Von der Leyen’in, Birliğin Durumu konuşmasında AB genelinde sosyal medya için yaş sınırı planlarını duyurması bekleniyor.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in, 16 Eylül’de Strazburg’da yapacağı yıllık Birliğin Durumu (State of the Union) konuşmasında, çocuklara yönelik AB genelinde sosyal medya yasağına ilişkin önerileri açıklaması bekleniyor.
Söz konusu adım, ulusal hükümetlerin çocukların çevrim içi ortamda daha iyi korunması yönündeki aylardır süren baskılarının ardından, Brüksel’in sosyal medya platformlarında yaş sınırlaması getirilmesine yönelik şimdiye kadarki en güçlü siyasi taahhüdü anlamına gelecek.
Avrupa Komisyonu’ndan bir yetkili, uygulanacak hukuki çerçevenin henüz belirlenmediğini vurguladı. Bununla birlikte girişimin, belirli bir yaşın altındaki çocukların sosyal medya platformlarında hesap açmasını engelleyecek AB mevzuatı veya diğer düzenleyici tedbirlerin önünü açmasının beklendiğini söyledi.
Üye ülkelerden bir temsilci ise Komisyon yetkililerinin hükümetlere eylül ayında bir duyuru yapılacağını önceden bildirdiğini ve bunun da Von der Leyen’in yıllık politika konuşmasında bu girişimi açıklayacağı yönündeki beklentileri güçlendirdiğini ifade etti.
Komisyonun hangi asgari yaşı önereceği veya olası kısıtlamaların pratikte nasıl uygulanacağı ise henüz netlik kazanmış değil.
Üye devletler, ebeveyn izninin zorunlu hale getirilmesinden yaş doğrulama teknolojileriyle desteklenen doğrudan yasaklara kadar farklı seçenekler üzerinde duruyor.
Von der Leyen’in yaklaşımını bilen bir AB yetkilisi, konuşma sırasında bir açıklamanın “gelebileceğini” söyledi ancak Komisyona danışmanlık yapan uzman grubunun tavsiyelerini henüz yayımlamadığını da hatırlattı.
Von der Leyen tarafından çocukların çevrim içi ortamda nasıl korunması gerektiğini incelemek üzere kurulan danışma grubunun raporunu 13 Temmuz’da sunması bekleniyor.
Yetkili, bu tarihe kadar “siyasi yönelim ve atılacak somut adımların öngörülemeyeceğini” belirtti.
Yetkililer, çocukların çevrim içi güvenliğinin Von der Leyen’in ikinci dönemindeki öncelikli politika başlıklarından biri haline geldiğini ifade etti. Bir üye ülke temsilcisi bunu Başkan’ın kişisel olarak önem verdiği bir “özel proje” olarak nitelendirirken, hükümetlerin aylardır verilen siyasi mesajların artık somut adımlarla desteklenmesini istediğini söyledi.
Üye ülkelerden artan baskı
AB ülkeleri çocukların sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik kendi düzenlemelerini hazırladıkça konu daha da ivme kazandı. Fransa, İspanya, Almanya, Danimarka ve Yunanistan ulusal düzeyde çeşitli önlemleri hayata geçirmek için girişimlerde bulundu.
AB dışındaki bazı ülkeler ise daha ileri adımlar attı.
Avustralya, 2024 yılında Çevrim İçi Güvenlik Değişikliği (Sosyal Medya Asgari Yaş) Yasasını kabul ederek büyük sosyal medya platformlarının 16 yaş altındaki çocukların hesap açmasını engellemesini zorunlu kılan dünyadaki ilk düzenlemeyi yürürlüğe koydu.
Yasa Aralık 2025’te uygulanmaya başladı. Von der Leyen de bu düzenlemeyi çocukların çevrim içi korunması konusunda örnek gösterdi.
Birleşik Krallık hükümeti ise geçen ay, Avustralya benzeri bir düzenlemeyle 16 yaş altındakilerin büyük sosyal medya platformlarını kullanmasını yasaklamayı planladığını açıkladı. Önlemlerin 2027 ilkbaharında yürürlüğe girmesi ve ülkenin mevcut Çevrim İçi Güvenlik Yasası’nı tamamlaması bekleniyor.
AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten İrlanda da çevrim içi çocuk güvenliğini öncelikleri arasına aldı ve yaş doğrulamasına yönelik AB çapında ortak bir sistem oluşturulmasını savunuyor.
İrlanda Başbakanı Micheál Martin geçen hafta yaptığı açıklamada şöyle konuştu:
“Bu konuda ciddi bir ivme oluşuyor. Oldukça somut öneriler ve fikirler bekliyoruz. Çocukların çevrim içi korunması konusunda Avrupa genelinde ortak bir yaklaşım oluşturmak için bir fırsat bulunduğunu düşünüyorum.”
Bir diplomat ise Brüksel’in, ulusal yasaların birbirinden çok farklı hale gelmesinden önce harekete geçmesi yönünde artan baskı altında olduğunu söyledi.
“Komisyon ne kadar beklerse, üye devletlerin kendi hukuk sistemlerini ortak kurallara uyarlaması o kadar zorlaşacaktır.”
Avrupa Parlamentosu Başkan Yardımcısı Christel Schaldemose da Von der Leyen’e daha hızlı hareket etmesi çağrısında bulundu.
“Yeterince hızlı ilerlemiyor ve bu bir sorun. Bunu uzun zamandır tartışıyoruz.”
Schaldemose, Danimarka’nın 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya kullanabilmesi için ebeveyn izni şartı getirmeye hazırlanmasını, AB ülkelerinin Brüksel’i beklemeden ilerlediğinin kanıtı olarak gösterdi.
Komisyonun danışma kurulunun çalışmalarını yakından takip eden bir çevrim içi çocuk güvenliği uzmanı ise yaz aylarının daha sakin geçmesi nedeniyle böylesine kapsamlı bir girişimin yaz döneminde açıklanmasının alışılmadık olacağını, bu nedenle eylül ayında yapılacak Birliğin Durumu konuşmasının siyasi açıdan daha uygun bir zamanlama olduğunu değerlendirdi.
Geçen hafta Avrupa Komisyonu sözcüsü, çocukların sosyal medya erişimini sınırlandırmaya yönelik “masada hâlâ farklı seçeneklerin bulunduğunu” belirterek, hazırlanacak teklifin nihai şeklinin henüz kesinleşmediğini ifade etti.
Euractiv
