Birleşik Krallık ve AB arasında yeni anlaşma

AB ve Birleşik Krallık, sosis ve peynirden deri ürünlerine ve çiçeklere kadar uzanan gıda ve hayvansal ürünlerin ithalat ve ihracatındaki Brexit kontrollerini kaldırmak için anlaşmalarını tamamladı.

Gıda ithalat ve ihracat kurallarının gevşetilmesine yönelik anlaşmanın 2028 yılının ilk çeyreğinde yürürlüğe girmesi bekleniyor. 

Bu, 2019'dan bu yana Avrupa ile ticareti üçte bir oranında azalan İngiliz gıda ihracatçıları için büyük bir nimet olacak. Ayrıca Birleşik Krallık'taki şarküteriler gibi küçük perakendecilerin, 2022'de getirilen Brexit kontrollerinin maliyeti nedeniyle imkansız hale gelen daha küçük miktarlarda peynir ve şarap satın almalarına geri dönebilecekleri anlamına gelecek.

Birleşik Krallık başbakanındaki değişiklik nedeniyle ikinci AB-Birleşik Krallık zirvesinin altı ay ertelenmesi ve zirvenin 20 Kasım'da yapılması planlanması nedeniyle, sıhhi ve bitki sağlığı (SPS) anlaşmasının 2028 yılının ilk çeyreğine kadar uygulanması beklenmiyor.

Geçtiğimiz ay Ulusal Çiftçiler Birliği, Brexit'ten bu yana İngiliz gıda ihracatının AB'ye üçte bir oranında düştüğünü, yumurta, tavuk ve patates ürünlerinin en çok etkilenenler olduğunu söyledi.

Kaynaklar, Brexit sonrası gıda ihracatına ilişkin 200 sayfalık bir metnin "anlaşıldığını ve daha fazla müzakere yapılmayacağını" belirtti. 

Bu metin, Çarşamba günü yapılacak ve Andy Burnham ile AB liderlerinin 20 Kasım'da yayınlayacağı ortak bildirinin ilk taslağını görüşecek olan bir toplantıda AB büyükelçilerine sunulacak.

"Sıfır metin" olarak bilinen bu metin, geniş çapta beklenen bir gençlik deneyimi programı hakkında da bölümler içeriyor, ancak bu konu hala müzakere ediliyor ve büyükelçiler ayrıca, görüşmelerdeki çıkmazı aşmak için İngiltere'den gelen genç Avrupalılar için öğrenim ücretlerine ilişkin son dakika teklifini de görüşecekler.

İki hafta önce Avrupa Komisyonu, İngiltere'nin AB öğrencilerinin tam uluslararası ücret ödemesi konusundaki ısrarını bütçeye dahil edemeyeceğinden o kadar endişeliydi ki, büyükelçiler konuyu "ayırmayı" ve bunun yerine altı ay daha ayrı olarak müzakere etmeyi görüştüler.

SPS anlaşması büyük ölçüde Mayıs ayında kararlaştırılmış ve gıda üreticilerine değişikliğe hazırlanmaları için zaman tanımak amacıyla hükümet tarafından yayınlanmıştı. 

O zamanlar Çevre ve Kırsal İşler Bakanlığı, anlaşmanın gelecek yıl Mayıs ayında uygulanmasını beklediğini söylemişti.

Defra şimdi sektör liderlerine, anlaşmanın 2028 yılına kadar uygulanmayabileceğini ve AB'de henüz onaylanmamış mantar ilaçlarıyla bu yıl yetiştirilen tahıllar gibi birkaç önemli ürün için altı aylık ek bir geçiş dönemi olacağını bildirdi.

Gecikmenin nedeni, İngiltere'nin İngiliz gıda standartları mevzuatını AB'ninkiyle "dinamik olarak uyumlu hale getirme" ihtiyacıdır. 

İngiltere büyük ölçüde AB kurallarına uymuş olsa da, İngiliz ıslak hava koşullarında mahsullerin büyümesine yardımcı olmak için kullanılan mantar ilaçları gibi bazı alanlarda çeşitlilik göstermişti.

Bu yasa tasarısının, Birleşik Krallık'ın "kural koyan" mı yoksa "kurallara uyan" mı olduğu konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirmesi bekleniyor; bu, Brexit'te önemli bir konuydu.

Önerilen çerçeve kapsamında, Kuzey İrlanda'daki perakendecilerin artık ürünleri "AB için değil" olarak etiketlemesi gerekmeyecek; bu süreç, geçmişte Marks & Spencer gibi büyük süpermarket zincirleri tarafından eleştirilmişti.

İngiliz ve AB yetkilileri arasında bu yılın başlarında Londra'da başlayan görüşmelerin amacı, her iki taraf için de Brexit'le ilgili bürokratik işlemlerin büyük bir kısmını ortadan kaldırmak şeklinde tanımlanıyor. 

Bir ulaşım lideri, parlamento ticaret seçici komitesine Brexit bürokratik işlemlerinin "tam bir cehennem" olduğunu, bir kamyonun Calais'te sadece dondurulmuş sığır eti yükü için gerekli sertifikalara sahip olmadığı için 27 gün bekletildiğini söyledi.

The Guardian