“Bu Amerikan yönetimi istemeden de olsa dünyayı, ABD’ye sağlıksız bir bağımlılıktan uzaklaştırarak yeniden dengeliyor,”
AB’nin Hindistan ile ticaret anlaşmasını sonuçlandırması neredeyse yirmi yıl sürdü. ABD’ninki ise yirmi dakikayı biraz geçti.
Brüksel’in, Güney Asya’nın bu ekonomik deviyle geçen hafta Yeni Delhi’de büyük bir törenle imzaladığı anlaşma, ABD Başkanı Donald Trump’ın Hindistan Başbakanı Narendra Modi ile yaptığı bir telefon görüşmesi sırasında “bir ticaret anlaşması üzerinde uzlaştığını” duyurmasından altı gün önce geldi.
Zamanlamadaki bu tezat, Trump’ın ticaret savaşı, Grönland’ı ilhak etme tehditleri ve Brüksel’e yönelik açık düşmanlığı nedeniyle zaten yıpranmış olan transatlantik ilişkileri daha da geren bir biçimde, ABD’li yetkililerin AB’nin uzun müzakereleriyle alay etmesine yol açtı.
Görüşmenin ardından yerel medyaya konuşan ABD’nin Hindistan Büyükelçisi Sergio Gor, görüşmenin yaklaşık yarım saat sürdüğünün bildirildiğini belirterek, “Perspektife koymak gerekirse… Avrupa Birliği ve Hindistan bir anlaşmayı müzakere etmek için 19 yıl harcadı,” dedi. “Bizimki o kadar uzun sürmedi. Bu yüzden çok heyecanlıyız.”
Ancak Gor’un bu böbürlenmesi erken olabilir. Anlaşmanın “tamamlandığı” yönündeki ısrarına rağmen, temel hükümlerinin çoğu hâlâ belirsizliğini koruyor. Analistlere ve yetkililere göre, Trump’ın çatışmacı diplomasi tarzıyla birleşen bu muğlaklık, nihayetinde Avrupa’nın lehine çalışabilir.
Sadece adı olan bir anlaşma
Trump, pazar gecesi sosyal medyada paylaştığı 218 kelimelik bir gönderide, geçtiğimiz yıl duyurulan diğer bazı “anlaşmalar” gibi geleneksel bir serbest ticaret anlaşmasının gerisinde kalan bu mutabakatın, Washington’un Hindistan ihracatına uyguladığı gümrük vergilerini %50’den %18’e düşüreceğini söyledi.
Buna karşılık, dünyanın en kalabalık ve en hızlı büyüyen ekonomisinin ABD mallarına yönelik tüm engelleri kaldıracağını, 500 milyar dolardan fazla Amerikan enerji, tarım ve teknoloji ürünü satın alacağını ve Rus petrolü alımını “durduracağını” iddia etti.
Hintli yetkililer bu taahhütleri doğrulamayı reddetti. Bazıları ise pek gerçekçi görünmüyor. Hindistan, 2024’te ABD’den Trump’ın dile getirdiği rakamın on iki’de birinden daha az, yani sadece 40 milyar doların biraz üzerinde mal satın aldı.
Ticaret Bakanı Piyush Goyal ayrıca, Yeni Delhi’nin, küçük çiftçilerin direnişi nedeniyle AB-Hindistan anlaşmasında büyük ölçüde dışarıda bırakılan, yoğun biçimde korunan tarım sektörünü açacağı iddialarıyla da çelişti.
Goyal, “Bu, tarımı, süt ürünlerini ve diğer kilit sektörleri koruyan, Hindistan için çiftçi öncelikli bir anlaşmadır,” dedi ve her iki tarafın da ayrıntıları netleştiren ortak bir açıklamayı “kısa süre içinde” yayımlayacağını ekledi.
Kıyaslanamaz
Hindistan doğumlu bir ekonomist ve jeopolitik danışman olan Sony Kapoor, en olası sonucun ABD-Hindistan ticaret ilişkilerinin, Trump’ın geçen nisan ayında küresel ticaret savaşını başlatmasından önceki seyrine geri dönmesi olduğunu söyledi.
“Şimdilik aşağı yukarı statükoya geri dönüş söz konusu, uzun vadede ticaretin derinleşmesi ihtimaliyle,” dedi.
AB anlaşmasının görüşmeleri tetiklemiş olabileceğini kabul eden Kapoor, “Her iki tarafta da iç baskılar ve ekonomik mantık, nihayetinde bir uzlaşmaya varılmasını neredeyse kaçınılmaz kılıyordu,” diye ekledi.
Eski Avrupa Ticaret Komiseri Cecilia Malmström, yaptığı açıklamada, belirsizliğin ABD duyurusunu Brüksel’in anlaşmasıyla karşılaştırmayı zorlaştırdığını söyledi.
“AB-Hindistan anlaşması, gümrük vergileri, pazara erişim ve düzenleyici kurallar dâhil olmak üzere ticaret ilişkilerinin çoğu yönünü kapsayan, 30 bölümlük iddialı bir anlaşmadır. Buna karşılık ABD-Hindistan anlaşması “hiçbir şekilde kapsamlı değil.” dedi.
Avrupa Parlamentosu’nun ticaret komitesi başkanı Bernd Lange ise Washington ve Yeni Delhi’deki farklı yorumların anlaşmayı tamamen raydan çıkarabileceğini öne sürdü.
Deneyimli Alman AP üyesi Euractiv’e, “Bizim anlaşmamız hazır ve normal onay sürecine gidecek,” dedi. “ABD-Hindistan anlaşması konusunda gerçekten istikrarlı bir çözüm olacağından emin değilim.”
Rusya rahatlaması
Analistler, Trump’ın Modi’nin bunu kabul ettiğini iddia etmesine rağmen, dünyanın Rus enerjisindeki üçüncü en büyük alıcısı olan Hindistan’ın ham petrol ithalatını yakın zamanda durduracağına da şüpheyle yaklaşıyor.
Atlantik Konseyi’nde kıdemli araştırmacı olan Michael Kugelman, “Modi’nin Rus petrolü almayı ‘durdurmayı kabul ettiğinden’ son derece şüpheliyim,” dedi. Hindistan’ın, Washington’un geçen yıl Rosneft ve Lukoil’e yaptırım uygulamasından bu yana yaptığı gibi, muhtemelen azaltılmış hacimlerde alımlara devam edeceğini söyledi.
Kapoor da alımların, Washington’un sunduğu tavizlere göre “ayarlanacağını” belirterek, tam bir durdurmanın haftalar değil aylar alacağı uyarısında bulundu.
Daha genel olarak, Trump’ın öngörülemezliği, AB de dâhil olmak üzere ABD müttefiklerini ticari ilişkilerini çeşitlendirmeye teşvik ediyor.
Kapoor’a göre bunun sonucu, daha çok kutuplu bir ekonomik düzene doğru kademeli bir kayış ve Amerikan nüfuzunun zayıflaması.
Kapoor, yeni süreci analiz ederken son olarak “Bu Amerikan yönetimi istemeden de olsa dünyayı, ABD’ye sağlıksız bir bağımlılıktan uzaklaştırarak yeniden dengeliyor; bu iyi bir şey ve kutlamamız gereken bir durum,” dedi.
Euractiv
