Birleşik Krallık’ta Çevrim içi bahis siteleri hedefte

Araştırmaya göre çoğu bahis sitesi kullanıcıları takip verilerini kabul etmeye yönlendiriyor ve izin verilmeden önce bu verileri topluyor.

Çevrim içi bahis siteleri ve kumarhaneler, müşterilerin “veri gözetimine” tabi tutulması da dahil olmak üzere, bilgi gizliliği gerekliliklerine yaygın biçimde uymamakla suçlanıyor.

Araştırmaya göre, Birleşik Krallık’ta lisanslı kumar sitelerinin yaklaşık 10’da 9’u (%86), kuruluşların kişisel verileri nasıl toplayabileceğini, saklayabileceğini ve işleyebileceğini düzenleyen katı kurallar olan Genel Veri Koruma Tüzüğü’nü (GDPR) ihlal ediyor gibi görünüyor.

Bulgular, bir kullanıcının bir internet sitesine ilk kez girdiğinde karşısına çıkan ve hangi bilgileri paylaşmaya izin verdiğini soran “çerez” banner’larıyla ilgili.

Birleşik Krallık’ın veri gizliliği düzenleyicisi Information Commissioner’s Office (ICO), internet sitelerinin banner’lara ilişkin GDPR kurallarına uymasını sağlamak amacıyla birkaç yıl sürecek bir proje yürütüyor. 

Kurum, ülkedeki en çok ziyaret edilen 1.000 internet sitesinin %95’ini çerez ve takip düzenlemelerine uymaya zorladığını belirtiyor.

Ancak Swansea Üniversitesi GREAT Centre araştırmacıları tarafından yapılan bir çalışma, kumar sektöründeki büyük işletmelerin bu konuda oldukça geride kaldığını ortaya koydu.

Test edilen 624 kumar sitesinin yaklaşık dörtte biri (%24), reklamverenlerin kullanıcıları internet üzerinde takip etmesine ve ilgi alanlarına göre hazırlanmış pazarlama içerikleriyle hedeflemesine olanak sağlayan takip yazılımlarını kapatma seçeneği sunmadı.

Takip yazılımını kapatma seçeneği sunmayan işletmeler arasında Brentford FC’nin sponsoru Hollywood Bets ile aynı adı taşıyan cadde tipi slot makinesi şirketinin sahibi olduğu Admiral Casino da bulunuyordu.

Araştırmaya göre işletmelerin üçte ikisi, kullanıcılar verilerinin toplanmasına izin vermeden önce kullanıcı verilerini toplamaya başladı. Bunlar arasında Ladbrokes ve William Hill gibi tanınmış işletmeler de yer aldı. 

İşletmelerin, örneğin bir müşterinin Birleşik Krallık’tan giriş yaptığından emin olmak gibi meşru gerekçelerle bunu yapmasına izin veriliyor. Ancak araştırmacılar, verilerin pazarlama amacıyla kullanılan üçüncü taraf analiz platformlarına gönderildiğini tespit etti.

İncelenen internet sitelerinin %2’si ise hiçbir şekilde izin seçeneği sunmadı. Bunlar arasında Celtic FC’nin sponsoru Dafabet de bulunuyordu.

Araştırmacılar ayrıca bahis siteleri ve çevrim içi kumarhanelerin büyük çoğunluğunun, insanları veri paylaşımını kabul etmeye yönlendirmek için “karanlık tasarım” (dark patterns) olarak adlandırılan yöntemleri kullandığını tespit etti. 

Bu yönlendirmeler arasında gizlilik açısından en az koruyucu seçeneğin görsel olarak öne çıkarılması (%60), gizlilik açısından kullanıcı aleyhine ayarların varsayılan olarak önceden seçilmesi (%29) ve reddetme seçeneğinin ikinci bir katmanın arkasına gizlenmesi (%47) bulunuyor.

Bu tür yöntemler tek başlarına mutlaka ihlal anlamına gelmiyor. Ancak araştırmaya göre bu yöntemleri kullanan internet sitelerinin de aynı oranda, yani %86’sının, en az bir GDPR ihlali gerçekleştirdiği görülüyor.

Bu oran, internetin genelinde yapılan analizlerde ortaya çıkan orandan önemli ölçüde yüksek. Daha önce yapılan bir araştırma, yalnızca kumar sitelerini değil, her tür internet sitesini incelemiş ve bu oranı %54 olarak belirlemişti.

Veri koruma uzmanı AWO’nun hukuk direktörü Ravi Naik, raporun bulgularının “yaygın ve sistematik bir uyumsuzluk tablosu ortaya koyduğunu” söyledi. Naik şöyle ekledi:

“Bu rapordaki bulguları görmek ne yazık ki şaşırtıcı değil, ancak uyumsuzluğun sonuçları bundan daha az zarar verici değil.

“Bu rapordan çıkan en çarpıcı sonuç, Information Commissioner’s Office’in çevrim içi kumar sektörüne karşı anlamlı bir yaptırım uygulamamasını gözler önüne sermesi.”

AWO daha önce, kumar şirketlerinin uyumluluğu konusunda ICO’ya başvuruda bulunan kampanya grubu Clean Up Gambling adına da hareket etmişti.

2024 yılında SkyBet, kullanıcı verilerini reklam şirketleriyle yasa dışı biçimde paylaşması nedeniyle ICO tarafından kınanmıştı. 

Bu işlem, kampanya grubunun AWO aracılığıyla, sabahın erken saatlerinde müşterinin yaptığı kumar faaliyetini zarar işareti olarak değerlendiren ve bu saatlerde kişiselleştirilmiş teşvikler göndermek için bunu bir sinyal olarak kullanan bir işletmeyle ilgili endişelerini dile getirmesinin ardından gerçekleşmişti.

SkyBet, Swansea Üniversitesi raporunda GDPR’yi ihlal ettiği öne sürülen şirketler arasında yer almadı.

Araştırmanın yazarları, kullanıcı verilerinin toplanmasının amacının “kullanıcı etkileşimini ve tüketici kayıplarını sürdürmek” olduğunu söyledi.

“Çevrim içi kumarda veri gözetiminin yarattığı özel risk, kârlı davranış kalıpları ile zararlı kumar davranışları arasındaki yapısal örtüşme göz önüne alındığında, veri izni tasarımının tüketicinin korunması açısından bir mesele olmasının önemini ortaya koyuyor.”

ICO sözcüsü, veri düzenleyicisinin “Birleşik Krallık’ın en çok ziyaret edilen internet sitelerinde uyumluluğu izlemeye ve yasal çerez uygulamalarına uzun vadeli uyumu sağlamaya” kararlı olduğunu söyledi.

Sözcü ayrıca, “İnsanların bilgi haklarını korumak için gerektiğinde harekete geçeceğiz” dedi.

William Hill’in sahibi Evoke yorum yapmayı reddetti. Ladbrokes’un sahibi Entain, izin verilmeden önce topladığı herhangi bir verinin reklam veya pazarlama amacıyla kullanılmadığını söyledi. Hollywood Bets ve Admiral Casino ise yorum talebine yanıt vermedi.

The Guardian