Blue Origin, bir roketin patlaması sonucu fırlatma rampasının zarar görmesinin ardından aylar sürecek bir aksaklıkla karşı karşıya.
Şirket ve sektör kaynakları, bu durumun Amazon’un uydu fırlatma takvimini altüst ettiğini ve SpaceX’in ticari fırlatma pazarındaki hâkimiyetini güçlendirdiğini söyledi.
Olay, gelecek hafta fırlatılması planlanan New Glenn roketinin motorlarının test ateşi sırasında meydana geldi. Bu kritik dönemde yaşanan aksilik, Jeff Bezos’un Blue Origin ve Amazon şirketlerinin ağır yük fırlatma ve küresel uydu internet ağlarında SpaceX’e rakip olma çabalarını sekteye uğratıyor. Ayrıca NASA’nın Ay planlarını da karmaşık hale getirebilir.
“No, It’s Necessary” adı verilen bir Blue Origin roketi (Interstellar filminden bir repliğe gönderme) Perşembe günü yaşanan olayda tamamen kullanılamaz hale geldi.
Bir kaynak, fırlatma rampasının “neredeyse tamamen yok olduğunu” ve en az altı ay, belki daha uzun bir kesinti beklendiğini söyledi.
Analysys Mason’dan Antoine Grenier, “SpaceX’in Starship’i de geçen yıl rampada patlamıştı ve toparlanabildi. Blue Origin de toparlanabilir ama yeniden inşa aylar sürecek,” dedi.
Uzun süreli yeniden inşa bekleniyor
SpaceX, 2016’da Falcon 9’un rampada patlamasından sonra tesisi onarmak için bir yıldan fazla zaman harcamış, ancak ikinci Florida rampasını kullanarak 4,5 ay içinde fırlatmalara devam etmişti.
Amazon, daha fazla fırlatma ortağı ekleyerek SpaceX’e bağımlılığını azaltmaya çalışsa da bu durum Musk’a Bezos karşısında avantaj sağlıyor. Musk, X platformunda “Üzgünüm, umarım çabuk toparlanırsınız” paylaşımı yaptı ve ardından Bezos’a “Ad astra per aspera” (zorluklar üzerinden yıldızlara) ifadesiyle yanıt verdi.
Amazon’un LEO uydu projesi, 2026 Temmuz’una kadar 3.200’den fazla uyduyu fırlatmak için New Glenn’in hızlı fırlatma temposuna güveniyordu. FAA tarafından uzun süreli bir durdurma kararı, bu takvimi ciddi şekilde tehdit ediyor.
Uydu takvimi tehlikede
Grenier, Amazon’un diğer ağır fırlatma sağlayıcılarının kısa vadeli kapasitesini şimdiden kullandığını söyledi. SpaceX bazı ek talepleri karşılayabilse de Falcon 9, New Glenn’in taşıyabileceğinin yaklaşık yarısını taşıyabiliyor. Bu da daha fazla görev sayısı gerektirebilir.
Ayrıca Ay görevleri belirli roketlere göre tasarlandığından alternatif araçlara geçiş karmaşık hale geliyor. Blue Origin’in Blue Moon Ay aracı da bu yıl fırlatılacaktı. NASA, Artemis 4 görevi öncesinde iki Ay rover’ı teslim etmesi için şirkete yeni bir sözleşme vermişti.
NASA, Artemis ve Ay Üssü programları üzerindeki kısa vadeli etkileri değerlendireceğini açıkladı. Ancak olayın Blue Origin’in uzun vadeli geleceğini ne kadar etkileyeceği ve SpaceX’e ne kadar avantaj sağlayacağı belirsiz.
ABD Uzay Kuvvetleri ve Ulusal Keşif Ofisi, patlamadan saatler sonra Blue Origin’e verilen ulusal güvenlik fırlatma sözleşmesini teyit ederek şirkete bağlılıklarını sürdürdüklerini açıkladı.
Seraphim Space CEO’su Mark Boggett, “Uzun vadede pazar hâlâ alternatiflere ihtiyaç duyuyor. Bu olay SpaceX’in konumunu biraz güçlendiriyor ama çok sağlayıcılı ekosisteme giden genel eğilimi değiştirmiyor,” dedi.
Reuters
