Genel Görüş: "Bu bile fazla olabilir"
ABD ve Avrupa ülkelerinin düşük beklentileri, Trump döneminde dünyanın nasıl işlediğini yansıtıyor.
Büyük bir krizden kaçınmak ve farklılıkları uyum mesajıyla örtmek bir kazanım olarak görülüyor.
Beyaz Saray’ın bu haftaki Fransa’daki G7 zirvesi için hedefi mütevazı: dünyanın en büyük ekonomilerinin hâlâ birlikte çalışabildiğini göstermek.
Diğer üye ülkelerin de beklentileri aynı derecede sınırlı.
Ancak İran’da ne olacağına dair belirsizlik, Ukrayna’nın daha fazla ABD füzesi talebi ve Ebola salgınının Washington ile Avrupalı müttefikler arasında yeni çatlaklar yaratması, bu düşük çıtanın bile aşılmasını zorlaştırabilir. Bir Beyaz Saray yetkilisi, Trump’ın gözünde başarılı bir zirvenin, liderlerin “ortak çıkarlarını” kabul etmesi ve anlaşmazlık konularında “diyalog hattı açması” olduğunu söyledi. Beyaz Saray’ın öncelikleri güvenlik ve ticaret olarak sıralandı.
“Her G7’nin amacı, bu ülkelerin birlikte çalışabildiğini göstermek,” dedi yetkili. “Her konuda anlaşamayabilirler, ama herkesin nerede durduğunu bilmek ve yapıcı şekilde birlikte çalışmayı kabul etmek yeterlidir.”
Zirve, küresel olarak çalkantılı bir dönemde gerçekleşiyor. Zirve öncesinde Trump’ın İran’a yönelik tutumu sert biçimde değişti: Perşembe günü İran’ı “ÇOK SERT” vurmakla tehdit ederken, Pazar günü bir barış anlaşmasının imzalanacağını duyurdu.
Fransa Cumhurbaşkanı ve G7 ev sahibi Emmanuel Macron’un ofisi Perşembe günü “bu G7 şimdiden bir başarı” dedi; Çin’in zirve öncesinde ekonomik dengesizlikleri tartışmak için yapılan video görüşmesine katılmasını örnek gösterdi.
Bir İngiliz yetkili ise beklentilerin “çok düşük” olduğunu ve “tek umudun uçakta Wi-Fi’nin çalışması” olduğunu esprili şekilde dile getirdi. Bir G7 diplomatı ise çıtayı Trump’ın katılımına indirdi:
“Trump gelirse bu bir başarıdır.”
Trump’ın çok taraflı forumlardan hoşlanmadığı biliniyor, ancak müttefikleri onun bunları ikili ilişkileri ilerletmek için faydalı gördüğünü söylüyor. ABD, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması konusunda daha fazla koordinasyon görmek istese de, diğer ülkeler Washington’dan kendi çıkarları için destek arıyor: tarifelerden muafiyet, Ukrayna’ya daha fazla angajman ve Çin tedarik zincirine bağımlılığın azaltılması.
Eski Ulusal Güvenlik Konseyi yetkilisi Alex Gray:
“G7 üyelerinin ekonomilerine ve jeopolitik gerçeklerine bakarsanız, Amerikan desteğine ve liderliğine bizim onlardan güzel bir ortak bildiriye ihtiyaç duymamızdan çok daha fazla ihtiyaçları var.”
Geçen yıl Kanada’daki zirvede olduğu gibi, G7’nin kapsamlı ortak bildiri yayımlaması beklenmiyor. Bunun yerine Fransa genel bir deklarasyon ve kritik mineraller, kanser araştırmaları, çocukların çevrimiçi korunması, uluslararası dayanışma, sosyal etki yatırımı ve gelişmekte olan ülkelerde yatırım riskini azaltma gibi konularda ad hoc bildiriler yayımlayacak.
İran anlaşmasının ardından yaşanacaklar Evian’da kilit gündem olacak. Beyaz Saray yetkilisi, Fransa ve İngiltere’nin Hürmüz Boğazı’ndaki deniz yollarını koruma sözü verdiğini, anlaşma sonrası G7 ülkelerinden daha fazla katkı bekleneceğini söyledi.
Trump, barış anlaşmasının İran’ın nükleer silah edinmesini “satın alma, geliştirme veya herhangi bir yolla” engelleyeceğini söylese de, ülkenin nükleer programının geleceği hâlâ belirsiz.
Diğer öncelikler arasında yatırım ortaklıkları, yapay zekâ inovasyonu, Ebola salgınına yanıt, kritik mineral tedarik zinciri dayanıklılığı, yasa dışı göç ve uyuşturucu kaçakçılığı ile enerji ihracatı yer alıyor.
Bazı Trump müttefikleri için zirvenin başarısı, politikadan çok görüntüye bağlı.
“Büyük bir politika kazanımı olacağını sanmıyorum,” dedi eski bir yetkili. “Ama fotoğraf kareleri önemli: Trump ile Zelenskiy, Macron ile birlikte, ya da Starmer ile tek başına.”
Avrupa’nın önceliği ise Ukrayna. Zelenskiy Salı günü özel bir G7 oturumuna katılacak, ancak Patriot füzeleri talebinde başarı şansı düşük görülüyor.
Çin de zirvenin gündeminde. Macron Perşembe günü G7 liderleri ile Pekin arasında küresel ticaret dengesizliklerini tartışmak için video görüşmesi düzenledi. Görüşmeler Aralık’taki G20’de ve IMF desteğiyle sürecek.
Ebola salgını ise yeni bir çatlak yarattı.
Fransa’nın G7 masasına davet ettiği Kenya’da, Trump yönetiminin enfekte Amerikalıları ülkeye göndermesi üzerine şiddetli protestolar yaşanıyor.
Dünya Sağlık Örgütü, seyahat kısıtlamalarının salgına müdahaleyi zorlaştırdığını söylüyor. ABD yönetimi ise yaklaşımı, virüsün ülkeye girmesini önlemek için gerekli gördüğünü savunuyor.
Politico
