AB, Temmuz ayında planlanan zirve öncesinde müzakerelerin çıkmaza girmesi riskine karşı, Birleşik Krallık ile ilişkilerin “reset” sürecine dair görüşmelerin acilen yeniden başlatılmasını umuyor.
Avrupa Komisyonu Başkan Yardımcısı ve Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, Brüksel’de düzenlenen AB–Birleşik Krallık Parlamento Ortaklık Meclisi toplantısında iki tarafın da anlaşmanın tamamlanabilmesi için artık “vites artırması” gerektiğini söyledi.
Šefčovič’e göre en büyük sorunlardan biri, önerilen gençlik hareketlilik programı kapsamında AB vatandaşlarının Britanya’da ödeyeceği üniversite harç ücretleri konusundaki çıkmaz.
Öte yandan Birleşik Krallık Ticaret Bakanı Chris Bryant, gıda güvenliği ve tarım standartlarını kapsayan Sağlık ve Bitki Sağlığı (SPS) anlaşması üzerine müzakerelerin, İngiliz parlamentosunda gerekli olacak kapsamlı mevzuat nedeniyle zor ilerlediğini söyledi.
Šefčovič, toplantıya katılan milletvekillerine ve Avrupa Parlamentosu üyelerine, Temmuz başı için planlanan bir sonraki zirve öncesinde anlaşmaya varmanın “çok iddialı” olduğunu ifade etti.
Ancak şöyle ekledi:
“Vites artırmalı ve bu karmaşık meselelerin üstesinden gelmeliyiz.”
Šefčovič, AB öğrencilerinin harç ücretleri konusunda uzlaşma çağrısını birkaç kez yineledi. Bu konu hakkında, AB ile Birleşik Krallık arasında ilişkilerin yeniden düzenlenmesine yönelik resmi gündemin geçen Mayıs ayında Lancaster House’ta kabul edilmesinden bu yana ilk kez kamuoyu önünde konuşmuş oldu.
Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer, Brüksel ile yeni bir anlaşma yapılmasını ekonomik ve dış politika stratejisinin merkezine koymuş durumda.
Starmer, bu yaz yapılacak zirvede bir dizi anlaşmayı duyurmayı umuyor.
Her ne kadar SPS ve emisyon ticareti kuralları üzerine görüşmeler önemli ölçüde ilerlemiş olsa da, taraflar AB öğrencilerinin İngiliz öğrencilerle aynı harç ücretlerini mi ödeyeceği, yoksa hâlihazırda uygulandığı gibi daha yüksek uluslararası öğrenci ücretlerine mi tabi olacağı konusunda anlaşamıyor.
Šefčovič bu konuda şunları söyledi:
“Gençlik deneyimi programı üzerinde anlaşmaya varabilmek için harç ücretleri konusunda bir çözüm bulmamız gerekiyor.”
Bu anlaşmazlık yalnızca planlanan zirveyi değil, aynı zamanda Birleşik Krallık’ın AB ile daha geniş kapsamlı yeniden yakınlaşma planlarını da tehlikeye atabilir.
İngiltere Maliye Bakanı Rachel Reeves, salı günü yapacağı konuşmada bu sürecin ekonomik büyüme gündeminin merkezinde olduğunu vurgulayacak.
Yetkililer, Brüksel ile müzakerelerden sorumlu Kabine Ofisi Bakanı Nick Thomas-Symonds’un, AB düzenlemelerine uyum sağlanmasının ekonominin hangi sektörlerine fayda sağlayacağını belirlemek için şimdiden çalıştığını söyledi.
Thomas-Symonds yetkililere, şirketlerin halihazırda AB kurallarına zaten uyduğu alanları belirlemek amacıyla bir “kapsam belirleme çalışması” (scoping exercise) yürütmeleri talimatını verdi.
Böylece bu sektörlerde ayrı İngiliz düzenlemeleri uygulamanın mantıklı olup olmadığı değerlendirilecek.
Karşılığında iki tarafın, bu ürünler üzerindeki sınır kontrollerini kaldırabileceği ifade ediliyor.
Hükümet kaynaklarına göre finansal hizmetler ve yapay zekâ gibi bazı yüksek teknoloji sektörleri dışında çoğu sektör bu yaklaşımdan fayda sağlayabilir.
Brüksel kaynakları, Birleşik Krallık’ın 2026 ve 2027 yılları için yeni bir “reset” gündemi hazırlamayı planladığını belirtiyor. Bu gündemde şu konular öncelikler arasında yer alıyor:
- Turneye çıkan sanatçılar için kolaylaştırılmış düzenlemeler
- Mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınması
- Kimyasallar üzerindeki maliyetli çifte düzenlemelerin kaldırılması
Parlamento toplantısında Šefčovič ayrıca, AB–Birleşik Krallık Ticaret ve İşbirliği Anlaşması kapsamında imzalanmış ancak başarısız olduğu görülen bir düzenlemeye de değindi.
Bu anlaşma, Birleşik Krallık’ta ekipman ve makinelerin bakımını yapan kişilere 180 güne kadar çalışma vizesi verilmesini öngörüyordu.
Šefčovič şöyle dedi:
“2025 yılında yalnızca 49 vize verildi. Bu çok düşük bir sayı ve programın işlemediğini gösteriyor.”
Ancak öğrenci harçları konusundaki anlaşmazlık çözülmezse, iki hükümet arasındaki daha geniş kapsamlı yeniden yakınlaşma girişimleri de askıya alınabilir.
The Guardian
