Sanayiye yönelik muafiyet, yasanın ilk yapısından dramatik bir kopuş anlamına gelebilir.
Almanya, Siemens ve Bosch gibi zorlanan sanayi devleri üzerindeki baskıyı hafifletmek amacıyla Avrupa Birliği’nin yapay zekâ kurallarını yeniden yazdırma yolunda ilerliyor.
AB büyükelçileri, Çarşamba gecesi sonuçlanabilecek görüşmeler kapsamında, makinelerin AB’nin yapay zekâ yasasından muaf tutulmasına yönelik Almanya’nın girişimini destekleme konusunda anlaştı.
Bu, Berlin için büyük bir kazanım. Almanya son haftalarda sanayisi için daha esnek yapay zekâ kuralları sağlamak amacıyla son bir çaba başlatmıştı.
Şansölye Friedrich Merz, Alman CEO’lara AB düzeyinde daha destekleyici bir yapay zekâ rejimi için mücadele edeceğine dair kişisel söz vermişti.
Eğer onaylanırsa, bu değişiklik, başlangıçta tüm sektörleri ve yapay zekâ kullanım alanlarını kapsayacak şekilde tasarlanan yasanın ilk halinden dramatik bir sapma anlamına gelecek.
Ancak Almanya, yapay zekânın sektörel mevzuat altına alınmasının “basitleştirme değil, deregülasyon” olacağı uyarısında bulunan on ülkelik bir grubun direnciyle karşılaştı.
Karar, yapay zekâ yasasının daha geniş kapsamlı bir gözden geçirilmesinin parçası olarak geliyor. Bu kapsamda:
- AB’de yüksek riskli yapay zekâ kullanımlarına yönelik kısıtlamalar bir yıldan fazla ertelenecek
- Şirketlere, yapay zekâ tarafından üretilen içeriklere filigran (watermark) ekleme gibi yeni gerekliliklere uyum sağlamaları için ek süre tanınacak
Çarşamba günü varılacak bir anlaşma, dijital alandaki kurallarda ilk önemli geri adım olabilir.
Bu gelişme, AB’nin ABD’den gelen teknoloji mevzuatı baskısıyla karşı karşıya olduğu ve kendi sanayisi ile hükümetlerinden gelen “katı kurallar küresel yapay zekâ yarışında dezavantaj yaratır” uyarılarının arttığı bir dönemde gerçekleşiyor.
Zaman daralıyor
AB ülkeleri, Çarşamba sabahı Almanya’nın taleplerini destekledi.
AB Konseyi dönem başkanlığını yürüten Kıbrıs’ın, ülkeler adına müzakereleri yöneten yapısı çerçevesinde sunduğu, yasanın eklerini değiştirerek makineleri muaf tutma önerisi büyükelçiler tarafından kabul edildi.
Beş diplomata göre, bir düzineden fazla büyükelçi bu değişikliği destekledi.
Bu da Güney Kıbrıs’a, Çarşamba gecesi Avrupa Parlamentosu ve Avrupa Komisyonu ile yapılacak son müzakerelerde muafiyeti savunma yetkisi verdi.
Öneriye göre, endüstriyel yapay zekâ uygulamaları, Yapay Zekâ Yasası yerine makine mevzuatında belirtilen kurallara tabi olacak.
Almanya büyükelçiler toplantısı öncesinde Fransa’nın desteğini de almıştı. Brüksel’de düzenlenen AI & Tech Week etkinliğinde konuşan üst düzey bir Fransız yetkili bu durumu doğruladı.
Fransa Ekonomi ve Maliye Bakanlığı’nda işletmelerden sorumlu genel müdür Thomas Courbe, toplantı başlamadan hemen önce, “Makineler konusunda prensipte Almanya’nın görüşlerini paylaşıyoruz” dedi.
Bu girişimin Çarşamba akşamı yapılacak müzakerelerde ciddi bir dirençle karşılaşması beklenmiyor.
Avrupa Parlamentosu daha önce, sektörel mevzuat kapsamındaki bazı ürünlerin sadece bu yasalara tabi olması, ayrıca AB’nin yapay zekâ yasasına da bağlı olmaması gerektiğini talep etmişti.
Ancak reform çalışmaları bir zaman baskısıyla karşı karşıya.
Yüksek riskli yapay zekâ uygulamalarına yönelik kuralların bu Ağustos ayında yürürlüğe girmesi planlanırken, yasa koyucular şirketlerin hukuki belirsizlik yaşamaması için Nisan sonuna kadar bir uzlaşma hedefi koymuştu.
İsteksiz ülkeler, Çarşamba sabahı büyükelçiler arasında yapılan anlaşmada “ek güvenceler” elde etti. İki diplomata göre bu güvenceler, endüstriyel yapay zekâ uygulamalarının hâlâ “insanın süreçte yer alması” gibi bazı temel gereklilikleri karşılamasını sağlayacak.
Sanayiden baskı
Avrupa’nın en büyük teknoloji şirketlerinden bazıları anlaşma öncesinde aktif şekilde devreye girdi.
Hollandalı çip ekipmanı tedarikçisi ASML ve Alman mühendislik şirketi Siemens’in de aralarında bulunduğu şirketlerin üst düzey yöneticileri Pazartesi günü yeni bir çağrı yaparak, “çakışan yükümlülükler olmadan endüstriyel yapay zekâ uygulamalarının önünün açılmasını” talep etti.
Ülkeler arasında anlaşma sağlanmasına rağmen Almanya, endişelerini görüşmelerin geç aşamasında gündeme getirdiği için eleştirildi.
Polonya Dijital İşler Devlet Sekreteri Dariusz Standerski, Salı günü düzenlenen AI & Tech Week etkinliğinde, “Eğer bir üye devlet olarak herhangi bir endişeniz varsa, lütfen bunu daha erken söyleyin” dedi.
Politico
