Yapay zekâ altyapısının hızla genişlemesine karşı artan tepki, ABD genelinde ulusal çapta organize edilen ilk büyük protesto hareketine dönüştü.
Veri merkezlerinin hızlı şekilde yaygınlaşmasına karşı çıkan gruplar, cumartesi günü ülke genelinde en az 125 farklı noktada gösteri düzenlemeyi planlıyor.
Protestolar, HumansFirst adlı taban hareketi tarafından koordine ediliyor. Hareketin kurucuları arasında, modern Tea Party hareketinin eski liderlerinden biri de bulunuyor.
Kurucu isimlerden biri, veri merkezlerine yönelik büyüyen muhalefeti, 2009 yılında aşırı vergilendirme ve hükümetin yetki aşımına karşı ortaya çıkan sağ popülist Tea Party hareketine benzetiyor.
Göstericiler, HumansFirst'ın "hesap verebilir olmayan" olarak nitelendirdiği veri merkezi yatırımlarını ve bunun "özgürlüklerimize kabul edilemez müdahale" oluşturduğunu savunuyor.
Yerel yönetimler, birçok bölgede veri merkezi projelerine yönelik muhalefetin odağı haline geldi. Bazı projelerin, yerel halkın itirazlarına rağmen veya yeterli düzenleyici inceleme yapılmadan, hatta bazı yerel yöneticilerin yatırımcılarla gizlilik sözleşmeleri (NDA) imzalaması sonrasında onaylandığı belirtiliyor.
Şimdi ise eyalet ve federal düzeydeki siyasetçiler, artan elektrik faturaları, değerli su kaynaklarının veri merkezlerine yönlendirilmesi ve çevre kirliliği konularında yükselen seçmen tepkisine yetişmeye çalışıyor.
Reuters/Ipsos tarafından haziran ayında gerçekleştirilen ankete göre, veri merkezlerine yönelik muhalefet, Amerikalıları ideolojik çizgilerin ötesinde birleştiren az sayıdaki konudan biri haline geldi. Ankete katılanların yalnızca üçte biri ABD'deki veri merkezi inşaatlarının mevcut hızını destekliyor.
Katılımcıların sadece yüzde 14'ü, Meta, Alphabet, Amazon, Microsoft ve Elon Musk'ın xAI şirketi gibi teknoloji devlerinin yapay zekâ projelerini desteklemek amacıyla kendi yaşadıkları bölgede veri merkezi kurulmasını destekleyeceğini belirtti.
Sektörün lobi kuruluşu olan Data Center Coalition ise protestolar hakkında Reuters'ın yorum talebine hemen yanıt vermedi. Kuruluş daha önce yaptığı açıklamada, veri merkezlerinin faaliyet gösterdikleri topluluklarda "sorumlu komşular" olmaya kararlı olduklarını ifade etmişti.
Cumhuriyetçi ve Demokrat Eyaletlerde Ortak Tepki
HumansFirst'ın kurucu ortaklarından Amy Kremer, hareketi Tea Party'nin ilk dönemlerine benzetse de veri merkezlerine yönelik tepkinin tamamen partiler üstü olduğunu söyledi.
"İnsanlar bir gün uyandıklarında mahallelerine böyle devasa bir tesis yapılacağını öğrendiler ve bunu istemiyorlar" diyen Kremer, veri merkezlerinin kasım ayında yapılacak ara seçimlerin ve 2028 başkanlık seçimlerinin belirleyici konularından biri olacağını öngördü.
Kremer, Cumhuriyetçileri büyük teknoloji şirketlerine "serbest geçiş hakkı" tanımakla eleştirirken, kendisi ve bazı organizatörler, Demokrat Parti yönetimindeki New York eyaletinin uyguladığı veri merkezi izinlerine yönelik moratoryum gibi politikaları da desteklemediklerini belirtti.
Organizatörler; geliştirme süreçlerinin şeffaf olmasını, doğal kaynaklar ile çevre sağlığının korunmasını, yüksek ücretli sendikal istihdam gibi toplumsal faydaların sağlanmasını ve yatırımcıların verdikleri sözleri yerine getirmemeleri halinde hesap verebilir olmalarını talep ediyor.
Cuma gecesi itibarıyla, veri merkezi yatırımlarının yoğun olduğu Cumhuriyetçi Teksas eyaleti 16 protestoyla en fazla gösteriye ev sahipliği yapması beklenen eyalet konumundaydı. Salıncak eyalet Georgia'da 11, Demokrat yönetimindeki California, Cumhuriyetçi Florida ve yine kritik eyaletlerden Pennsylvania'da ise yedişer protesto planlandı.
İlk Kez Sokağa Çıkıyorlar
Kendini "siyasi göçebe" olarak tanımlayan ve ilk kez aktivizm yapan 31 yaşındaki Eva Cardona, Teksas'taki protestolardan birini organize ediyor.
"Kontrolsüz yapay zekâ ve bu kadar hızlı büyüme hakkında duyduklarım beni endişelendiriyordu. Sadece Facebook'ta paylaşım yapmak yerine daha somut bir şey yapmak istedim" dedi.
Kaliforniya çölündeki Imperial County'de düzenlenecek protestolardan birine öncülük eden sol görüşlü 54 yaşındaki Ivan DelSol ise, planlanan veri merkezi projesinin Colorado Nehri'nden yılda yaklaşık 260 milyon galon su kullanacağını belirtti.
"Yapay zekâ için bu kadar büyük miktarda tatlı su kullanılması distopik bir durum" ifadelerini kullanan DelSol, su tüketiminin özellikle su kıtlığı yaşayan bölgelerde halkın en büyük endişelerinden biri olduğunu söyledi.
Veri merkezi sektörü ise su kullanımının, diğer birçok sanayi koluna kıyasla düşünüldüğü kadar yüksek olmadığını savunuyor.
Reuters
