Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof.Dr. Yiğit UYANIKGİL, Bilginin dönüşümü ve süreç içinde insanın yaşadığı çatışmanın sosyo-psikolojik arka planını TGM için kaleme aldı. Keyifli okumalar...
Modern dünya tek bir buyruğu tekrar ediyor: Uzmanlaş. Daral, derinleş, bir alanın en iyisi ol.
Ama soru şu: Derinleştikçe geriye ne kalıyor?
Dikeyde kazandığımız her santim, yatayda kaybettiğimiz bir dünya olabilir mi?
Bugün uzmanlaşma artık sadece bir başarı ölçütü değil; insanı kendi kurduğu bilgi hücresine kapatan bir zihinsel hapishaneye dönüşmüş durumda.
Parçalanan Gerçeklik
Bir disipline gömülen zihin, fark etmeden o disiplinin sınırlarını mutlaklaştırır.
Dil değişir, anlam daralır, gerçeklik filtrelenir.
Doktor dünyayı semptomlara
Ekonomist sayılara.
Hukukçu prosedürlere indirger.
Hepsi doğrudur—ama eksiktir.
Çünkü insan, bunları toplamı değildir.
İnsan parçalanamaz bir bütündür. Onu sadece bir açıdan anlamaya çalışmak, gerçeği aydınlatmak değil, daraltmaktır.
Bilgi artar. Ama anlam küçülür.
Hayretin Kaybı, Kesinliğin Kibri
En büyük kayıp bilgi değil, hayrettir.
Çünkü bilgi hayretle başlar; kesinlikle değil.
Uzmanlaştıkça insan daha az şaşırır. Daha az sorar. Daha çok emin olur.
Ve tam bu noktada düşünce donar.
Kesinlik, yalnızlığı doğurur.
Uzman, zamanla kendi alanının diliyle konuşan kapalı bir çevrenin parçası olur. Bu dil, iletişim kurmaz; dışlar.
Toplumla bağ kopar.
Ortaya şu durum çıkar:
Çok bilen ama az anlayan, çok konuşan ama az temas eden bir insan.
Bilgi: Araç mı, Tuzak mı?
Sorun uzmanlaşma değil. Sorun onun mutlaklaştırılması.
Derinleşmek, doğru kurulduğunda ufku genişletir.
Ama sınır ihlal edilmezse, o derinlik bir çukura dönüşür.
Çözüm açık: Disiplinler arası düşünme.
Sınırları geçebilme cesareti.
“Bilmiyorum” diyebilmenin gücü.
Gerçek uzman, sadece bilen değil; bilginin sınırını görebilendir.
Bugün kendimize şu soruyu sormak zorundayız:
Derinleşirken neyi kaybettik?
Eğer merakımızı, duyarlılığımızı ve başkalarıyla kurduğumuz bağı yitirdiysek, kazandığımız bilgi bir kazanç değil; bir eksilmedir.
Gerçek bir uzmanlık, bilgi birikiminde değil; o bilginin altında ezilmeden insan kalabilmektedir.
Çünkü insan sadece bilen bir varlık değildir.
Hisseden, bağ kuran ve anlam arayan bir varlıktır.
Ve bu arayış, hiçbir disiplinin sınırlarına sığmaz.
Prof. Dr. Yiğit UYANIKGİL
