Yasaklar, Büyük Teknoloji şirketlerinin sektördeki hakimiyetini güçlendirebilir
Sosyal medya platformlarına yönelik hükümet müdahaleleri ve gençlere getirilen erişim yasakları, beklenmedik bir şekilde teknoloji devlerinin sektördeki hakimiyetini daha da artırabilir.
Bu uyarı, alternatif sosyal medya platformu Bluesky’ın Operasyon Direktörü Rose Wang tarafından yapıldı.
Wang, Londra’da düzenlenen SXSW London etkinliğinde CNBC’ye verdiği demeçte, şirket olarak düzenlemelere karşı olmadıklarını ancak küçük ve orta ölçekli platformların da korunması gerektiğini söyledi.
“Gençlerin korunmasını ve güvenliğini destekliyorum. Ancak bunun bedelinin ne olacağı sorusunu sormamız gerekiyor,” diyen Wang, uzun vadede internetin yalnızca birkaç büyük platformun kontrolüne girmesinden endişe duyduğunu belirtti.
Wang şöyle konuştu:
“Beni korkutan şey, gelecekte yalnızca üç ila beş büyük platformun kaldığı ve bu platformların son derece ağır düzenlemelere tabi olduğu bir dünyaya doğru gidiyor olmamız. Bu şirketlerin uyum (compliance) ekipleri, bizim tüm çalışanlarımızın sayısından on kat daha büyük.”
Bu durumun yeni girişimlerin ortaya çıkmasını zorlaştıracağını savunan Wang, daha sağlıklı dijital alanlar oluşturmak isteyen küçük oyuncuların pazara girişinin neredeyse imkânsız hale gelebileceğini ifade etti.
Bluesky’nin yükselişi
Bluesky, ilk olarak 2019 yılında o dönem Twitter bünyesinde geliştirilmeye başlanmış ve Twitter'ın kurucu ortağı Jack Dorsey tarafından desteklenmişti. Platform 2021 yılında bağımsız hale geldi ve özellikle X’in sahibi Elon Musk’a karşı alternatif bir sosyal ağ olarak öne çıktı.
Mart ayı itibarıyla yaklaşık 43 milyon kullanıcıya ulaşan Bluesky, buna rağmen X’in tahmini 450 milyon kullanıcısının oldukça gerisinde bulunuyor.
Şirket son dönemde kullanıcı bağlılığını korumakta zorlandı. Geçtiğimiz yılın ekim ayı sonu itibarıyla günlük aktif mobil kullanıcı sayısında son 12 ayda yaklaşık yüzde 40’lık düşüş yaşandığı bildirildi.
Wang, şirketin yaklaşık 40 çalışanı olduğunu belirterek büyük platformların iş modellerini de eleştirdi:
“Bu platformlar, yaptıkları her şeyde kârı temel motivasyon haline getirdi. Hükümetlerin neden düzenlemeye ihtiyaç duyduğunu anlıyorum çünkü platformlar bu konuda pek çok şeyi yanlış yaptı.”
Avustralya örneği
Gençlerin sosyal medya kullanımını sınırlamaya yönelik en dikkat çekici adım, 2025 sonunda yürürlüğe giren düzenlemeyle Australia tarafından atıldı.
Yeni kurallar kapsamında 16 yaş altındaki gençlerin sosyal medya platformlarını kullanması yasaklandı. Bu nedenle:
- Meta bünyesindeki Instagram,
- TikTok,
- YouTube,
- X,
gibi platformlar yaş doğrulama sistemleri kurmak zorunda kaldı.
Bu doğrulamalar; selfie ile yaş tahmini, kimlik yükleme veya banka hesabı bağlantısı gibi yöntemleri içeriyor.
Kurallara uymayan şirketlere 49,5 milyon Avustralya doları (yaklaşık 35 milyon ABD doları) para cezası uygulanabiliyor.
Bluesky da Avustralya'nın çevrimiçi güvenlik kurumu olan e-Güvenlik Komisyonu tarafından doğrulandığı üzere, 16 yaş altı kullanıcıları engellemek amacıyla yaş doğrulama sistemlerini devreye aldı.
Düzenleme dalgası yayılıyor
Avustralya'nın attığı adımın ardından benzer düzenlemeler;
- İngiltere,
- İspanya,
- Fransa,
- Avusturya
gibi ülkelerde de tartışılmaya başlandı.
ABD'de ise ulusal düzeyde bir yasaktan ziyade eyalet bazında düzenlemelerin daha olası olduğu değerlendiriliyor.
“Düzenleme ile yenilik birlikte ilerlemeli”
Wang, düzenlemelere tamamen karşı olmadıklarının altını çizerek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Düzenlemenin kötü olduğunu söylemiyorum. Düzenleme ile yenilikçiliğin birlikte çalışması gerekiyor.”
Küçük ve orta ölçekli teknoloji şirketlerinin düzenleyicilerle daha yakın temas kurabilmesi gerektiğini belirten Wang, büyük teknoloji şirketlerinin düzenlemeleri aşma eğilimlerinin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Ona göre doğru yaklaşım, küçük girişimleri korurken teknoloji devlerini daha etkin biçimde denetleyen dengeli bir model oluşturmak. Bu sayede hem gençlerin güvenliği sağlanabilir hem de dijital pazardaki rekabet ve yenilikçilik korunabilir.
CNBC
