İngiltere’nin yapay zekâ politikasının mimarından önemli karar

Matt Clifford, yapay zekâ şirketindeki yeni tam zamanlı görevi nedeniyle üst düzey milletvekillerinin tepkisi üzerine görevinden ayrılmak zorunda kaldı.

İngiltere hükümetinin “moonshot” olarak nitelendirilen bilim ve teknoloji araştırma biriminin başkanı, San Francisco merkezli yapay zekâ şirketi Anthropic’te göreve başlamasının ardından görevinden ayrılmak zorunda kaldı. Üst düzey milletvekilleri bu durumu “açık bir çıkar çatışması” olarak nitelendirdi.

Matt Clifford, geçen hafta Claude sohbet robotunun arkasındaki şirket için tam zamanlı çalışacağını ve ABD dışındaki hükümetlerle – İngiltere de dahil olmak üzere – “ilişkilerini yöneteceğini” açıklamıştı. 

Ancak Clifford, öncü bilim ve teknoloji projelerini finanse eden İngiltere’nin Advanced Research and Invention Agency (Aria) kurumundaki liderlik görevini sürdürmeye devam etti.

Bu karar endişelere yol açtı. Avam Kamarası Bilim, İnovasyon ve Teknoloji Komitesi’nin İşçi Partili başkanı Chi Onwurah, durumu “açık bir çıkar çatışması” olarak nitelendirdi ve endişelerini Yapay Zekâ Bakanı Kanishka Narayan’a gönderdiği bir mektupta dile getirdi.

O dönemde Clifford’un yeni işvereni, hükümetle üzerinde anlaşmaya varılan bir düzenleme kapsamında Clifford’un Aria’da Anthropic ile ilgili tüm işlerden çekileceğini belirtmişti.

Clifford pazartesi günü yaptığı açıklamada, “Anthropic’teki yeni görevimin Aria’nın inanılmaz çalışmalarının önüne geçerek dikkat dağıtıcı bir unsur haline gelmemesini sağlamak için görevimden ayrılmaya karar verdim” dedi.

Clifford, “olası çıkar çatışmalarına karşı uygun önlemler alınmış şekilde” 6 Kasım’a kadar görevinde kalacağını söyledi.

Onwurah bu kararı memnuniyetle karşıladı ancak hâlâ yanıtlanması gereken sorular bulunduğunu belirtti. Bunlar arasında “bu durumun nasıl ortaya çıktığı, hangi çıkar çatışması değerlendirmelerinin yapıldığı ve Aria’nın yönetimine duyulan güveni korumak için hangi önlemlerin alındığı” soruları da bulunuyor.

Bağımsız olarak görev yapan bir Lordlar Kamarası üyesi ve hükümetin yapay zekâ politikasının önde gelen eleştirmenlerinden Beeban Kidron da Clifford’un istifasını memnuniyetle karşıladı.

“Hükümete olan güveni yeniden inşa edeceksek, teknoloji şirketlerinin çıkarları ile vatandaşların ve ülkenin çıkarları arasında net bir çizgi görmemiz gerekiyor” dedi.

Clifford’un Anthropic’teki tam zamanlı görevi, hükümet ile yapay zekâ şirketleri arasındaki döner kapı uygulamasını da gündeme getirdi.

Eski başbakan Rishi Sunak, Anthropic ve Microsoft’ta görevler üstlenirken, eski maliye bakanı George Osborne ise OpenAI için çalışıyor. Bu isimlerden önce, 2025’e kadar Meta’da üst düzey bir görev yürüten Nick Clegg de benzer bir geçiş yapmıştı.

Kâr amacı gütmeyen bir kampanya kuruluşu olan Unlock Democracy’nin CEO’su Tom Brake, daha önce yapay zekâ gibi hassas bir politika alanına ilişkin kapsamlı bilgi ve deneyimin hükümetten ayrıldıktan kısa süre sonra özel sektör şirketine taşınmasının, hükümetin yapay zekâ geliştirme konusunda ihtiyatlı bir yaklaşımı savunurken elini zayıflatabileceğini söylemişti.

Pazartesi günü, giderek daha güçlü yapay zekâ sistemleri geliştirme yarışının yarattığı riskler, yapay zekânın öncü isimlerinden Geoffrey Hinton tarafından da yeniden gündeme getirildi.

Hinton, salı günü İngiltere Parlamentosu’na sunulacak ve yapay süper zekânın oluşturulmasını yasaklamayıamaçlayan özel bir milletvekili yasa teklifine destek veren açıklamasında şu uyarıyı yaptı:

“Kendimizden daha zeki bir yapay zekânın kontrolünü kaybetmek … insanlığın yok oluşuna bile yol açabilir.”

Clifford, Ocak 2025’te Keir Starmer’ın yapay zekâ danışmanı olarak atanmış, ancak bu görevde yalnızca altı ay kaldıktan sonra kişisel nedenlerle görevinden ayrılmıştı.

40 yaşındaki Clifford kariyerini özel sektörde, girişim sermayesi şirketi Entrepreneurs First’ün kurucu ortağı olarak geliştirdi ve İngiltere teknoloji dünyasında önemli bir figür haline geldi.

2022’de Aria’nın başkanlığını üstlenmesinin yanı sıra Sunak’ın önemli danışmanlarından biri oldu ve İngiltere’de düzenlenen 2023 Yapay Zekâ Güvenliği Zirvesi’nin organize edilmesinde önemli rol oynadı.

Clifford ayrıca daha sonra dünyanın önde gelen Yapay Zekâ Güvenlik Enstitüsü’ne (AI Security Institute) dönüşen kuruluşun oluşturulmasına da yardımcı oldu.

The Guardian