Brüksel, Çin’e Karşı AB Kamu İhale Kurallarını Gündeme Getiriyor
Ulusal başkentlerden, kamu ihaleleri düzenlerken Pekin’e yönelik “stratejik bağımlılıklarını” azaltmaları isteniyor.
Avrupa Komisyonu’nun, Çin’e yönelik ekonomik bağımlılığını sınırlamaya yönelik son girişimi kapsamında, AB’nin kamu ihale kurallarında köklü bir değişiklik önermesi bekleniyor.
AB yürütme organının Kamu İhale Yasası taslağı, çarşamba günü AB Sanayi Sorumlusu Stéphane Séjourné tarafından resmen açıklanacak. Taslakta, kamu ihaleleri düzenlenirken fiyata “aşırı odaklanmanın” azaltılması ve “üçüncü ülke tedarikçilerine yönelik zararlı stratejik bağımlılıkların” sınırlandırılması amaçlanıyor.
İsmi doğrudan belirtilmese de, henüz resmî olarak yayımlanmadan önce değişebilecek taslak yasanın açık hedefinin Çin olduğu görülüyor.
Brüksel, Çin’in şirketlerine haksız biçimde sübvansiyon sağlayarak AB şirketlerinin fiyat rekabetinde önünü kestiğini defalarca dile getirdi. Ayrıca üretimi büyük ölçüde Çin’in kontrolünde bulunan kritik minerallere yönelik ihracat kısıtlamalarını da kınadı.
Teklifte, “Giderek yoğunlaşan rekabet, tedarik zinciri kırılganlıkları ve ekonomik bağımlılıkların silah haline getirilmesiyle karakterize edilen jeopolitik ortamda, kamu alıcılarının parayı nasıl harcadığı stratejik önem taşıyan bir mesele haline gelmiştir” deniliyor.
Teklif ayrıca, kamu ihalelerinin AB gayrisafi yurt içi hasılasının yaklaşık %15’ine karşılık geldiğini belirtiyor.
Taslak plana göre kritik altyapının, stratejik tedarik zincirlerinin ve kilit teknolojilerin korunması, belirli bir sözleşme açısından “ilgili” olabilecek kriterler arasında yer alabilecek.
Ayrıca casusluğun önlenmesi, fiziksel, siber veya hibrit saldırılara karşı dayanıklılık ve “AB dışı” aktörlerin “zararlı müdahalesinin” sınırlandırılması da dikkate alınması gereken unsurlar arasında bulunuyor.
Çin’e yönelik bir başka üstü kapalı gönderme ise hükümetlerin, diğer teklif sahiplerinin fiyatlarının “önemli ölçüde altında” kalan düşük fiyatlar sunmaları halinde ihaleye katılan şirketleri bu fiyatları “açıklamaya” zorlamasını öngörüyor.
Taslak yasada, başkentlerin “özellikle düşük fiyatların uygun biçimde açıklanamadığı durumlarda teklif sahiplerini ihale dışında bırakması” gerektiği belirtiliyor.
Bu adım, AB ile Çin arasındaki gerilimin tırmandığı bir dönemde geliyor. Pekin’in devasa ticaret fazlası ve iç pazardaki ticari engelleri, Brüksel ile dünyanın ikinci büyük ekonomisi arasındaki gerilimi daha da artırıyor.
Teklif ayrıca Brüksel’in aylar önce gündeme getirdiği ve resmî olarak Sanayi Hızlandırma Yasası (Industrial Accelerator Act) olarak adlandırılan bir başka “Made in Europe” düzenlemesinin ardından geliyor.
Bu düzenleme, Çin’in “kurumsal ayrımcılık” olarak nitelendirdiği yerel içerik şartlarını da içeriyor.
AB Ticaret Komiseri Maroš Šefčovič, ekim ayının başında Pekin’i ziyaret etmeden önce Çin’in ticaret fazlası, ihracat kısıtlamaları ve pazar engelleri konusunda “somut sonuçlar” elde edilmesini talep etti.
Šefčovič, haziran ayında AB’nin ticaret politikasını denetleyen Komisyonun, AB şirketlerini tedarik zincirlerini Pekin’den uzaklaştırarak çeşitlendirmeye zorlamayı amaçlayan “özel bir araç” da geliştirdiğini açıklamıştı.
Euractiv
