Ukrayna'ya kredi programının kapısını açan anlaşma imzalandı
Avrupa Komisyonu, Birleşik Krallık'ın AB'ye "adil ve orantılı" bir mali katkı sağlayacağını açıkladı.
Avrupa Birliği ile Birleşik Krallık, pazartesi günü İngiltere'nin AB'nin 90 milyar avroluk Ukrayna Destek Kredisi (Ukraine Support Loan) programına katılımının önünü açan bir anlaşma imzaladı.
Program, Ukrayna'nın savunma kapasitesini güçlendirmeyi ve ülkeye yönelik uzun vadeli desteği pekiştirmeyi amaçlıyor.
Anlaşma, Paris'te düzenlenen Gönüllüler Koalisyonu (Coalition of the Willing) toplantısının oturum aralarında sonuçlandırıldı. Toplantıya Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy de katıldı.
Taraflar ortak açıklamalarında şu ifadeleri kullandı:
"Bu, Birleşik Krallık'ın katılımı açısından önemli bir adımdır. Böylece Ukrayna, Ukrayna Destek Kredisi kapsamında daha geniş bir savunma sanayii üreticisi havuzundan tedarik yapabilecek ve Rus saldırganlığına karşı koyabilmesi için gerekli kabiliyetlere sahip olabilecektir."
İngiltere Başbakanlık Ofisi (Downing Street) ise anlaşmayı yaptığı açıklamada "Birleşik Krallık ile AB arasındaki savunma ve güvenlik iş birliği açısından önemli bir ilerleme" olarak nitelendirdi.
Başbakan Keir Starmer da şu değerlendirmede bulundu:
"Avrupalı müttefiklerimizle birlikte Ukrayna'ya verdiğimiz desteği artırıyor ve Rusya üzerindeki baskıyı güçlendiriyoruz. Birlikte açık bir mesaj veriyoruz: Rus saldırganlığına karşı birlik içinde duracağız ve Avrupa'nın güvenliğini savunmaya devam edeceğiz."
AB liderleri tarafından bu yılın başlarında üzerinde uzlaşılan kredi programı kapsamında Birlik, sermaye piyasalarından borçlanarak 2026 ve 2027 yıllarında Ukrayna'nın mali ve askerî ihtiyaçlarının bir kısmını finanse edecek. Toplam 90 milyar avroluk kaynağın yaklaşık üçte ikisi, yani yaklaşık 60 milyar avrosu, askerî yardımlara ayrılacak.
Program, "Avrupa önceliği" ve "kademeli öncelik (cascading principle)" ilkelerini içeriyor. Buna göre Ukrayna, ihtiyaç duyduğu askerî teçhizatı AB dışındaki ülkelerden ancak istisna (derogasyon) süreci sonrasında temin edebiliyor. Bunun için söz konusu sistemlerin AB içinde gerekli miktarda veya gerekli zaman diliminde temin edilemediğini kanıtlaması gerekiyor.
Yeni anlaşmayla birlikte ise Ukrayna'nın İngiltere üretimi askerî ekipmanları satın alabilmek için artık bu istisna sürecine başvurmasına gerek kalmayacak.
Bunun karşılığında Birleşik Krallık, ortak açıklamaya göre "İngiliz şirketlerine verilen sözleşmelerin değeriyle orantılı olacak şekilde, borçlanmadan kaynaklanan maliyetlere adil ve orantılı bir katkı" sağlayacak.
Avrupa Komisyonu, söz konusu katkının miktarına ilişkin yorum taleplerine haberin yayımlandığı sırada yanıt vermedi. İngiliz tarafı ise katkının, İngiliz savunma sanayisinin elde ettiği sözleşmelerin değeriyle orantılı olacağını belirtti.
Brüksel ile Londra arasındaki bu anlaşma, tarafların aylar süren müzakerelere rağmen İngiltere'nin AB'nin 150 milyar avroluk SAFE Savunma Kredi Programı'na katılımını sağlayacak bir uzlaşmaya varamamasının ardından geldi.
AB'nin İngiltere'den talep ettiği mali katkı ile Londra'nın ödemeye hazır olduğu tutar arasındaki farkın hâlâ çok büyük olduğu belirtiliyor.
Öte yandan, 90 milyar avroluk kredi programı kapsamında savunma harcamaları için bugüne kadar yaklaşık 3,9 milyar avro ödeme gerçekleştirildi. Savunmaya yönelik yeni bir ödemenin ise bu hafta içinde yapılması bekleniyor.
Euractiv
