Fransız lise öğrencilerinin protesto hareketini sürüyor

Fransız lise öğrencileri pazartesi günü, geçen haftadan bu yana Avrupa ülkesini sarsan eğitim koşullarına yönelik protesto hareketini sürdürdü; yüzlerce okulda dersler aksadı. 

Öğrenciler, okul kapılarının önündeki protestolar devam ederken bazı okullara giriş yapmaya başladı. Salı günü daha geniş çaplı gösterilerin düzenlenmesi bekleniyor.

Eylül ayının sonlarından bu yana öğrenciler, öğretmenlerin derse girmemesi, aşırı yoğun ders programları, bakımsız sınıflar ve artan sıcaklıklara uygun olmayan okul binaları başta olmak üzere çeşitli şikâyetlerini dile getirerek yüzlerce okulun girişini kapattı.

Gençlerin hoşnutsuzluğu, merkezci Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un yerine gelecek yıl yapılacak seçimlere yalnızca birkaç ay kala patlak verdi. Aşırı sağ ise iktidarı ele geçirmek için şimdiye kadarki en büyük fırsatını yakalamayı hedefliyor.

Hükümet, şikâyetleri gidermeye çalışırken, aşırı sol aktivistleri protesto hareketini ele geçirmekle suçladı.

Eğitim Bakanlığı, Fransa’daki lycée olarak adlandırılan 3.700 lisenin 400’den fazlasının pazartesi sabahı kısmen veya tamamen kapalı olduğunu açıkladı.

Yetkililer, 15-17 yaş arasındaki gençlerin eğitim gördüğü 468 lisenin yaklaşık üçte birinin Paris bölgesinde kapalı olacağını pazar günü öngörmüştü.

Pazartesi sabahı başkentin merkezindeki üçüncü bölgede onlarca genç öğrenci protesto sloganları attı. Yoldan geçen araçlar destek amacıyla korna çalarken, diğer öğrenciler derslere girmek üzere okullarına yöneldi.

Turgot Lisesi’nin önündeki kartondan bir dövizde, “Kaynak yoksa sessizlik de yok” yazıyordu.

“Yeterli öğretmen yok”

Batıdaki Rennes kentinde 20’den fazla öğrenci Montaigne Lisesi’nin önünde toplandı. Öğrencilerden biri üzerinde “Yeterli öğretmen yok” yazılı bir döviz taşıyordu. Ancak okul personeli diğer öğrencilerin sınıflarına girmesine izin verdi.

Güneybatıdaki Bordeaux kentinde bazı öğrenciler sınıflara dönerken, diğerleri yoğun çevik kuvvet polisi varlığı altında protestolarını sürdürdü.

AFP muhabirlerinin aktardığına göre, Gustave Eiffel Lisesi önündeki bazı protestocular polisin yönüne havai fişek attı. Polis de buna göz yaşartıcı gaz kullanarak karşılık verdi ancak genel olarak durum sakin kaldı.

Kuzeydeki Lille kentinde ise maskeli protestocular otobüs duraklarını tahrip etti veya çöp kutularını ateşe verdi. Polis, göstericilere doğru göz yaşartıcı gaz kullandı.

Hareket, 17 Eylül’de Paris’in banliyölerinden Créteil’deki bir lisede, personel ve kaynak eksikliği nedeniyle greve giden öğretmenleri desteklemek amacıyla başladı.

Hareket giderek güç kazandı ve Fransa geneline yayıldı. Bazı dönemlerde protestolar otobüs duraklarının tahrip edilmesi, okul girişlerinin ateşe verilmesi ve göstericilerle güvenlik güçleri arasında çatışmaların yaşanması gibi vandalizm olaylarına dönüştü.

Eğitim Bakanı’nın verdiği bilgilere göre hareketin başlamasından bu yana 24 okul “yakıldı veya yağmalandı”.

5.000’den fazla kişi gözaltına alındı ve bunların yüzde 85’i reşit olmayanlardan oluşuyor.

Protestocular ayrıca polisin orantısız güç kullandığını öne sürdü. Polis tarafından uygulandığı iddia edilen en az üç ayrı aşırı güç kullanımı vakasıyla ilgili kurum içi soruşturmalar başlatıldı.

“Ebeveyn sorumluluğu”

Başbakan Sébastien Lecornu pazar günü bir takvim açıkladı ve yerel yönetimlerden, uzun süreli öğretmen devamsızlıkları ve doldurulamayan kadrolar nedeniyle oluşan açıkların giderilmesine öncelik vermelerini istedi.

Lecornu ayrıca ülkenin çoğu zaman bakımsız durumdaki okul binalarının yenilenmesini görüşmek üzere bölgesel yönetim başkanlarıyla salı günü bir toplantı yapılması çağrısında bulundu.

Hükümet ayrıca kamu mallarına zarar veren kişilerin onarım masraflarını vergi mükelleflerinin parasından karşılamak yerine kendilerinin ödemesini öngören bir yasa tasarısını parlamentodan geçirmeyi umuyor.

Hükümet sözcüsü Maud Bregeon tasarıyı savundu.

Bregeon, Europe1/CNews yayın kuruluşuna yaptığı açıklamada, “14, 15, 16 yaşındaki gençlerin sabah saat 9’da otobüs duraklarını veya – belki de daha ciddi bir şekilde – eğitim gördükleri liseyi ateşe verdiğini gördüğünüzde, bu durum ebeveynlerin sorumluluğu meselesini gündeme getiriyor” dedi.

Lecornu, protestolar başlamadan önce ilk kez sunulan yasa tasarısının, bu tutarların “asgari gelirin korunmasını güvence altına alırken aile yardımlarından ve konut yardımlarından kesilmesine” olanak sağlayacağını söyledi.

Fransa’nın en büyük CGT işçi sendikasının başkanı Sophie Binet ise tasarıyı “popülist bir açıklama” olarak nitelendirerek sert biçimde eleştirdi. Binet, düzenlemenin “sonunda en savunmasız aileleri hedef alacağını” söyledi.

AFP / France24