Avrupalılar, dikkatinin dağılan ABD’nin Vladimir Putin’i barışa zorlamaya ilgisini kaybedeceğinden korkuyor.
Zira Amerika, Kiev’in acilen ihtiyaç duyduğu füzeleri tüketiyor.
Donald Trump’ın provoke edici müdahaleleriyle baş etmeye çalışan Avrupalılar, bir şeyin daha kötü olabileceğini fark etmek üzere: Artık onun ilgisinin nesnesi olmamak.
Trump’ın Pentagon planlayıcıları ve Beyaz Saray için öncelik kazanan İran operasyonu devam ederken, Avrupa yetkilileri, ABD’nin Rusya’nın tam kapsamlı savaşını sona erdirme konusundaki ilgisini kaybedebileceğinden endişe ediyor; bu savaş artık beşinci yılına girmiş durumda.
ABD’nin Orta Doğu’da uzun sürecek bir çatışmaya karışması durumunda pratik etkiler, siyasi etkilerden bile daha ciddi olabilir: Ukrayna, günlük Rus füze saldırılarına direnmek için ihtiyaç duyduğu Amerikan yapımı silahlardan mahrum kalabilir — çünkü ABD güçleri bunların çoğunu İran’a karşı kullanıyor.
Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelensk, Pazartesi günü gazetecilere, “Herkes bizim için bunun hayatımız olduğunu anlıyor — uygun silahlar. Orta Doğu’da uzun süreli çatışmalar olursa, bu kesinlikle tedariki etkileyecek. Buna eminim.” dedi.
Trump Pazartesi günü ABD ve İsrail öncülüğündeki savaşın dört ila beş hafta sürebileceğini söyledi, ancak daha uzun sürmesine de hazır olduğunu belirtti.
Bazı analistler bunun, ABD’nin çıkması zor olabilecek daha geniş bir çatışmaya dönüşme potansiyeline sahip olduğunu uyardı.
Londra merkezli Royal United Services Institute savunma düşünce kuruluşundan Ed Arnold “Dikkat açısından bir yan etki var,” dedi.
“Trump’ı, başka bir olası savaş cephesini açarken Rusları Ukrayna’da dizginleme çabalarına yönlendirmek için nasıl bağlayabilirsiniz? Ayrıca, bölgeye çok sayıda teçhizat gönderecekseniz, raflarda yedek kalmaz.”
ABD, İran’a yönelik hava saldırılarına başlamadan önce, Washington’daki yetkililer böyle bir çatışmanın Amerikan silah stoklarını tüketebileceği ve ABD’yi daha savunmasız bırakabileceği konusunda endişelerini dile getiriyordu; savaş uzadıkça bu argümanın daha yüksek sesle dile getirilmesi bekleniyor.
Bu durum, Trump yönetiminin kendi stoklarını yenilemeyi önceliklendirmesine ve bunun sonucunda Avrupa ve Ukrayna’ya füze tedarik etme imkânının azalmasına yol açabilir, dedi isminin açıklanmaması koşuluyla bir Avrupa hükümeti yetkilisi.
“Çok sayıda ateş gücü, müdahale ve diğer füzeler harcandı,” dedi yetkili. “ABD’nin stokları yenilemesi gerekiyor, bu da Avrupa veya Ukrayna’nın satın alabileceği miktarın az olduğu anlamına geliyor.”
Hazır Tedarik Yok
Kiev’de, Patriot hava savunma sistemleri için Amerikan yapımı PAC-3 füze önleyicileri, Rus füzelerini düşürmek açısından hayati görülüyor.
Avrupa hükümetlerinin de hazır hava savunma stokları yok ve hem daha bağımsız olmak hem de Ukrayna’ya daha fazla katkıda bulunmak için kendi yeteneklerini geliştirmeye öncelik veriyorlar. Ancak bu çaba muhtemelen yıllar sürecek.
Zelenski, Orta Doğu çatışmasının Ukrayna’nın silah tedarik hattını etkileyip etkilemeyeceğini “çok erken” olduğunu belirtti. “Ama kendi finansmanımızın durmamasını sağlamak için her şeyi yapacağız ve o zaman yerli üretimimiz tam kapasite çalışacak,” dedi.
Eski Ukrayna savunma bakan yardımcısı Kateryna Chernohorenko Pazartesi günü Facebook’ta yaptığı paylaşımda, drone geliştiricilerinin, elektronik harp uzmanlarının ve diğerlerinin stokların tükenmesini önlemek için birlikte çalışması gerektiğini söyledi.
Ukraynalı silah firmalarını kritik bileşen stoklarını hızla satın almaya çağırdı; bu, ülkenin önümüzdeki 12-24 ayı atlatmasını sağlayacak.
Chernohorenko, “Orta Doğu’daki durum çok hızlı bir şekilde Ukrayna savunma sanayisi için bir bileşen krizine dönüşebilir. Fiyatlar, kota ve tedarik zincirleri dramatik şekilde değişecek.” dedi.
Görüşmeler Devam Ediyor
Görünürde Trump, Rusya-Ukrayna çatışmasına çözüm bulmaya bağlı kalıyor. Elçisi Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner, geçen hafta Cenevre’de Ukraynalı temsilcilerle görüşmeler yaptı.
Trump ayrıca planlanan üçlü görüşmeler öncesi Zelenski ile de konuştu; bu görüşmelerin içinde Rusya yer alacaktı.
Zelenski, bir sonraki görüşmelerin 5-6 Mart’ta Abu Dhabi’de yapılması planlandığını söyledi, ancak Orta Doğu’daki “düşmanlıklar” bu planın kesinleşmesini engelliyor.
Zelenski, “Yine de toplantıyı iptal eden olmadı,” dedi; gerektiğinde toplantının Türkiye veya İsviçre’ye taşınabileceğini ekledi.
“Toplantı yapılmalı, bu bizim için önemli.”
ABD hükümeti, Ukrayna’ya bağlılık konusunda kapasite sorunu olmadığını söyledi. Beyaz Saray sözcüsü Anna Kelly, “ABD Ordusu, Başkan’ın tüm stratejik hedeflerini gerçekleştirmek için tamamen donanımlıdır,” dedi.
Yine de Trump’ın Rusya’ya karşı yaptırımlar da dahil olmak üzere müzakereleri hızlandırma çabaları henüz bir ilerleme sağlamadı. Trump, geçmişte sabrının bir gün tükenebileceğini ve barış sağlamaya çalışmaktan “geri çekilebileceğini” söylemişti. “Bu bir Avrupa durumu. Avrupa durumu olarak kalmalıydı,” demişti.
Putin’in Hedefleri Tam Olarak Sağlanmadı
Elbette, Putin istediği her şeyi elde edebilmiş değil.
Amerikan ve İsrail saldırıları, İran’ın Yüksek Lideri Ali Khamenei ve birçok üst düzey komutanı öldürdü; bu, ABD güçlerinin Ocak ayında Venezuela’da Nicolás Maduro’yu ele geçirmesinin ardından Putin’in kaybettiği bir başka değerli müttefik oldu.
İran ayrıca Rusya’ya silah satıyordu ve Ukrayna savaşının başında “Shahed” dronlarını Moskova’ya verdi. Daha yakın zamanda Rusya, bunları esas alarak kendi dronlarını üretmeye başladı.
Politico