2024 ve 2025 yılları, kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana dünya genelinde gazeteciler için en ölümcül yıllar oldu.
Bu iki yılda ölümlerin %70’inden İsrail saldırıları sorumlu tutuldu.
Lübnanlı medya kuruluşu Al Akhbar’da çalışan 43 yaşındaki muhabir Amal Halil’in ölümü, Gazetecileri Koruma Komitesi verilerine göre, İsrail ordusunun Lübnan’daki yedi haftalık saldırıları sırasında öldürülen gazeteci sayısını dokuza çıkardı.
Halil’in öldürülmesi, Perşembe gününden bu yana yürürlükte olan ve İsrail birliklerinin Lübnan’da 10 gün süreyle çatışmaları durdurmasını öngören ateşkese rağmen gerçekleşti.
Bu veriler, 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze ve İran’daki savaşlar bağlamında görev başında hayatını kaybeden diğer 264 gazeteciye ekleniyor.
CPJ’ye göre bu ölümlerin 260’ı İsrail tarafından gerçekleştirildi. Kurbanların çoğu Gazze’deki Filistinli gazetecilerden oluşurken, son iki buçuk yılda Yemen’de 31, Lübnan’da 15 ve İran’da dört gazeteci de hayatını kaybetti.
Lübnan Basın Editörleri Sendikası’na göre ise Ekim 2023’ten bu yana Lübnan’da öldürülen gazeteci sayısı 27.
Lübnan, Halil’in ölümü karşısında hâlâ şok içindeyken, Beyrut yönetimi olayı savaş suçu olarak değerlendirerek uluslararası yargıya başvuracağını açıkladı.
Lübnan hükümeti, İsrail’i Halil’i ve meslektaşı Zeynep Faraj’ı kasıtlı olarak hedef almakla suçluyor.
İki gazeteci, ilk hava saldırısında araçta bulunan iki kişinin ölmesinin ardından ülkenin güneyindeki el-Tiri köyünde bir eve sığınmıştı. Kısa süre sonra bulundukları bina da hedef alındı. Lübnan Kızılhaçı, hastaneye kaldırılan Faraj’ı kurtarırken, ekipler Halil’i aradığı sırada bir İsrail insansız hava aracı binaya bir el bombası daha attı.
CPJ CEO’su Jodie Ginsberg, “Bu, İsrail’in saldırılarında yaralanan gazetecilere acil servislerin ulaşmasını engellediği ilk olay değil,” dedi.
“Gazeteciler sivildir ve uluslararası hukuk tarafından korunurlar. İsrail’in bu normları açıkça hiçe sayması — ve uluslararası toplumun bunu hesap vermeye zorlayamaması — kabul edilemez.”
Birçok durumda İsrail ordusu saldırıları, gazetecilerin Hamas ya da Hizbullah ile bağlantılı olduğu iddiasıyla gerekçelendiriyor.
Halil’in durumunda ise İsrail ordusu, Lübnan hükümetinin anlatımını reddetmeden, iki gazetecinin Hizbullah tarafından askeri amaçlarla kullanılan bir binadan yeni ayrıldığını savunuyor.
Bir sözcüye göre, her iki araç da savunma hattını geçmiş ve İsrail birliklerine yaklaşarak “yakın bir tehdit” oluşturmuştu.
“Hedefli suikastlar”
2024 ve 2025 yılları, Committee to Protect Journalists’nin 1992’den bu yana veri tutmaya başlamasından beri gazeteciler için en ölümcül yıllar oldu.
Kuruluşa göre her iki yılda da kaydedilen ölümlerin %70’inden İsrail sorumluydu. Gazze’deki savaşın başlangıcından bu yana 264 gazetecinin öldürülmesinin yanı sıra 174’ü yaralandı ve 106’sı hapsedildi.
CPJ, hem görev başındayken öldürülen gazetecileri hem de ölümleri mesleki faaliyetleriyle bağlantılı olanları — çatışma bölgelerinde kazara ya da kasıtlı saldırılar sonucu — kayıt altına alıyor.
Kuruluşa göre, İsrail güçleri, kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana diğer tüm hükümet ordularına kıyasla daha fazla sayıda gazeteciyi hedefli biçimde öldürdü.
CPJ bugüne kadar 2023-2025 arasında Gazze, Lübnan, İran ve Yemen’de İsrail güçleri tarafından kasıtlı olarak öldürülen 64 gazeteci vakasını belgeledi.
Hayatını kaybedenler arasında, Al Jazeera muhabiri ve Gazze savaşının en tanınan yüzlerinden biri olan Anas Al Sharifde bulunuyor.
Al Sharif, Ağustos 2025’te Gazze kentindeki El Şifa Hastanesi yakınlarında, beş gazeteciyle birlikte yaşadığı çadırın hedef alındığı İsrail saldırısında öldürüldü.
Hedef alınabileceğini öngören gazeteci, önceden bir veda mesajı bırakmıştı.
Aynı ay, Gazze Şeridi’nin güneyindeki Han Yunus’ta bulunan Nasır Hastanesi’nin bombalanması sonucu beş gazeteci daha hayatını kaybetti.
Sivil ve gazetecilerin hasarı değerlendirmek için toplandığı binadaki ilk patlamanın ardından ikinci bir patlama meydana geldi ve bu anlar birçok televizyon kanalı tarafından canlı yayınlandı.
Al Jazeera’nın Gazze büro şefi de hedef alındı; yaralandı ve gazeteci olan oğlu da dahil olmak üzere aile üyelerinden bazılarını kaybetti.
Bu yıl Nisan ayında ise Al Jazeera gazetecisi Muhammed Vaşah, Gazze kentinde sahil yolunda seyir halindeki aracına düzenlenen İsrail hava saldırısında öldürüldü.
CPJ’nin Halil’in ölümünden önce Lübnan’da kaydettiği son olayda ise ülkenin güneyinde üç gazeteci daha öldürüldü.
Cezzin yolu üzerinde bir araca düzenlenen İsrail saldırısında, Hizbullah’a yakın Al Manar TV muhabiri Ali Şuayb, Al Mayadeen TV muhabiri Fatima Ftouni ve serbest foto muhabiri kardeşi Muhammed Ftouni hayatını kaybetti.
Savaş suçları
Amnesty International, internet sitesinde “İsrail güçlerinin gazetecilere yönelik kasıtlı saldırı ve öldürmelerinin uluslararası insancıl hukuk kapsamında savaş suçu teşkil ettiğini” belirtiyor.
Ekim 2023’ten bu yana Sınır Tanımayan Gazeteciler, Gazze’deki Filistinli gazetecilere yönelik “savaş suçları” gerekçesiyle İsrail hakkında Uluslararası Ceza Mahkemesi nezdinde beş ayrı başvuruda bulundu.
Bu girişimler, Al Jazeera’nın 2022 yılında gazeteci Shireen Abu Akleh’in ölümünün ardından açtığı dava gibi önceki hukuki adımlara ek olarak geliyor.
Abu Akleh, Mayıs 2022’de Batı Şeria’daki Cenin mülteci kampında İsrail güçlerinin düzenlediği bir operasyonu takip ederken öldürülmüştü.
El Pais
