Avrupa, Donald Trump’ın İran ile tırmanan geriliminin tetiklediği enerji şokunun ekonomi genelinde yayılmasıyla yeniden bir enflasyon artışına hazırlanıyor.
Şu ana kadar acı en çok sürücüleri vurdu.
Ancak savaş uzadıkça ve Hürmüz Boğazı fiilen kapandıkça, merkez bankacıları blok genelinde daha geniş fiyat baskılarının oluştuğuna giderek daha fazla dikkat kesiliyor.
Bir ay önce Trump, İran’a yönelik kapsamlı bir hava ve füze saldırısı emri verdi.
Tahran buna ABD müttefiklerini hedef alarak, Körfez enerji altyapısını vurarak ve dünyanın en önemli enerji arterlerinden birini tıkayarak karşılık verdi; bu da petrol ve gaz fiyatlarını hızla yükseltti.
Avrupa bu ay fosil yakıt ithalatına şimdiden fazladan 13 milyar avro harcadı ve Brüksel’in izlemek ve bedelini ödemek dışında yapabileceği pek bir şey yok.
Almanya’da enerji enflasyonu 9,1 puan arttı ve manşet enflasyonu Mart ayında yüzde 2,7’ye yükseltti; Fransa’da ise enflasyon bir ay içinde iki katına çıkarak yüzde 2’ye ulaştı.
İtalya Ekonomi Bakanı Giancarlo Giorgetti, “ayrım gözetmeyen” fiyat artışlarına karşı önlem çağrısında bulunurken, politika yapıcıların son enerji krizinden alınan dersleri “akılda tutması” gerektiği uyarısında bulundu.
AB’de alarm zilleri çalıyor. Alışılmadık bir adımla, G7 maliye ve enerji bakanları pazartesi günü merkez bankacılarıyla bir araya geldi.
Bu tür bir toplantı son 50 yılda ilk kez gerçekleşti — ve emtia fiyatları yükselirken enflasyon etkilerini “yakından izleme” sözü verdi.
Enerji bakanları bugün üç yıldan uzun süredir ilk kez acil protokol kapsamında toplanıyor ve üzerlerindeki harekete geçme baskısı artıyor.
Ancak manevra alanları sınırlı. Bir diplomatın ifadesiyle, AB enerjisinin yaklaşık yüzde 60’ını ithal ettiği için “dilenciden farksızlar.”
Görüşmeler öncesinde Enerji Komiseri Dan Jørgensen, başkentleri uzun süreli kesintilere hazırlanmaya çağırdı.
Jørgensen, yakıt tüketimini artırabilecek, petrol ürünlerinin sınır ötesi akışını sınırlayabilecek veya AB rafineri üretimini zayıflatabilecek önlemler konusunda uyardı.
Bir başka AB diplomatı, “AB’nin küresel enerji fiyatlarını etkilemek için aslında yapabileceği çok az şey var,” dedi .
Küresel arzın dar olduğu bir ortamda Brüksel büyük ölçüde kriz yönetimiyle sınırlı kalıyor; ulusal hükümetler ise vergi indirimleri, fiyat tavanları ve sübvansiyonlar uyguluyor.
Bu önlemler, sürücülerin daha ucuz yakıt için Almanya’dan Çekya’ya, Hollanda’dan Belçika’ya yönelmesiyle tek pazarı bozma riski taşıyor.
Toplantı öncesinde hazırlanan gizli bir bilgilendirme notu, arz şoku sırasında talebi teşvik etmenin istikrar sağlamak yerine oynaklığı artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Buna rağmen yakıt fiyatları litre başına 2 avronun üzerine çıkarken siyasi baskı artıyor — bazı politika yapıcılar ise itidalin en az zarar verici seçenek olabileceğini kabul ediyor.
Euractiv
