Musk, ırk ve göç konularında SpaceX hakkında yaptığının iki katı paylaşım yaptı
Guardian'ın X hesabı analizi, dünyanın en zengin insanının görüşlerini dile getirmeye ve İngiliz siyasetine "müdahale etmeye" ne kadar istekli olduğunu ortaya koyuyor.
Elon Musk, sahibi olduğu sosyal medya platformu X'te, havacılık ve yapay zekâ şirketi SpaceX'in halka arzı öncesindeki dönemde, Birleşik Krallık'taki ırk ve göç konularında, yine sahibi olduğu SpaceX hakkında yaptığından iki kat daha fazla paylaşım yaptı.
The Guardian tarafından yapılan analiz, 31 Mayıs ile 12 Haziran tarihleri arasında Musk'ın yaptığı paylaşımlar, yanıtlar ve yeniden paylaşımları (repost) inceleyerek, dünyanın en zengin insanının — büyük ölçüde ABD'de yaşayan Musk'ın — sosyal medya faaliyetlerinin ne ölçüde Birleşik Krallık siyasetine odaklandığını ortaya koydu.
Bu dönem, Birleşik Krallık'ta özellikle sağ görüşlü sosyal medya hesaplarından kaynaklanan çevrim içi faaliyetlere ilişkin gerilimin ve endişelerin arttığı bir zamana denk geldi.
Bunun nedeni, genç Henry Nowak'ın öldürülmesinden suçlu bulunan Vickrum Digwa'nın ceza almasının ardından "beyaz karşıtı polislik" iddialarının ortaya atılması ve aşırı sağcı protestocuların polisle çatışmasıydı. Aynı dönem ayrıca Kuzey İrlanda'nın Belfast kentinde, bıçaklı saldırının ardından başlayan protestoların şiddetli olaylara dönüşmesiyle de çakıştı.
Birleşik Krallık hükümeti şiddetin sona ermesi için çağrıda bulunurken, ABD'de Musk iş hayatının en önemli anlarından birine hazırlanıyordu. 12 Haziran'da SpaceX, sosyal medya, uydu interneti ve havacılık faaliyetlerini kapsayan dev şirketler grubuyla birlikte halka açıldı ve Musk dünyanın ilk trilyonerine dönüştü.
Buna rağmen Guardian'ın analizi, Musk'ın halka arz öncesindeki dönemde ırk ve göç konularında toplam 303 paylaşımyaptığını, bunların yaklaşık dörtte üçünün ise Birleşik Krallık siyasetiyle ilgili olduğunu gösterdi.
Buna karşılık Musk, SpaceX hakkında (yanıtlar ve yeniden paylaşımlar dâhil) yalnızca 114 paylaşım yaptı. SpaceX hisseleri 12 Haziran'da Nasdaq'ta işlem görmeye başlamıştı.
Musk'ın X hesabının analizi, Güney Afrika doğumlu iş insanının Birleşik Krallık siyaseti hakkındaki görüşlerini dile getirmeye ne kadar istekli olduğunu ve bunun çoğu zaman İngiliz hükümeti ile Başbakan Keir Starmer tarafından hoş karşılanmadığını gösteriyor.
Digwa'nın mahkûmiyet kararının ardından Starmer, Musk'ı Birleşik Krallık toplumunda ayrışmayı körüklemeye çalışmakla suçladı.
Starmer şunları söyledi:
"Musk son birkaç gündür yeniden siyasetimize müdahale ediyor ve toplumumuzda bölünmeyi körüklemeye çalışıyor. Bu, Britanya'nın temsil ettiği şey değildir."
"Britanya'da biz makul ve hoşgörülü insanlarız. Henry Nowak'ın davası gibi korkunç bir olay yaşandığında, tıpkı ailesinin yaptığı gibi soğukkanlılıkla tepki veririz."
Musk'ın siyasete odaklanması, SpaceX'in halka arz planları ve şirket değerlemesi açısından kendisinin ne kadar kritik bir figür olduğu düşünüldüğünde daha da dikkat çekici göründü.
Şirket, profesyonel olmayan bireysel yatırımcılar için alışılmadık derecede büyük bir hisse payı ayırmış ve Musk'ın popülerliğinden yararlanarak 75 milyar dolar (56 milyar sterlin) fon toplamayı hedeflemişti. Sonuçta 85,7 milyar dolar toplandı. Şirket ayrıca yatırım çekmek amacıyla çeşitli etkinlikler ve yaz dönemi tanıtım turları düzenledi.
Ancak halka arzdan önceki gece Musk'ın X hesabındaki odağı, potansiyel yatırımcılar değildi. Bunun yerine, aşırı sağcı Restore Britain Partisi lideri Rupert Lowe'un, maddi olarak kendi geçimini sağlayamayan göçmenlerin Birleşik Krallık'tan sınır dışı edilmesini savunduğu bir videoyu yeniden paylaştı.
Bu, o gün Birleşik Krallık göç politikası ve siyaseti hakkında yaptığı yaklaşık bir düzine paylaşımından yalnızca biriydi.
Diğer paylaşımlarında ise "çok kültürlülük" üzerine düşüncelerini ve genel olarak Batı'nın çöküşüne ilişkin görüşlerini dile getirdi.
Bir paylaşımında, "Dünyanın en zengin adamı Elon Musk neden milyarlarının tadını bir plajda çıkarmak yerine kültür savaşlarıyla uğraşıyor?" diye soran bir hesaba şu yanıtı verdi:
"Medeniyet çökerse başka hiçbir şeyin önemi kalmaz."
Musk zaman zaman Nowak davasına yoğun şekilde odaklandı; konu hakkında ve Birleşik Krallık siyaseti üzerine 10 dakika içinde beş paylaşım yaptığı oldu. Nowak'ın ölümüne ilişkin ayrıntıları öne çıkarırken, davayı tartışan ABD, Fransa ve Japonya merkezli hesapların paylaşımlarını da yeniden yayımladı. Bu paylaşımların en az 20'si 10 milyondan fazla görüntülenme aldı.
Musk ayrıca Stephen Yaxley-Lennon'a, daha çok bilinen adıyla Tommy Robinson'a da destek verdi. Hatta Robinson'ın 2025 yılında düzenlediği Unite the Kingdom mitingine canlı yayınla katıldı.
Musk, bu mitingde kullandığı ifadeler nedeniyle İngiliz hükümeti tarafından kınandı.
Musk şu ifadeleri kullandı:
"Şiddeti seçseniz de seçmeseniz de, şiddet size gelecek. Ya karşı koyarsınız ya da ölürsünüz."
Musk'ın Birleşik Krallık siyaseti ile ırk ve göç meselelerine olan ilgisi son iki yılda belirgin biçimde arttı.
Guardian ayrıca, ülkede yaşanan diğer önemli protesto dönemlerinde Musk'ın attığı tweetleri, yanıtları ve yeniden paylaşımları da analiz etti.
Buna göre, 2024 yazındaki olaylar sırasında Musk'ın paylaşımlarının yalnızca %7'sinden daha azı Birleşik Krallık'taki ırk ve göç siyasetiyle ilgiliydi. Buna karşılık 31 Mayıs-12 Haziran döneminde — Henry Nowak'ın öldürüldüğü Southampton ve Belfast'taki protestolarla aynı dönemde — bu oran %31'e yükseldi.
London School of Economics bünyesindeki Uluslararası Eşitsizlikler Enstitüsü araştırmacısı Dr. Michael Vaughan, Musk'ın sahip olduğu servetin büyüklüğü ve aşırı sağcı isimlerle kurduğu ilişkiler nedeniyle demokratik siyaset üzerinde bozucu bir etkiye sahip olduğunu söyledi.
Vaughan şöyle konuştu:
"Musk, servetinin olağanüstü ölçüde arttığı son yıllarda Avrupa siyasetinde giderek daha önemli bir figür hâline geldi."
"Musk'ın söylemlerinde cesaretlendirme ve meşrulaştırma dili görüyoruz. Daha önce marjinal görülen örgütler ya da kişiler, onun desteği sayesinde bir statü ve meşruiyet kazandı; bu da onların etkisini görmezden gelmeyi zorlaştırıyor."
Centre for Countering Digital Hate tarafından hazırlanan bir rapor ise, Belfast'taki bıçaklı saldırının ardından Musk'ın paylaşımlarına verilen yanıtlarda 240 şiddet çağrısı tespit edildiğini ortaya koydu.
Rapora göre ayrıca Musk'ın Rupert Lowe ve Tommy Robinson'ın paylaşımlarını öne çıkarması ve onlara verdiği yanıtlar, bu isimlerin içeriklerine 64 milyon görüntülenme kazandırdı. Bu sayı, kendi takipçi kitlelerinin oluşturduğu erişimin de üzerine çıktı.
The Guardian
