Avrupa’daki Aşırı Sağcı Partinin Yasaklanmasını Değerlendirecek

Bir dönem Avrupa Parlamentosu milletvekili adayı olan bir isim, siyasi düşünce kuruluşlarıyla bağlantılı uzmanlar ve Avrupa Komisyonunun eski üst düzey yöneticileri, Avrupa’daki siyasi partilerin faaliyetlerine son verilip verilmeyeceği konusunda görüş bildirmekle görevlendirildi.

Kurum içi bir nota göre, AB kurumları tarafından atanan altı kişi, aşırı sağcı Avrupa Egemen Uluslar (Europe of Sovereign Nations – ESN) partisinin Avrupa düzeyindeki parti statüsünün iptal edilerek finansmanının kesilip kesilmemesi gerektiğini değerlendirmek üzere perşembe günü görüşmelere başlayacak.

Bağımsız Saygın Kişiler Komitesi, AB siyasi partilerini denetleyen Avrupa Siyasi Partileri ve Siyasi Vakıfları Otoritesine, Avrupa değerlerinin ihlal edildiği yönündeki iddialar hakkında tavsiyelerde bulunmakla görevlendirildi.

Komite üyeleri; siyasi pazarlıklar, AB ülkelerinin kendi adaylarını öne çıkarması ve Avrupa Komisyonu yetkililerinin eski meslektaşlarını seçmesi gibi yöntemlerin birleşimiyle belirlendi. Bu durum, şimdi denetlemeleri beklenen parti ve vakıflar arasında soru işaretlerine yol açtı.

Avrupa Egemen Uluslar partisinin başkan yardımcısı ve aynı zamanda partinin vakfının başkanı olan Alexander Sell, “Siyasi bağlantıları açık olan kişilerin atanmış olmasına rağmen Bağımsız Saygın Kişiler Komitesinin, hukuken gerekli tarafsızlığı göstereceğini umuyoruz” dedi.

ESN, Almanya için Alternatif (AfD) partisinin Avrupa düzeyindeki siyasi yapılanması olarak faaliyet gösteriyor.

Sell, “Gerçek bir demokraside parti temsilcileri, siyasi rakiplerinin finansmanına ilişkin kararlara dâhil edilmemelidir” ifadelerini kullandı.

Avrupa Parlamentosu, temmuz ayında, denetleyici otoritenin AB değerlerinin ihlal edildiği yönündeki iddialarının ardından ESN’nin parti sicilinden çıkarılması ve finansmanının kesilmesine yönelik sürece onay verdi. İddialar arasında göçmen karşıtı, antisemitik ve LGBTİ+ karşıtı söylemler de bulunuyordu. 

ESN partisi, Avrupa Parlamentosunda 27 milletvekiline sahip ESN siyasi grubundan ayrı bir tüzel kişilik. Siyasi gruplar, Parlamento bünyesindeki milletvekili oluşumlarıyken siyasi partiler, AB bütçesinden finanse edilen ulusal partilerin daha geniş kapsamlı ittifaklarından oluşuyor. ESN siyasi grubu yaptırımlarla karşı karşıya değil.

Komite, gerekli tüm belgeleri teslim aldıktan sonra görüşünü bildirmek için iki aylık süreye sahip olacak. Ardından nihai kararı ilgili otorite verecek.

Saygın Komite Üyelerinin Seçimi

Bir AB yetkilisinin, verdiği bilgiye göre, Konsey tarafında üye ülkeler yalnızca iki aday önerdi: Alman Avrupa hukuku profesörü Pia Lange ve 2019’da Avrupa Muhafazakârlar ve Reformistler (ECR) ile bağlantılı bir partiden Avrupa Parlamentosu milletvekilliğine aday olan Litvanyalı Linas Kontrimas.

Avrupa Komisyonunun Genel Sekreterliği ise eski Komisyon üyesi Martine Reicherts ile eski Komisyon Genel Sekreteri Alexander Italianer’i önerdi. Italianer, hâlihazırda bir hukuk firmasında AB işleri danışmanı olarak da çalışıyor.

Avrupa Parlamentosunda muhafazakârlar ile sosyal demokratlar arasında varılan siyasi uzlaşmanın ardından milletvekilleri, hukuk ve din alanında uzmanlaşmış bir profesör olan Luca Vanoni’yi atadı. 

Vanoni, Viktor Orbán ile bağlantılı düşünce kuruluşu MCC’de misafir profesör olarak görev yaptı. Parlamento ayrıca, Avrupa Sosyal Demokratlar Vakfının (FEPS) Bilimsel Konseyinde yer alan Anna Pacześniak’ı seçti.

Üç AB kurumunun sözcüleri ve yetkilileri, tüm atamaların kurallara uygun olduğunu savundu. Mevzuat, yalnızca görevdeki AB yetkililerinin, komisyon üyelerinin ve Avrupa Parlamentosu milletvekillerinin komite üyeliğini yasaklıyor.

Pacześniak’ın durumunda yasa, siyasi vakıfların mevcut veya eski çalışanlarının komite üyeliğini yasaklıyor; ancak başka türden bağlantılara sahip kişilerin atanmasına geniş bir alan bırakıyor.

Avrupa Parlamentosunun basın birimine göre kurallar, komite üyeliğine geçmeden önce herhangi bir bekleme süresi uygulanmasını da öngörmüyor.

Pacześniak, FEPS bünyesindeki çalışmalarından herhangi bir ücret almadığını söyledi. “FEPS’in uygulaması, bu gruba yalnızca sosyal demokrat görüşleri paylaşan kişileri değil, mevcut siyasi durumu eleştirel biçimde analiz edebilecek kişileri de davet etmektir” dedi.

Litvanya Çiftçiler ve Yeşiller Birliğinin aday listesinde Avrupa Parlamentosu milletvekilliğine aday olan Kontrimas, 2019’da bağımsız aday olarak yarışmaya davet edildiğini söyledi. 

Kontrimas, “Partiye üye değildim, şimdi de üyesi değilim” dedi.

Italianer ise çalıştığı danışmanlık şirketinin, görev kabul ederken çıkar çatışmalarını önlemek için “katı kurallar” uyguladığını belirtti.

Konsey ve Komisyon tarafından önerilen adayların, herhangi bir çıkar çatışması bulunmadığına ilişkin taahhüt içeren bir beyan imzalaması gerekti. Avrupa Parlamentosunun basın birimi ise adayların “uygunluklarının ve bağımsızlıklarının değerlendirilmesi için gerekli bilgileri sunmalarının istendiğini” bildirdi.

Komite üyelerine görevleri karşılığında ücret ödenmeyecek; ancak yaptıkları harcamalar kendilerine geri ödenecek.

Politico