Almanya Muharip İHA İstiyor

Boeing Australia'nın Ghost Bat insansız hava aracının satın alınması ile Avrupa'da geliştirilen alternatiflerin beklenmesi arasında yaşanan görüş ayrılıkları, Almanya'nın yeni nesil muharip İHA planını geciktirebilir.

Almanya, NATO'nun önemli bir kabiliyet gereksinimini karşılamak amacıyla silahlı insansız savaş uçağı filosu kurmayı hedefliyor. Ancak Savunma Bakanlığı içindeki görüş ayrılıkları, Berlin'in 2029 yılına kadar ilk filosunu hizmete sokma planını tehlikeye atıyor.

Almanya; ağır şekilde korunan hava sahalarında silah, sensör veya elektronik harp yükleri taşıyabilecek, yeniden kullanılabilir ve jet motorlu muharip insansız hava araçları edinmek istiyor.

Bu sistemler, Ukrayna savaşında yaygın olarak kullanılan küçük ve tek kullanımlık kamikaze dronlardan farklı olarak, defalarca görev yapabilecek ve gelecekte Eurofighter ile F-35 gibi insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev icra edecek şekilde tasarlanıyor.

Alman Hava Kuvvetleri'nin (Luftwaffe) halihazırda bu kabiliyete sahip herhangi bir sistemi bulunmuyor.

NATO, Almanya'nın bu yeteneği 2035 yılına kadar sağlamasını bekliyor. Ancak Berlin, daha iddialı bir hedef belirleyerek 2029 yılına kadar sınırlı sayıda bir filo oluşturup Luftwaffe'nin operasyonel tecrübe kazanmasını amaçlıyor.

Gizli bakanlık belgelerine göre yetkililer iki farklı görüş etrafında bölünmüş durumda.

Bir grup, Avrupa projeleri olgunlaşana kadar geçici çözüm olarak Boeing Australia'nın MQ-28 Ghost Bat platformunun satın alınmasını savunuyor.

Diğer grup ise önce bir ihale süreci başlatılarak Alman ve Avrupa üretimi alternatiflere gelişmeleri için daha fazla zaman tanınmasını istiyor.

Silahlanmadan sorumlu Devlet Sekreteri Jens Plötner için hazırlanan son iç değerlendirme notunda ise 2029 hedefinin artık gerçekleştirilemeyeceği belirtiliyor ve hedefin ertelenmesi tavsiye ediliyor.

Almanya Savunma Bakanlığı konu hakkında yorum yapmayı reddetti.

Avustralya çözümü engellerle karşılaştı

Bakanlığın ilk planı, geçici çözüm olarak 12 adet Boeing Australia MQ-28 Ghost Bat satın almak ve aynı zamanda rakip tasarımları test ederek Alman ve Avrupalı alternatiflerin gelişimine zaman kazandırmaktı.

Bu öneriyi hazırlayan Savunma Bakanlığı'nın inovasyon birimindeki yetkililer, 2029 hedefinin ancak bu yöntemle gerçekleştirilebileceğini savundu.

Yaşanan anlaşmazlık, Almanya'nın uzun yıllar süren yetersiz savunma yatırımlarının ardından ordusunu yeniden inşa etmeye çalışırken karşı karşıya kaldığı daha geniş bir ikilemi de ortaya koyuyor.

Berlin bir yandan kısa sürede hizmete alınabilecek gelişmiş yabancı sistemleri satın almayı değerlendirirken, diğer yandan üretimin, teknolojinin ve kritik bilgi birikiminin Almanya ile Avrupa'da kalmasını sağlayacak yerli çözümleri beklemek istiyor.

Plan kapsamında Boeing ile Alman savunma şirketi Rheinmetall, MQ-28'in Almanya'nın ihtiyaçlarına uyarlanması ve uçağın belirli bölümlerinin Almanya'da üretilmesi konusunda çalışma yürütmeyi kabul etmişti.

Savunma Bakanı Boris Pistorius, mart ayında Avustralya ziyareti sırasında bu seçeneğe kamuoyu önünde destek vererek Ghost Bat alımının değerlendirildiğini açıklamıştı.

Aynı dönemde Berlin;

• Boeing Defence Australia ve MQ-28 Ghost Bat,
• Alman girişimi Helsing ile Hensoldt tarafından geliştirilen CA-1 Europa,
• Airbus ile ABD'li üretici Kratos tarafından geliştirilen XQ-58 Valkyrie

arasında bir yarışma düzenlemeyi planlıyordu.

Ancak Savunma Bakanlığı değerlendirmesine göre mevcut platformların hiçbiri Almanya'nın tüm ihtiyaçlarını tam anlamıyla karşılamıyor.

Raporda, MQ-28'in Almanya'nın talep ettiği kara hedeflerine saldırı görevini yerine getirebilmesi için kapsamlı değişikliklere ihtiyaç duyduğu belirtiliyor.

Savunma tedarik kurumunun başkanı da bu değişikliklerin 2029 yılına kadar tamamlanabileceği konusunda şüphelerini dile getiriyor.

Öte yandan Alman öncülüğündeki alternatif projelerin ise henüz yeterli olgunluk seviyesine ulaşmadığı ifade ediliyor.

Bakanlık notlarından birine göre ilk filonun maliyetinin yaklaşık 820 milyon avro olması bekleniyor.

Rheinmetall projeye dahil olsa da sanayi faaliyetlerinin önemli bölümünün Almanya dışında gerçekleştirilecek olması siyasi açıdan da sorun yaratıyor.

Çünkü büyük savunma alımları, Alman Federal Meclisi'nin (Bundestag) Bütçe Komisyonu'nun onayını gerektiriyor ve milletvekilleri savunma harcamalarının Alman ve Avrupa sanayisini güçlendirecek şekilde yapılması konusunda giderek daha fazla baskı uyguluyor.

Önce ihale, sonra satın alma

Temmuz ayı başında planlama, silahlanma, hava kuvvetleri ve tedarik yetkililerinin katıldığı üst düzey toplantının ardından Devlet Sekreteri Plötner'e sunulan son planlama notu, önceki yaklaşımı büyük ölçüde tersine çeviriyor.

Yeni öneriye göre MQ-28'in doğrudan satın alınması yerine önce kapsamlı bir ihale süreci yürütülecek, ardından hangi platformun alınacağına karar verilecek.

Notta bu yöntemin, kapsamlı değişiklik gerektirecek bir platforma yatırım yapılması riskini azaltacağı belirtiliyor.

Ayrıca Alman ve Avrupa merkezli projelere gelişmeleri için daha fazla zaman kazandıracağı ve Almanya'nın kritik görev yazılımları üzerindeki kontrolünü korumasına yardımcı olacağı ifade ediliyor.

Ancak bunun en önemli dezavantajı zamanlama.

Çünkü ihale sürecinin 2027 yılına kadar başlamayacağı, bu nedenle kazanan platformun seçilmesi, uyarlanması ve hizmete alınmasının 2029 yılına kadar tamamlanmasının mümkün olmayacağı sonucuna varılıyor.

Bununla birlikte Almanya'nın NATO'nun 2035 yılı hedefini karşılamaya devam edeceği belirtiliyor.

Yetkililer, oluşacak kabiliyet açığının bir bölümünü kapatmak amacıyla 2027 yılından itibaren seyir füzelerinden yararlanılmasını öneriyor.

Ancak yeniden kullanılabilen muharip insansız hava araçlarının aksine seyir füzeleri fırlatıldıktan sonra imha oluyor ve aynı görev çeşitliliğini yerine getiremiyor.

Her iki önerinin de son değerlendirmesi, bundan sonraki yol haritasına karar verecek olan Devlet Sekreteri Jens Plötner tarafından yapılacak.

Politico