İspanya Başbakanı Sánchez için Kritik Süreç

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in yakın müttefiklerinden birinin mahkûm edilmesi, ülkede siyasi deprem etkisi yarattı. 

Kararın ardından yeni ve daha yıpratıcı ifşaların gelebileceği yönündeki spekülasyonlar da güç kazandı.

Bir İspanyol bakan hakkında verilen tarihi mahkûmiyet kararı, Başbakan Sánchez ve zaten çeşitli krizlerle mücadele eden Sosyalist Parti (PSOE) açısından ciddi bir itibar kaybına yol açtı. Kararın, hükümet çevresini ilgilendiren devam eden yargı süreçlerinde bir dönüm noktası olabileceği değerlendiriliyor.

Pazartesi günü, eski Ulaştırma Bakanı José Luis Ábalos, suç örgütü üyeliği, rüşvet, zimmete para geçirme ve nüfuz ticareti gibi suçlardan dolayı İspanya Yüksek Mahkemesi tarafından 24 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

İktidardaki PSOE'nin ağır toplarından biri olan Ábalos, Sánchez’in 2018 yılında iktidara yükselişinde kilit rol oynamış isimlerden biriydi. 

Mahkeme, Ábalos’un yardımcısı Koldo García ve iş insanı Víctor de Aldama ile birlikte, pandemi döneminde sağlık ekipmanı ihalelerini manipüle ederek yasa dışı komisyonlar elde etmek amacıyla Ulaştırma Bakanlığı içerisinde bir suç ağı kurduğuna hükmetti.

Siyasi Fırtına

Mahkemenin verdiği karar, İspanya'nın 1970'lerde demokrasiye geçişinden bu yana bir bakana verilen en ağır ceza olarak kayıtlara geçti ve ülke siyasetinde şok etkisi yarattı.

Ana muhalefetteki merkez sağdaki People's Party (PP) lideri Alberto Núñez Feijóo, Ábalos'u göreve getiren kişinin doğrudan Sánchez olduğunu vurguladı.

Kararın açıklanmasının hemen ardından konuşan Feijóo şunları söyledi:

"Siyasi sorumluluğun bir adı var: Pedro Sánchez. Bir dakika daha başbakan olarak görevde kalması vicdanla bağdaşmaz."

Benzer eleştiriler, Sánchez'in liderlik ettiği koalisyonun içinden de geldi.

Aşırı sol çizgideki Podemos partisinin lideri Ione Belarra, "Pedro Sánchez'in zamanı doldu" açıklamasında bulundu.

Sánchez'in en önemli sol koalisyon ortağı olan Sumar adına konuşan bir sözcü ise PSOE'nin "bu hükümet için bir yük olmaktan çıkması gerektiğini" söyledi.

Öte yandan Sánchez hükümetini parlamentoda destekleyen Bask ve Katalan milliyetçi partileri de gözlerini Başbakan'ın Çarşamba günü Kongre'de yapacağı konuşmaya çevirmiş durumda. 

Bu partiler arasında muhafazakâr çizgideki Basque Nationalist Party (PNV) ile Junts per Catalunya (Junts) bulunuyor.

PNV sözcüsü yaptığı açıklamada:

"Yarınki genel kurul oturumu, mevcut durumun tamamı hakkında tavır alma zamanı olacak" dedi.

Daha Büyük Sorunlar Kapıda mı?

Ábalos'un yardımcısı García 19 yıl hapis cezasına çarptırılırken, iş insanı Aldama'nın dört buçuk yıllık hapis cezası, soruşturma boyunca savcılıkla iş birliği yapması nedeniyle ertelendi.

Yüksek Mahkeme kararında, Aldama'nın soruşturmaya gönüllü olarak katkı sağladığını ve ciddi yolsuzluk suçlarına ilişkin "önemli bilgiler" sunduğunu belirtti. Hâkimler ayrıca İspanyol ve uluslararası hukukta bu tür iş birliklerinin ödüllendirildiğini vurguladı.

Bu durumun, devam eden diğer yolsuzluk soruşturmalarındaki şüphelileri de daha hafif cezalar alabilmek için savcılıkla iş birliğine yöneltebileceği değerlendiriliyor.

Bir İspanyol bakanın El País gazetesine yaptığı açıklamaya göre:

"Aldama'nın bu kadar hafif kurtulması açık bir mesaj veriyor: Diğer davalarda adı geçen herkes, doğru olmasa bile hükümet aleyhine ifade vermeye teşvik ediliyor. Bu son derece ciddi bir durum."

Yerel basında çıkan haberlerde, Venezuela bağlantılı uluslararası bir yolsuzluk ağı soruşturması kapsamında adı geçen eski Sosyalist Başbakan José Luis Rodríguez Zapatero'ya yakın olduğu iddia edilen "Julito" Martínez'in de ceza indirimi karşılığında savcılıkla iş birliğine gidebileceği öne sürüldü.

Aynı şekilde, Başbakan'ın yakın çevresine ilişkin yürütülen diğer yolsuzluk soruşturmalarında adı geçen eski PSOE yetkilisi Leire Díez de inceleme altında bulunuyor.

Soruşturmalarda adı geçen bir diğer eski üst düzey PSOE yöneticisi Santos Cerdán'ın ise İspanyolcada "sırları ortaya dökmek" anlamına gelen tirar de la manta yapabileceği yönünde yorumlar yapılıyor. Ancak adı geçen tüm isimler şu ana kadar haklarındaki suçlamaları reddetti.

Mahkeme üyeleri, Aldama'nın başka mahkemelerde devam eden soruşturmalarda da "aktif şekilde iş birliği yaptığını" belirtti.

Aldama ise Pazartesi günü Yüksek Mahkeme'den ayrılırken gazetecilere şu açıklamayı yaptı:

"Umarım bu kararın ardından gelecek diğer kişiler de iş birliği yapar."

Euractiv