Mahkeme zaferine rağmen Anthropic hâlâ sorunlarla karşı karşıya
Yapay zekâ girişimi, hükümetin kendisini bir tedarik zinciri riski olarak tanımlama planını durdurmak için D.C. Temyiz Mahkemesi’ndeki Trump tarafından atanmış yargıçları da ikna etmek zorunda.
Teknoloji avukatları ve lobicilere göre, Kaliforniya’daki bir federal yargıcın Perşembe günü Pentagon’un şirketi ulusal güvenlik riski ilan etmesini geçici olarak engelleyen kararına rağmen Anthropic’in işi hâlâ ciddi risk altında.
Anthropic’in Pentagon’a karşı duruşunu destekleyenler, ABD Bölge Yargıcı Rita Lin’in 43 sayfalık kararını hızla kutladı.
Kararda, Trump yönetiminin, Anthropic’in Claude yapay zekâ modelinin ABD vatandaşlarını gözetlemek veya otonom silahları güçlendirmek için kullanılmasını kısıtladığı gerekçesiyle şirkete “tedarik zinciri riski” etiketi vererek yanlış şekilde cezalandırdığı belirtildi.
Daha önce hiçbir Amerikan şirketine uygulanmamış olan bu tanımlama, Anthropic’in Pentagon ile yaklaşık 200 milyon dolarlık sözleşmesini sürdürmesini ve diğer federal kurumlarla ortaklıklarını engelleyebilirdi.
Ayrıca yüklenicilerin Pentagon’la çalışmalarında Anthropic’in yapay zekâ modellerini kullanmasını da yasaklayabilirdi.
Yargıç Lin kararında, üç yüklenicinin Anthropic ile çalışmalarını sonlandırdığını ya da hükümet tarafından buna zorlandığını ve toplam değeri 180 milyon doları aşan üç anlaşmanın “tam kapanmak üzereyken” iptal olduğunu yazdı.
Ancak Perşembe günkü karar Anthropic için bir kazanım olsa da, birçok avukat ve lobici bunun hem şirket hem de daha geniş teknoloji sektörü üzerindeki belirsizlik bulutunu dağıtmakta yetersiz kalacağını söylüyor.
Yapay Zeka ve Hukuk Enstitüsü adlı düşünce kuruluşunda kıdemli araştırmacı olan Hukukçu Charlie Bullock, “Pratikte, bu geçici tedbir nedeniyle Anthropic’e yönelik tedarik zinciri tanımlaması konusunda çok fazla şey değişmedi” dedi.
“Bu konudaki kamu tepkisinin büyük kısmının erken olduğunu ve gerçek durumu tam olarak yansıtmadığını düşünüyorum.”
Kararın hemen ardından, Savunma Bakanlığı’nın üst düzey yetkililerinden Emil Michael, Anthropic’e yönelik tedarik zinciri riski tanımlamasının yürürlükte kaldığını vurguladı.
Bullock, Anthropic’in bu durumdan tamamen kurtulabilmesi için D.C. Temyiz Mahkemesi’nde üç yargıçtan oluşan bir heyetin, hükümetin bu tanımlamasının dayandığı ayrı bir yasa hakkında karar vermesi gerektiğini belirtti.
Bu heyette yer alan üç yargıçtan ikisi — Gregory Katsas ve Neomi Rao — Donald Trump tarafından atanmış olup, her ikisi de hükümetin ulusal güvenlik yetkilerini geniş yorumlama eğiliminde.
Bullock, “Kaliforniya’daki Yargıç Lin’den farklı bir karar vermeleri oldukça mümkün” dedi. “Hatta büyük olasılıkla farklı bir karar vereceklerini söyleyebilirim.”
Anthropic sözcüsü, şirketin D.C. Temyiz Mahkemesi’ndeki şansına ilişkin soruları yanıtlamayı reddetti.
Pentagon sözcüsü ise Reuters’ı Emil Michael’ın X platformundaki açıklamalarına yönlendirdi.
Hükümetin önde gelen bir yapay zekâ şirketini tedarik zinciri riski olarak tanımlamasının tüm sektörde olumsuz sonuçlar doğurmasından endişe eden teknoloji lobisi büyük ölçüde Anthropic’in yanında yer aldı.
Kaliforniya’daki dava, hükümetin daha önceki bazı aşırı iddialarından geri adım atmasına da neden oldu.
Bunlar arasında Savunma Bakanı Pete Hegseth’in, orduyla çalışan herhangi bir şirketin Anthropic ile tüm bağlarını kesmesi gerektiği yönündeki açıklaması da bulunuyordu.
Ancak lobiciler, Yargıç Lin’in kararının hükümet yüklenicileri veya genel olarak teknoloji sektörü açısından belirsizliği ortadan kaldırmadığını söylüyor.
Bir teknoloji ticaret birliğinde görevli üst düzey bir yetkili, “Davalar ve temyiz süreçleri devam ettiği sürece, şirketler Savunma Bakanlığı’nın bu tanımlamayı kullanmasının etkileri konusunda yüzde 100 netlik ve kesinliğe sahip olmayacak” dedi.
Yazılım ve Bilgi Endüstrisi Kurumu’nun küresel kamu politikası ve hükümet ilişkileri başkanı Paul Lekas ise “iş dünyasının üzerinde hâlâ bir belirsizlik bulutu olduğunu” söyledi.
Lekas, yaptığı açıklamada mahkemenin “gerekçeli kararının iş dünyasına bir miktar güven verdiğini” ancak “hukuki sürecin henüz tamamlanmaktan çok uzak olduğunu” belirtti.
Ayrıca tarafların D.C. Temyiz Mahkemesi’nde de süreci sürdürdüğünü hatırlattı.
Savunma Bakanlığı, Anthropic’i tedarik zinciri riski olarak tanımlarken iki ayrı yasaya dayandı. Bu yasalardan biri olan 41 USC 4713 yalnızca D.C. Temyiz Mahkemesi’nde değerlendirilebiliyor.
Bu mahkeme de bir ihtiyati tedbir kararı vermezse, söz konusu tanımlama esas hakkında karar verilene kadar yürürlükte kalacak — ki bu süreç aylar hatta yıllar sürebilir.
Biden yönetiminde ulusal güvenlik yetkilisi olarak görev yapmış ve Institute for Progress’te çalışan Saif Khan, “Dünkü karardan sonra en azından bu tanımlamalardan biri ortadan kalktı” dedi. “Ama iş açısından bakıldığında, bunun gerçekten işe yaraması için ikisinin de kaldırılması gerekiyor.”
Çoğu gözlemci, Anthropic’in D.C. Temyiz Mahkemesi’nde daha zorlu bir süreçle karşılaşacağını düşünüyor. Harvard Hukuk Fakültesi öğrencisi ve yapay zekâ hukuku araştırmacısı Ben Murphy, bunun kısmen incelenen yasanın doğasından kaynaklandığını belirterek, bu yasanın “askeriyeye geniş takdir yetkisi tanıdığını” söyledi.
Murphy, “Ulusal güvenlikle ilgili değerlendirmeler konusunda oldukça geniş bir dil kullanılıyor” dedi. “Bu da yürütme organına geniş hareket alanı tanımak için güçlü bir metinsel dayanak sağlıyor.”
Rao ve Katsas, Ağustos ayında, yönetim yetkililerini El Salvador’daki bir hapishaneye 130 Venezuelalıyı göndermeleri nedeniyle cezai sorumlulukla karşı karşıya bırakmayı amaçlayan alt mahkeme kararını bozmuştu.
Bullock, “Tarihsel olarak ulusal güvenlik iddialarına büyük ölçüde saygı gösterdiklerini ve yürütmenin bu konudaki değerlendirmelerine geniş alan tanıdıklarını gördük” dedi.
D.C. Temyiz Mahkemesi’nin Anthropic’in geçici tedbir talebi hakkında ne zaman karar vereceği ise belirsiz.
Yargıçlar şirketin 26 Mart’a kadar karar verilmesi talebini karşılamamış olsa da, teorik olarak karar her an gelebilir.
Perşembe günü geç saatlerde Anthropic’in avukatları, Yargıç Lin’in kararını mahkemeye bildiren bir mektup göndererek, bu kararın “inceleme süreci boyunca yürütmenin durdurulması talebini daha da desteklediğini” savundu.
Birçok avukat ve lobici, hükümetin argümanlarının zayıf olduğu algısı nedeniyle, nihai kararın Anthropic lehine çıkmasını bekliyor.
Lekas, “Sonuçta mahkemelerin, Bakanlığın Anthropic’in bir tedarik zinciri riski oluşturduğuna dair olağanüstü iddiasını destekleyecek yeterli kanıt sunmadığına karar vereceğini düşünüyoruz” dedi.
Ancak böyle bir karar, eğer aylar ya da yıllar sonra gelirse, Anthropic için yeterince teselli edici olmayabilir.
D.C. Temyiz Mahkemesi bu tanımlamayı geçici olarak durdurmazsa, şirket uzun sürecek bir hukuk mücadelesi verirken önemli gelir kayıpları yaşayabilir.
Khan, “Bu gerçekten öngörülemez bir durum” dedi. “Anthropic için oldukça zorlayıcı bir süreç.”
Politico
