Fransa'daki okul protestoları üçüncü haftasında

İsveçli aktivist Greta Thunberg, öğretmen açığının giderilmesi ve dökülmeye yüz tutmuş okul binalarının onarılması için yatırım çağrısı yapan gençlere katıldı. 

Lise eğitimine ilişkin protestolar üçüncü haftasına girerken ve birçok gösterici polis müdahale yöntemlerini eleştirirken; Fransa genelindeki şehirlerde 160.000'den fazla öğrenci ve sendika üyesi yürüyüş düzenledi.

Çevik kuvvet polisi, Salı günü Nantes'ta ve Paris'in Montparnasse bölgesi yakınlarında düzenlenen yürüyüşlerin sonunda göz yaşartıcı gaz kullandı; ancak Lyon, Lille ve Marsilya gibi şehirlerde öğretmen açığı, aşırı kalabalık sınıflar ve bakımsız okul binaları nedeniyle yapılan gösterilerin çoğu barışçıl geçti.

İsveçli iklim aktivisti Greta Thunberg, Paris'in banliyösü Saint-Denis'deki Lycée Paul Éluard (Paul Éluard Lisesi) önünde sabahın erken saatlerinde düzenlenen bir protestoya katıldı.

İklim kriziyle mücadele talebiyle başlattığı okul grevleriyle henüz bir gençken ün kazanan Thunberg, "Gençler bu tartışma sürecine dahil edilmiyor," dedi.

Polis şiddeti iddialarının ardından avukatlar öğrencileri korumak amacıyla insan zinciri oluştururken, Thunberg şunları söyledi: "Geleceğimiz bizden çalınıyor ve burada da gördüğümüz üzere, okullar ihtiyaç duydukları yatırımı alamıyor." Lise önündeki öğrenciler, Thunberg'in kendilerini barışçıl gösterilere devam etmeleri konusunda teşvik ettiğini belirtti.

Sendika üyeleri, bazı öğretmenler ve radikal sol muhalefet siyasetçileri tarafından desteklenen bu protestolar; acil kamu yatırımı çağrıları ile Fransa'nın hızla büyüyen bütçe açığını ve borç yükünü azaltma baskısı arasında sıkışıp kalan hükümeti sarstı. 

Fransa İçişleri Bakanlığı, Salı günü ülke genelinde 161.500 kişinin sokağa çıktığını açıkladı; oysa benzer yürüyüşler bir önceki Salı günü 260.000'den fazla, Perşembe günü ise 75.000 kişiyi bir araya getirmişti.

Üyelerinin birçoğu dayanışma amacıyla gösterilere katılan ve Salı günü Fransa'daki üniversitelerin yaklaşık %90'ında faaliyetleri aksatan üniversite öğrenci birliği UE, sosyal medyada "Bizi dinlemiyorlar, bu yüzden biz onlara gidiyoruz," paylaşımında bulundu. 

Paris, Marsilya ve diğer yerlerdeki liseler yeniden ablukaya alındı. Fransız yetkililer, bazıları çevik kuvvetle şiddetli çatışmalara yol açan protestoların, bu hafta sonu başlayacak iki haftalık okul ara tatili sırasında etkisini yitirmesini umuyor. 

Öğrenci örgütü "Les Lycéens!"den Louis Létoublon, protesto hareketinin ailelerin tatile çıkmaya maddi gücünün yetmediği Paris dışındaki yoksul bölgelerde başladığını, bu nedenle sonbahar okul tatilinin öfkeyi dindirmeyeceğini belirtti.

Brest'teki bir lise öğrencisi olan Naouel, Agence France-Presse'e verdiği demeçte, "Ablukaları sürdürüyoruz. Geri adım atmıyoruz," dedi.

Nantes'ta yaşayan 16 yaşındaki Mariolino ise, "Öfkenin tatille birlikte kaybolacağını düşünenler durumu hiç anlamıyor," ifadesini kullandı.

Fransa, Cumartesi günü ülke genelinde daha fazla protestoya hazırlanıyor; bu eylemlere artan yakıt ve enerji fiyatlarının yanı sıra hayat pahalılığına tepkili olanların da katılması muhtemel.

2018 ve 2019 yıllarındaki "Sarı Yelekliler" (gilets jaunes) protesto hareketinin önde gelen isimlerinden Jérôme Rodrigues Salı günü Paris'teki yürüyüşte yer aldı ve Sarı Yelekliler'in Cumartesi günü yeniden sokaklara dönebileceğine dair söylentiler dolaşmaya başladı. 

Gazetecilere konuşan Rodrigues, "Büyük bir öfke var," dedi. İnsanların, hükümetin ister yakıt fiyatları ister okullara daha fazla fon sağlanması talepleri konusunda olsun, yalnızca "kırıntı" niteliğinde çözümler sunarak endişelerine yanıt vermediğini düşündüğünü ifade etti.

Sol eğilimli CGT sendikasının lideri Sophie Binet, "Gençliğimiz kararlı... Taleplere yanıt verilmediği sürece seferberlik devam edecek," dedi. En ciddi personel sıkıntısı yaşayan okullarda 3.000 yedek öğretmenin görevlendirildiğini belirten Eğitim Bakanı Édouard Geffray, Salı günü yaptığı açıklamada, ülkedeki 3.700 liseden 214'ünün tamamen kapalı olduğunu söyledi.

Ancak Fransız medyası, çok daha fazla okulda en azından bazı derslerin iptal edildiğini veya aksadığını; ayrıca —çoğunlukla 15-18 yaş arası öğrencilerin gittiği— bazı liselerin tamamen veya kısmen çevrimiçi eğitime geçtiğini bildirdi. 

Hükümet verilerine göre protestolar sırasında —çoğunluğu reşit olmayan— 6.800'den fazla kişinin gözaltına alınmasının ardından, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron Pazartesi günü itidal çağrısında bulunarak, söz konusu meselelerin "zaman, istişare, tartışma ve saygıyı hak ettiğini" belirtti.

Adalet Bakanlığı yaklaşık 1.500 kişi hakkında yasal işlem başlatıldığını açıklarken, göstericilere yönelik polis şiddeti iddiasını içeren 24 vaka da soruşturuluyor. Olaylarda 200'den fazla genç, 100 okul çalışanı ve 700 polis memuru yaralandı.

Genç bir protestocu polisin kullandığı bir şok bombasının etkisiyle elini kaybedince hükümet bu bombaların protestolar sırasında kullanımını yasakladı; öte yandan bir başka protestocu gözünü kaybederken, üçüncü bir kişi de yakın mesafeden ateşlenen bir göz yaşartıcı gaz kapsülü nedeniyle dişlerinin çoğunu yitirdi.

Hak savunucusu gruplar ve öğrenciler, polisi orantısız güç kullanmakla suçladı.

İçişleri Bakanı Laurent Nuñez ise uygulanan polis yöntemlerini savundu ve "Gösteriler barışçıl bir şekilde gerçekleştiğinde polis müdahalesi olmaz," dedi.

The Guardian