Çin Ticaret Bakanlığı sözcüsü, “Çin, panelin objektif ve adil kararını memnuniyetle karşılıyor” açıklamasında bulundu.
Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ), Biden yönetimi tarafından yenilenebilir enerjileri desteklemek amacıyla uygulamaya konulan bazı vergi kredileri konusunda ABD ile yaşadığı ihtilafta Çin’i haklı buldu.
Bu sonuca, 30 Ocak Cuma günü yayımlanan bir raporda yer verildi.
DTÖ’nün uyuşmazlık çözüm organına (DSB/ORD) bağlı olarak dosyayı inceleyen panel, vardığı sonuçlarda, söz konusu vergi kredilerinin örgütün çeşitli anlaşmalarıyla “uyumsuz” olduğu gerekçesiyle, ABD’nin bu kredileri “en geç 1 Ekim 2026’ya kadar kaldırmasını tavsiye ettiğini” belirtti.
Panel, “bu tarihin söz konusu kredilerin kaldırılması için makul bir son tarih olduğunu” ifade etti.
Çin Ticaret Bakanlığı sözcüsü karara ilişkin olarak, “Çin, panelin objektif ve adil kararını memnuniyetle karşılıyor” dedi.
Sözcü ayrıca, “ABD’nin panel kararına saygı göstermesini, DTÖ kurallarına uymasını ve uluslararası ekonomik ve ticari düzeni korumak, uluslararası ticaretin istikrarlı ve düzenli gelişimini teşvik etmek amacıyla hatalı uygulamalarını hızla düzeltmek için gerekli adımları atmasını umuyoruz” ifadelerini kullandı.
Çin, Mart 2024’te, ABD’nin Enflasyonun Azaltılması Yasası (IRA) kapsamında sağladığı bazı sübvansiyonlar hakkında DTÖ nezdinde şikâyette bulunmuştu.
Bu şikâyet, temiz araçlara yönelik teşvikler ile yenilenebilir enerjilere ilişkin vergi kredilerini kapsıyordu.
Haksız rekabet
Çin, eski ABD Başkanı Joe Biden’ın yeşil planı çerçevesinde sağlanan bu sübvansiyonların haksız rekabet yarattığını savunuyor. Uyuşmazlık Çözüm Organı’na bağlı panel ise, temiz araçlara yönelik vergi kredileri konusunda bir hüküm vermedi; zira Pekin, ABD’de Donald Trump yönetiminin Temmuz 2025’te bu kredileri sona erdirmesinin ardından, şikâyetin bu bölümünü geri çekmişti.
Joe Biden yönetimindeki ABD, 2022 yılında enerji dönüşümü sektöründeki şirketleri ve ABD topraklarında üretilen elektrikli otomobilleri desteklemek amacıyla kapsamlı bir yardım programı açıklamıştı.
Washington bu adımla, Pekin’in kendi sanayisine sağladığı sübvansiyonlara karşılık vermeyi ve kendi yeşil stratejisini başlatmayı hedefliyordu.
Çin Ticaret Bakanlığı, Temmuz 2024’te yaptığı açıklamada, söz konusu ABD yasasının, “sübvansiyonlardan yararlanmanın ön koşulu olarak ürünlerin ABD gibi belirli bölgelerden gelmesini şart koştuğunu” ve “Çin’den gelen ürünleri dışladığını” belirtmişti.
Enflasyonun Azaltılması Yasası (IRA) hâlen yürürlükte bulunuyor; ancak Donald Trump’ın geçen yıl Beyaz Saray’a dönüşünden bu yana, yasanın temel önlemlerinin birçoğu değiştirilmiş veya yürürlükten kaldırılmış durumda.
Hem Çin hem de ABD, kararın ardından altmış gün içinde DTÖ’nün temyiz organına başvurabilir. Ancak bu organ, yargıç eksikliği nedeniyle 2019’dan bu yana karar veremiyor; zira yargıç atamaları, uyuşmazlık çözüm mekanizmasında reform talep eden Washington tarafından engelleniyor.
Le Monde
