İspanyol İş Dünyası, Trump ile Tırmanan Çatışma Endişesi Yaşıyor

Ülkenin siyasi sınıfı, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik savaşına karşı sert bir duruş sergilese de, şirketler ve bölgesel liderler Washington’dan gelebilecek misillemenin boyutunu anlamaya çalışıyor.

Krizin başlangıcı, Başbakan Pedro Sánchez’in ABD’nin İspanyol topraklarındaki ortak askeri üsleri İran’a saldırı için kullanmasına izin vermeyi reddetmesiyle yaşandı. 

Trump ve Hazine Bakanı Scott Bessent, bu tutuma karşılık olarak AB’nin dördüncü büyük ekonomisi olan İspanya ile tüm ticaret ilişkilerini kesmekle tehdit etti.

ABD’nin İspanya’ya ekonomik zarar vermesi teknik olarak kolay olmasa da, İspanyol iş dünyası tedbirsiz kalmıyor. 

ABD, İspanya’nın fosil yakıt tedarikinde birincil kaynak konumunda. 

Geçen yıl İspanya’nın ithal ettiği petrolün %15’i ABD’den gelirken, sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithalatının Ocak ayında %44’ü de ABD kaynaklıydı. 

Bu tedariklerin kesilmesi, Körfez’deki savaş nedeniyle yükselen enerji fiyatlarıyla birleştiğinde yıkıcı sonuçlar doğurabilir.

İhracatın toplamında ABD’nin payı %5’in altında olsa da, özerk Basque Country gibi sanayi bölgeleri için etkisi ciddi olabilir. 

Bölge dış ilişkilerinden sorumlu yetkili Ander Caballero, erdiği röportajda, “İhracatımızın yaklaşık %8’i doğrudan ABD’ye gidiyor. 

Enerji ve otomotiv sektörlerini, makine aletleri, çelik ve alüminyumu etkileyen herhangi bir değişiklik endişe kaynağı olur” dedi.

Imanol Pradales, bu hafta bölgenin sanayi savunma grubunu acil toplantıya çağırdı. Toplantının amacı, Orta Doğu’daki çatışmanın ticari etkilerine karşı koordineli önlemler almak. 

Bu hızlı müdahale görevi, Trump’ın gümrük tarifeleri politikalarına karşı geçen yıl kurulmuş ve bu hafta dördüncü acil toplantı gerçekleştirildi. 

Pradales, “Bask Ülkesi küresel jeopolitik ortamı kontrol edemez, ancak sanayimizi korumak için hızlı tepki verebiliriz. Tepki süremiz, etkinin büyüklüğünü belirleyecek” dedi.

ABD’nin ekonomik silahları, en çok gümrük tarifeleri ve yaptırımlar aracılığıyla kullanılıyor. Hazine Bakanı Bessent, Amerikan dolarının kullanımını sınırlayarak ülkelerin politikalarını “mermi atmadan” etkileyebildiklerini açıklamıştı. 

Bu durum, Santander gibi bankaları da doğrudan ilgilendiriyor. Santander, geçen ay ABD’deki Webster Financial Corporation’ı 12,2 milyar dolara satın almayı kabul etti ve anlaşma bankayı ABD’nin ilk 10 perakende ve ticari bankasından biri hâline getirebilir. Ticaret ilişkilerinde kopma, gerekli düzenleyici onayların alınmasını zorlaştırabilir.

Santander Yönetim Kurulu Başkanı Ana Botín, hissedarlara yönelik açıklamasında uzun vadeli ilişkilerin güçlü olduğunu vurguladı: “İspanya ve ABD’nin ilişkisi yüzyıllardır olağanüstü ve güçlüdür. Ticaret hâlâ devam ediyor ve oldukça sağlam.”

Elbette Trump’ın tehditlerinin gerçekleşmeme olasılığı da yüksek. Piyasa gözlemcileri, Trump’ın kendi politikaları ülkeye zarar verecekse genellikle geri adım attığını belirtiyor. 

Daha önce İsveç, Norveç, Almanya, Finlandiya, Fransa, İngiltere ve Hollanda’ya yönelik tehdit edilen yüksek tarifeler uygulanmadı; Fransız şaraplarına vaat edilen %200 tarifeler de hayata geçirilmedi.

Başbakan Sánchez, bu hafta Trump ne yaparsa yapsın, İspanya’nın İran savaşına karşı duruşunu sürdüreceğini vurguladı.

Bu stratejinin akıllıca olduğunu, çünkü ABD Başkanı’nın sert duruşa karşı ülkeler taviz vermediğinde genellikle geri adım attığını ifade etti: “Kanada ve Meksika için işe yaradı, Çin için işe yaradı. Politika açısından İspanya hükümeti takdir topluyor.”

Her ne kadar Washington ticari ilişkileri kesmese de, ABD’nin İran’a saldırısı İspanya ekonomisini zaten etkilemiş durumda. Corrales, “İspanya ekonomisi 2025’te %2,8 büyüdü ve bu yıl %2’nin üzerinde büyüme öngörülüyor. Ancak savaş uzun sürerse, yükselen enflasyon nedeniyle ciddi bir krizle karşılaşabiliriz,” dedi.

Kısacası, İspanyol iş dünyası için Trump’ın tehditleri sadece siyasi bir mesele değil; enerji, sanayi ve bankacılık sektörlerinde olası ekonomik şoklar açısından gerçek bir endişe kaynağı olmaya devam ediyor.

Politico