500’den fazla beyin taramasının analizine göre LSD, psilocybin ve diğer psychedelic maddeler, beyin sistemleri arasındaki iletişimi artırıyor.
Bilim insanları, bu maddelerin etkisi altındaki bireylerde ortaya çıkan ortak bir “sinirsel imza” (neural fingerprint) tespit etti.
Bu “psikedelik deneyim”e ait sinirsel iz, LSD, psilocybin, DMT, mescaline ve ayahuasca kullanan kişilere ait yüzlerce beyin taramasında gözlemlendi ve bu maddelerin beyin davranışı üzerindeki ortak etkisine işaret etti.
Bu bulgu, dünya genelinden 11 farklı beyin görüntüleme veri setinin birleştirildiği büyük bir çalışmadan elde edildi.
Amaç, bu maddelerin beyni geçici olarak nasıl “yeniden yapılandırdığını” daha güvenilir biçimde anlamaktı.
Elde edilen veriler, bu maddelerin depresyon, şizofreni ve travma sonrası stres bozukluğu gibi ciddi ruh sağlığı ve nörolojik hastalıkların tedavisinde potansiyel kullanımını araştıran klinik çalışmalar açısından giderek daha önemli hâle geliyor.
Çalışmanın kıdemli yazarlarından Danilo Bzdok (McGill University), “Daha önce birlikte analiz edilmemiş bu beş maddenin, beyin fonksiyonlarını değiştirme biçimleri açısından ortak etkileri var,” dedi.
“Tüm bu maddeler beynin alışılmış düzenini ve hiyerarşisini çözüyor,” diye ekledi. “Bu hiyerarşiyi düzleştiriyorlar ve bu da bazı insanların ‘bilince ham erişim’ olarak tanımladığı deneyimi açıklayabilir.”
Bilim insanları uzun süredir bu maddelerin beyinde halüsinasyonlara ve “benlik çözülmesi” (kişinin kimlik algısının dağılması hissi) gibi deneyimlere nasıl yol açtığını anlamaya çalışıyordu.
Ancak önceki çalışmalar genellikle küçük ölçekliydi ve kesin sonuçlara ulaşmak zordu.
Nature Medicine dergisinde yayımlanan bu araştırmada, beş ülkeden 267 kişiye ait 500’den fazla beyin taraması analiz edildi.
Araştırmacılara göre bu, bugüne kadar psychedelic maddeler ve insan beyni üzerine yapılmış en büyük çalışma.
Maddelerin beyin üzerindeki etkilerinde bazı farklılıklar olsa da, beyin bölgeleri arasındaki iletişim açısından büyük ölçüde örtüşme görüldü.
En dikkat çekici bulgu, yüksek düzeyli düşünmeyle ilişkili beyin ağları ile görme ve duyum gibi daha ilkel ağlar arasında iletişimin artması oldu.
Bzdok bunu şöyle açıklıyor: “Beyin sistemleri arasında serbest kalmış bir iletişim var — adeta çılgınca birbirleriyle konuşuyorlar. Bu, aşırı düzeyde bir çapraz iletişim.”
Araştırma ayrıca, alışkanlıklar, öğrenme ve hareketle bağlantılı derin beyin bölgelerinde de değişiklikler olduğunu ortaya koydu.
Önceki bazı iddiaların aksine, belirli beyin ağlarının tamamen “dağıldığına” dair güçlü bir kanıt bulunamadı.
Araştırmacılara göre bu çalışma, psychedelic araştırmalarını daha sağlam bir bilimsel temele oturtuyor.
Bu da söz konusu maddelerin ruh sağlığı tedavilerinde yaygın şekilde kullanılabilmesi için kritik önem taşıyor.
Emmanuel Stamatakis (University of Cambridge) ise şunları söyledi: “Bu alan çok hızlı ilerliyor. Eğer psychedelic araştırmalar sorumlu bir şekilde gelişecekse, büyük ölçekli ve koordineli kanıtlara ihtiyaç var.
The Guardian
