Fiyatlar ons başına 100 dolar eşiğini aştı.
Ancak 1980’deki zirveden bu yana enflasyon hesaba katıldığında, gerçek değer çok daha yüksekti. Peki 40 yıl önceki gibi yeni bir çöküş mü bizi bekliyor? Teknik analiz.
Son günlerde finans piyasaları, gümüşün ons başına 100 dolar gibi psikolojik bir eşiği aşmasını büyük bir coşku ve kayda değer bir medya ilgisiyle karşıladı.
Finans gazetelerinin manşetleri “tarihî rekor” diye haykırıyor; geleneksel olarak altının “fakir kardeşi” olarak görülen bir metalin bugün adeta rövanşını alıyor olması heyecan yaratıyor.
Ancak ekonomik verileri parasal yanılsamadan arındırarak okumaya alışkın olanlar için tablo oldukça farklı görünüyor. Gümüşün bugün gerçek değerini anlayabilmek için, özellikle 1970’lere ve 1980’lerin başına dönmek gerekiyor.
İşte Macrotrends’ten son 100 yılın tarihsel gümüş fiyatlarını gösteren grafik:
İlk bakışta bugünkü 100 dolar, 1980’deki 40 doları adeta yerle bir ediyor gibi görünüyor. Ancak bildiğimiz üzere ekonomi nominal değerlerle ölçülmez. Son 45 yılın kümülatif enflasyon oranı uygulandığında tablo köklü biçimde değişiyor.
1980 zirvesi, bugünkü satın alma gücüyle yeniden hesaplandığında ons başına yaklaşık 140–150 dolara denk geliyor.
Bugünkü 100 dolarlık fiyat, kayda değer olsa da, gerçek tarihî zirvenin oldukça altında kalıyor.
Macrotrends.net’ten, enflasyona göre düzeltilmiş reel gümüş fiyatlarını gösteren grafik:
1970’lerin hayaletleri ve nominal yanılsama
1979–1980 yılları arasında, çok yüksek enflasyon döneminin zirvesinde ve küresel enerji krizinin ardından gümüş nominal olarak yaklaşık 40 dolara ulaştı.
Bu, ABD’de Carter yönetiminin son dönemiydi; stagflasyonla ve Hunt kardeşlerin gümüş piyasasını köşeye sıkıştırma girişimiyle hatırlanan bir dönem.
Bu durum bize Keynesyen makroekonominin temel bir dersini hatırlatıyor: Gerçek zenginliğin tek ölçütü paranın satın alma gücüdür.
Makroekonomik bağlam: tarihin tekerrürü
O dönemin koşullarıyla bugünkü durum arasındaki paralellik hem ilgi çekici hem de kaygı verici. Her iki dönemde de, yüksek enflasyon döngüsünden çıkış sürecinde değerli metallerde güçlü bir ralli görüyoruz.
Bugün de, tıpkı o zaman olduğu gibi, gümüş fiyatlarındaki artış iki ana faktör tarafından yönlendiriliyor:
- Parasal değer kaybına karşı korunmak için güvenli liman arayışı
- Yatırımcıları geleneksel varlıklardan uzaklaştıran jeopolitik belirsizlik
- Aşağıda iki tarihsel dönem arasındaki bir karşılaştırma yer alıyor.
Şimdi ne olacak? Sert bir düşüş riski
Ekonomik tarih birebir tekrar etmez, ama sık sık kafiyelidir. 1970’lerin zirvesini, fiyatlarda sert ve dikey bir çöküş izledi: Paul Volcker liderliğindeki ABD Merkez Bankası enflasyonu kırmak için faizleri sert biçimde artırdığında, para maliyetindeki yükseliş spekülasyonu kuruttu ve gümüş yeniden mütevazı seviyelere geriledi.
Bugün de benzer bir tabloyla karşı karşıyayız. Merkez bankaları ekonomiyi soğutmak için faizlerle oynuyor ve enflasyon geriliyor gibi görünüyor. Para politikası döngüsü daha da sıkılaşırsa, gümüş için sert bir düzeltme riski son derece gerçek.
Sonuç
100 dolar seviyesini mutlak bir rekor olarak kutlamak bir perspektif hatasıdır.
Gümüş kesinlikle güçlü bir yükseliş trendi içinde; ancak finansal tarihin sonunun ilan edilmesinden önce, özellikle enflasyon döngüsünün sonuna doğru spekülasyonla beslenen coşkulu zirvelerin, aynı ölçüde ani düşüşlerin habercisi olabileceğini hatırlamakta fayda var.
Scenari Economici
