Londra’daki British Museum’da açılan yeni sergi, Edo döneminde Japonya’daki samuray sınıfının yaklaşık yarısının kadınlardan oluştuğunu ortaya koyuyor.
17. yüzyıldan itibaren barış dönemine giren Japonya’da kadın samuraylar yalnızca savaşçı değil; sanatçı, bilim insanı, bürokrat ve hatta itfaiyeci olarak da görev yaptı.
British Museum’da Şubat-Mayıs 2026 tarihleri arasında ziyarete açık olacak sergi, “samuray” kavramına ilişkin yerleşik algıyı sorguluyor. Serginin küratörü Rosina Buckland, 17. yüzyılda Japonya’daki samurayların yaklaşık yarısının kadın olduğunu belirtiyor.
Bugün çoğunlukla zırhlı erkek savaşçılarla özdeşleştirilen samuray kimliğinin, tarihsel olarak çok daha kapsayıcı bir yapıya sahip olduğu vurgulanıyor.
Kadın samurayların kökeni: Onna-bugeisha
Samuraylar, 10. yüzyılda Japonya’da “bushi” olarak ortaya çıktı ve zamanla 1192’de ilk şogunluğun kurulmasıyla siyasi güç kazandı. Erkek savaşçılar çoğunlukta olsa da, tarihsel kayıtlarda “Onna-bugeisha” ve “Onna-musha” olarak bilinen kadın savaşçılar dikkat çekiyor.
Bu kadınlar yalnızca ev içi rollerle sınırlı kalmadı; bazıları doğrudan savaş alanında yer aldı.
Tomoe Gozen ve Tsuruhime gibi figürler
Kadın samurayların en bilinen isimlerinden biri Tomoe Gozen. 12. yüzyılın sonlarında yüzlerce askere komuta ettiği ve düşmanlarını savaşta etkisiz hale getirdiği rivayet ediliyor.
Bir diğer önemli isim ise 16. yüzyılda Ōmishima Adası’nı savunan Ōhōri Tsuruhime. Kaynaklara göre düşman gemisine sızarak lideri düelloda öldürdü ve bu nedenle “Japonya’nın Jeanne d’Arc’ı” olarak anıldı.
Edo döneminde dönüşen samuray rolü
1603’te başlayan Edo dönemiyle birlikte Japonya uzun bir barış sürecine girdi. Savaş ihtiyacının azalması, samuray sınıfının da dönüşmesine yol açtı.
Bu dönemde samuraylar:
- Devlet görevlisi
- Akademisyen
- Sanat hamisi
- Ressam
- İtfaiyeci
gibi rollerde görev aldı.
Küratör Buckland’a göre tam da bu dönemde samuray sınıfının yaklaşık yarısı kadınlardan oluşuyordu.
Sergide neler var?
Sergide, kadın samuraylara ait:
- Zırh ve silahlar
- Sanatsal eserler
- Günlük yaşam objeleri
- Resimler ve arşiv belgeleri
yer alıyor. Bu eserler, kadın samurayların yalnızca savaşçı değil; aynı zamanda kültürel ve toplumsal aktörler olduğunu gösteriyor.
Tarih yeniden yazılıyor mu?
Uzmanlar, serginin Japon tarihine dair erkek egemen anlatıyı yeniden değerlendirme fırsatı sunduğunu belirtiyor. Kadın samurayların tarihsel rolünün, modern araştırmalarla daha görünür hale geldiği ifade ediliyor.
Sputnik Türkiye
