AB, Ukrayna’nın finansal sorunlarını aralık ayına kadar çözecek

Savaşın harap ettiği ülke, gelecek yıl 70 milyar avroluk bir bütçe açığıyla karşı karşıya. 

Avrupa Komisyonu, yıl sonuna kadar Ukrayna’nın bütçe açığının nasıl kapatılacağını belirlemeyi hedefliyor.

Üç sayfalık belgede, “2027 yılına kadar kalan finansman açığına çözüm bulma çalışmalarına başlanmalı ve yıl sonundan önce siyasi bir mutabakata varılması hedeflenmelidir” ifadesi yer alıyor.

Bu son tarih, Avrupa Birliği liderlerinin geçen hafta Brüksel’de bir araya gelerek birliğin önümüzdeki yedi yıllık bütçesini ve Ukrayna konusunu ele almalarının ardından gündeme geldi. 

Savaşın yıprattığı ülke, liderlerin Aralık 2025’te üzerinde anlaştığı 90 milyar avroluk krediden gelecek yeni kaynaklara rağmen, gelecek yıl 70 milyar avroluk bir bütçe açığıyla karşı karşıya bulunuyor. 

Bu ek kaynak sağlanmadığı takdirde, Ukrayna hükümeti ve ordusu, Rus güçlerine karşı dört yıldır sürdürdükleri savunma mücadelesini devam ettirmekte zorlanacak.

Ukrayna’nın savunma harcamalarındaki açık 40 milyar avroya ulaşırken, geri kalan 30 milyar avroluk açık ise ulusal bütçeden kaynaklanıyor. 

Komisyon yetkilileri; Kanada, Japonya, Birleşik Krallık ve ABD’nin toplam açığın azaltılmasına katkıda bulunacağını umuyor.

Belgede, “Uluslararası ortaklar, Ukrayna’nın karşı karşıya olduğu ciddi zorluklar ışığında mali taahhütlerini yerine getirmeli ve çabalarını artırmalıdır” deniliyor. “Daha fazla destek sağlamak, Ukrayna’nın savunma gayretini ve temel devlet işlevlerini gelecek yıl boyunca sürdürebilmesini temin etmek için kararlı bir katılım gereklidir.”

NATO ülkelerinin, 8 Temmuz’da Ankara’da mutabık kaldıkları üzere, bu yıl ve gelecek yıl Kiev’e ikili yardım sağlama taahhütlerine bağlı kalmaları durumunda, savunma alanındaki açık 27 milyar avroya düşebilir.

Bununla birlikte belgede, söz konusu rakamların “özellikle savunma tarafında, çok yüksek düzeyde belirsizlik içerdiği” belirtiliyor. Dolayısıyla durum daha da kötüleşebilir.

AB yürütme organı, Ukrayna’ya yönelik finansman seçeneklerinden oluşan bir liste hazırlıyor. Liderlerin, 26 Kasım’da Brüksel’de düzenlenecek olağanüstü zirvede bu seçenekleri görüşmeleri bekleniyor. 

Üç AB yetkilisi, dondurulmuş Rus devlet varlıklarının bu finansman seçenekleri arasında yer almasının pek olası olmadığını ifade etti. 

Varlıkların büyük bir kısmı Brüksel merkezli finansal saklama kuruluşu Euroclear'da bulunduğundan, Belçika bu girişime karşı çıkmaya devam ediyor. 

Belçika hükümeti, tam bir destek sağlanmadığı takdirde, söz konusu varlıkların kullanılmasının hem ülke içinde hem de yurt dışında Rusya'nın misillemesine yol açabileceğinden endişe ediyor.

Ukrayna'nın finansman ihtiyaçları konusunda yıl sonuna kadar bir anlaşmaya varmak için çok az zaman kaldığı göz önüne alındığında, Avrupa Komisyonu'nun Rus varlıkları üzerinden yeni bir siyasi çatışmayı tetiklemesi pek olası görünmüyor.

AB bütçesine ilişkin çetin müzakereler de finansman konusunun gelecek yılın başlarına sarkmasına neden olabilir; nitekim Ukrayna'nın kasasındaki kaynaklar da hemen tükenmeyecek.

Bir AB yetkilisi, "Bu, kesin ve değişmez bir son tarih değil" ifadesini kullandı.

Politico