Komisyon, Bölgesel Fonlar Departmanında Yeniden Yapılanmayı Değerlendiriyor
AB, harcamalarını daha merkezi hale getirmeye çalışırken, bölgesel fonlardan sorumlu departman kapsamlı bir yeniden yapılanmayla karşı karşıya.
Avrupa Komisyonu, Başkan Ursula von der Leyen’in AB harcamaları üzerinde daha doğrudan kontrol sağlama hedefi doğrultusunda, en eski birimlerinden birinde büyük bir yeniden yapılandırmayı değerlendiriyor.
Bölgesel ve Kentsel Politika Genel Müdürlüğü (DG REGIO), AB’nin uyum politikası aracılığıyla toplam harcamaların neredeyse üçte birini yönetiyor — bu da daha yoksul bölgeleri desteklemek amacıyla ayrılmış yaklaşık 600 milyar avroluk bir kaynağa karşılık geliyor.
Ancak DG REGIO, Komisyonun rekabetçilik, savunma ve stratejik yatırımlar gibi yeni öncelikler etrafında kendini yeniden organize etme çabasının bir “kurbanı” olabilir.
Bölgesel işlerden sorumlu Komisyon Başkan Yardımcısı Raffaele Fitto, Çarşamba günü yaptığı açıklamada DG REGIO’nun yeniden değerlendirilmekte olduğunu doğruladı ve tamamen ortadan kaldırılma ihtimalini dışlamadı.
“DG REGIO içinde daha verimli bir genel müdürlük oluşturma fırsatı ve olasılığı üzerine düşünüyoruz ve doğru modeli — en iyi modeli — belirlemeye çalışıyoruz,” dedi.
Bu tartışma, Brüksel’in para yönetim biçimindeki daha geniş bir dönüşümü de yansıtıyor.
Geleneksel olarak uyum fonları, AB hükümetleri ve bölgeler tarafından ortaklaşa yönetilirken, pandemi döneminde AB daha merkezi bir modele geçti ve ulusal toparlanma planları doğrudan başkentler ile Komisyon arasında müzakere edildi.
Yetkililere göre bu model, harcama kararlarının Brüksel’den daha sıkı kontrol edildiği durumlarda fonların daha hızlı aktarılabildiğini gösterdi.
Aynı mantık, şimdi AB’nin bir sonraki uzun vadeli bütçesine yönelik görüşmeleri de şekillendiriyor.
Von der Leyen, AB kaynaklarını savunma ve rekabetçiliğe daha fazla yönlendirme çabası içinde.
Brüksel’de dolaşan iki farklı yeniden yapılandırma senaryosuna göre, büyük harcama programları üzerinde daha sıkı kontrol elde edebilir.
Seçeneklerden biri, gayriresmi olarak “DG INVEST” olarak adlandırılan yeni bir “süper genel müdürlük” kurulması. Bu yapı, bölgesel ve sosyal fonların yanı sıra gelecekteki rekabetçilik fonunu da yönetecek.
Bu adım, von der Leyen’e Komisyonun önemli bir bölümünü kendi önceliklerine göre yeniden şekillendirme fırsatı verebilir. Yetkililerden biri bu durumu şöyle özetledi:
“Eğer yapıyı sıfırdan kurarsanız, onu kendi vizyonunuza göre şekillendirirsiniz.”
İkinci seçenek ise DG REGIO’yu tamamen kaldırmak yerine, Reform ve Yatırım Görev Gücü (SG REFORM) ile birleştirmek.
SG REFORM, AB’nin Covid toparlanma fonlarını yönetiyor ve hâlihazırda Genel Sekreterlik üzerinden von der Leyen’e yakın bir konumda bulunuyor.
Ancak Avrupa Parlamentosu’nun REGI Komitesi Başkan Yardımcısı Ľubica Karvašová, bu fikirlerin “uyum politikasının ne anlama geldiğini kavrayamamak” anlamına geldiğini söyledi.
Karvašová’ya göre Avrupa’nın bölgeleri aşırı merkezi bir yatırım modeliyle yönetilemez. Ayrıca DG REGIO’nun zayıflatılması pahasına diğer Komisyon birimlerinin güçlendirilmesinin siyasi dirençle karşılaşacağı uyarısında bulundu.
DG REGIO içinde ise endişe giderek artıyor. Bir yetkili, çalışanların durumunu “buzdolabındaki bir yumurta” gibi — yani son kullanma tarihi olan bir yapı — olarak tanımladı.
Pek çok yetkilinin Komisyon içindeki başka birimlere geçtiği, ancak henüz bir “panik kaçışı” yaşanmadığı da belirtildi.
Yetkililere göre olası yeniden yapılanmanın kilit anı, 2026 sonuna doğru beklenen ve 2028 bütçe döngüsü öncesinde yapılacak kapsamlı Komisyon değerlendirmesi olacak.
Ayrıca iki Komisyon yetkilisine göre, Genel Müdür Themis Christophidou’nun gelecek yıl beklenen emekliliği de DG REGIO’nun tamamen ortadan kaldırılabileceği yönündeki spekülasyonları artırıyor.
Politico