıyor.
Dolayısıyla sezon sonunda vücudun toparlanmaya ihtiyacı vardır.
Fakat toparlanma demek, üç hafta boyunca hiçbir fiziksel aktivite yapmamak anlamına gelmez.
Bilimsel çalışmalar göstermektedir ki tamamen hareketsiz geçirilen bir geçiş döneminde;
- Aerobik kapasite düşmeye başlar,
- Maksimal kuvvette azalma görülür,
- Sprint performansı geriler,
- Tendon ve kas dokularının yük toleransı azalır,
- Vücut yağ oranı yükselmeye başlar.
Bu nedenle modern futbol artık “aktif dinlenme” modelini benimsemektedir.
Bireysel Performans Antrenörü Neden Önemlidir?
Doğru çalışan bir atletik performans antrenörü oyuncuyu yormaz.
Tam tersine oyuncuyu korur.
Çünkü geçiş döneminde hedef;
- Hareket kalitesini artırmak,
- Mobiliteyi geliştirmek,
- Kuvvet seviyesini korumak,
- Kronik ağrıları azaltmak,
- Kas dengesizliklerini düzeltmek,
- Yeni sezon kampına hazır bir vücut oluşturmaktır.
Bunların hiçbiri ağır yüklenmeler gerektirmez.
Tam aksine doğru dozlanmış çalışmalar gerektirir.
En Büyük Hata: Tatili Sezon Öncesi Kampına Çevirmek
Son yıllarda sosyal medyada sıkça gördüğümüz görüntüler dikkat çekiyor.
Tatilde futbolcular;
- Ağır kızak çekiyor,
- Maksimum sprintler yapıyor,
- Yüksek hacimli pliometrik çalışmalar uyguluyor,
- Yoğun laktat antrenmanlarına giriyor.
Bu görüntüler etkileyici olabilir.
Ancak bilimsel açıdan bakıldığında bunların önemli bir kısmı geçiş döneminin amaçlarıyla örtüşmemektedir.
Geçiş döneminde amaç yorulmak değildir.
Amaç yenilenmektir.
Çünkü kas dokusu kadar sinir sistemi de sezon boyunca büyük yük altındadır.
Merkezi sinir sisteminin toparlanması, fiziksel toparlanma kadar önemlidir.
İyi Performans Antrenörü Oyuncuyu Tanır
Her futbolcu aynı değildir.
Bir stoper ile kanat oyuncusunun ihtiyaçları farklıdır.
35 yaşındaki deneyimli bir futbolcu ile 20 yaşındaki genç oyuncunun toparlanma süreleri aynı değildir.
Ön çapraz bağ ameliyatı geçirmiş bir oyuncunun geçiş dönemi planı ile hiç sakatlık yaşamamış bir oyuncunun planı da aynı olamaz.
İşte bu yüzden bireysel çalışma kişiselleştirilmelidir.
Gerçek performans antrenörlüğü sosyal medyada paylaşılacak sert antrenman videoları hazırlamak değildir.
Oyuncunun kariyerini uzatmaktır.
Kulüpler ile Bireysel Performans Antrenörleri Rakip Değildir
Bazı teknik direktörler ve kulüpler bireysel performans antrenörlerine mesafeli yaklaşabiliyor.
Oysa doğru iletişim kurulduğunda iki taraf birbirini tamamlar.
Kulübün performans departmanı;
- GPS verilerini,
- sezon yüklerini,
- sakatlık geçmişini,
- biyomekanik analizleri paylaşabilir.
Bireysel performans antrenörü ise bu bilgiler ışığında oyuncuyu kulübe en hazır hâliyle teslim edebilir.
Asıl başarı, egoları değil bilimi merkeze koyabilmektir.
Futbol Artık 10 Ay Değil, 12 Ay Yönetilen Bir Süreçtir
Modern futbolda performans yalnızca sezon içinde inşa edilmez.
Şampiyonluklar;
bazen sezon arasında,
bazen milli takım kamplarında,
bazen de tatil döneminde kazanılır.
Çünkü fiziksel performans süreklilik ister.
Geçiş dönemi doğru yönetilen futbolcu, sezon öncesi kampına avantajlı başlar.
Yanlış yönetilen futbolcu ise kampın ilk haftalarında performans açığını kapatmaya çalışırken sakatlık riskiyle karşı karşıya kalabilir.
Sonuç
Geçiş döneminde bireysel atletik performans antrenörüyle çalışmak bir moda akımı değildir.
Doğru planlandığında bu süreç, oyuncunun fiziksel kapasitesini koruyan, sakatlık riskini azaltan ve yeni sezon hazırlıklarını daha verimli hâle getiren önemli bir performans stratejisidir.
Ancak bunun tek şartı vardır:
Amaç oyuncuyu yormak değil, oyuncuyu hazırlamaktır.
Modern futbolun en büyük farkı da tam burada ortaya çıkar. Başarılı kulüpler yalnızca sezonu değil, yılın tamamını yönetir.
Çünkü elit performans, birkaç haftalık yoğun çalışmaların değil; bilimsel planlama, yük yönetimi ve sürekliliğin ürünüdür.
Hakan KARATEPE
Teknik Direktör | Antrenman Bilimcisi