Avrupa Komisyonu cuma günü, Rusya’nın deniz yoluyla yaptığı ham petrol ihracatını destekleyen her türlü hizmeti kapsayan geniş çaplı bir yasak önerdi.
Bu adım, Moskova’nın Ukrayna’ya karşı yürüttüğü savaşın en önemli gelir kaynağını sekteye uğratmayı amaçlayan ve önceki parça parça AB yaptırımlarının çok ötesine geçen bir hamle olarak değerlendiriliyor.
Rusya, petrolünün üçte birinden fazlasını — çoğunlukla Yunanistan, Kıbrıs ve Malta’ya ait Batılı tankerler aracılığıyla, Batılı denizcilik hizmetlerinin desteğiyle ihraç ediyor.
Yeni yasak, ağırlıklı olarak Hindistan ve Çin’e yapılan bu sevkiyat uygulamasını sona erdirecek ve Batılı G7 ülkelerinin sınırlı başarıyla uygulamaya çalıştığı Rus ham petrolüne yönelik fiyat tavanını fiilen işlevsiz hâle getirecek.
AB, Rus ham petrol ihracatına yönelik en geniş kapsamlı kısıtlamayı öneriyor
Reuters, Avrupa Birliği ile G7’nin bu yasağı Aralık ayında görüşmeye başladığını ilk duyuran haber ajansı olmuştu.
Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yasağın nasıl aşamalı olarak uygulanacağına ya da daha sonra farklı bir fiyat tavanına tabi olan rafine petrol ürünlerini ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) gibi diğer enerji ihracatlarını kapsayıp kapsamayacağına dair ayrıntı vermedi.
Von der Leyen, yasağın “benzer düşünen ortaklarla koordinasyon içinde” uygulanacağını söyledi ve Rus LNG tankerleri ile buz kırıcı gemilerin bakım ve diğer hizmetler açısından “kapsamlı yasaklarla” karşılaşacağını ifade etti.
G7, 2022 yılında Rus ham petrolüne bir fiyat tavanı getirmişti. Amaç, Moskova’nın gelirlerini kısıtlarken üçüncü ülkelerin, belirlenen tavanın üzerinde ödeme yapmadıkları sürece petrol ithalatına devam edebilmesini sağlamaktı.
Geçen yıl AB ve İngiltere ile Japonya’nın da dâhil olduğu bir koalisyon, piyasa fiyatlarındaki düşüşü yansıtarak bu tavanı aşağı çekti.
Mevcut tavan varil başına 44,10 dolar seviyesinde bulunuyor. Bu rakam, benzer nitelikteki Irak Basra Medium petrolünün şu anki yaklaşık 64 dolarlık fiyatının oldukça altında.
ABD bu koalisyona katılmadı; ancak Rusya’nın en büyük iki petrol şirketi olan Rosneft ve Lukoil’i, AB’nin henüz uygulamadığı şekilde, tam mal varlığı dondurmasını içeren yaptırım listesine ekledi.
AB, yaptırımların dolanılmasını önlemeye çalışıyor
Rusya’nın yaklaşık dört yıl önce başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana hazırlanan 20. yaptırım paketi, Moskova’yı ciddi barış müzakerelerine zorlamayı amaçlıyor.
Von der Leyen, “Rusya ancak ciddi baskı altına alındığında masaya gerçek bir niyetle gelir. Rusya’nın anladığı tek dil budur,” dedi.
Yeni paketin, henüz yaptırım kapsamına alınmamış metaller, kimyasallar ve kritik minerallere yönelik yeni bir ithalat yasağı içermesi ve Avrupa’dan Rusya’ya yapılan ihracatın daha da kısıtlanması öngörülüyor.
Komisyon ayrıca, Rusya’nın “gölge filosuna” ait 43 geminin daha yaptırım listesine eklenmesini önerdi; böylece toplam sayı 640’a çıkacak. Bunun yanı sıra 20 Rus bölgesel bankası daha hedef alınacak. Batılı yaptırımların aşılmasına yardımcı olan kripto para şirketlerine karşı da ek önlemler gündemde.
AB diplomatik kaynaklarına göre paket, toplamda 100’ün üzerinde yeni kişi ve kuruluşa seyahat ve işlem yasakları ile mal varlığı dondurulması getirecek.
Paket AB üyesi ülkeler tarafından kabul edilirse, Birlik ilk kez yeni bir “Yaptırımlardan Kaçınmayı Önleme Aracını kullanacak. Bu araç, belirli yaptırıma tabi ürünlerin üçüncü bir ülkeye satışının kısıtlanmasına imkân tanıyor.
Açıklamada hedef ülkenin adı geçmese de, Kırgızistan, son aylarda bazı Kırgız bankaları ve kripto şirketlerinin ABD, AB ve Birleşik Krallık tarafından yaptırım kaçakçılığına yardımcı oldukları gerekçesiyle hedef alınmasının ardından baskı altında bulunuyor.
Yaptırımların yürürlüğe girebilmesi için AB üyesi ülkelerin oybirliği gerekiyor.
(1 ABD doları = 0,8458 euro)
Reuters
Haber Galerisi
