Çin ise radarlarını sadece hedefleri tespit etmek için ateş kontrolü ve arama kurtarma operasyonları için kullandığını belirtti.
Japonya Pazar günü (7 Aralık) yaptığı açıklamada, Çin savaş uçaklarının Japonya'nın Okinawa adaları yakınlarında iki "tehlikeli" olayda radarlarını Japon askeri uçaklarına doğrulttuğunu söyledi. Pekin ise bu iddiayı yalanladı.
Başbakan Sanae Takaichi gazetecilere yaptığı açıklamada, "Bu radar aydınlatmaları, uçakların güvenli uçuşu için gerekenin ötesinde tehlikeli bir eylemdir" dedi ve Japonya'nın Cumartesi günkü "son derece üzücü" olay nedeniyle Çin'e itirazda bulunduğunu da sözlerine ekledi.
Tokyo'da Avustralyalı mevkidaşı Richard Marles ile görüşen Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi, Japonya'nın bölgesel barış ve istikrarı korumak için Çin'in tutumuna "kararlı ve sakin" bir şekilde yanıt vereceğini söyledi.
Ancak Çin donanması sözcüsü Albay Wang Xuemeng, Japon uçaklarının Çin donanmasının Miyako Boğazı'nın doğusunda daha önce duyurulan uçak gemisi tabanlı uçuş eğitimi sırasında defalarca yaklaştığını ve donanmayı aksattığını söyledi.
ÇİN-JAPON İLİŞKİLERİ TAYVAN KONUSUNDA ZORLANIYOR
Hem Japonya hem de Çin'in hak iddia ettiği adalar yakınlarında yaşanan çatışmalar, iki ordu arasında son yıllardaki en ciddi anlaşmazlıklar ve iki Doğu Asya gücü arasındaki gerginliği daha da tırmandırması muhtemel.
Başbakan Sanae Takaichi'nin, Japonya'nın Tayvan'a yönelik herhangi bir Çin askeri eylemine, eğer Japonya'nın güvenliğini de tehdit ederse karşılık verebileceği uyarısında bulunmasının ardından, ilişkiler geçtiğimiz ay bozuldu.
Ateş kontrol radarını başka bir uçağa yönlendirmek, potansiyel bir saldırı sinyali verdiği ve hedef alınan uçağı kaçınma manevrası yapmaya zorlayabileceği için tehdit edici bir adımdır. Japonya, Çin'in uçaklarına kilitlenip kilitlenmediğini veya Japon uçaklarının nasıl tepki verdiğini açıklamadı.
Wang, resmi sosyal medya kanallarında yaptığı açıklamada, Japonya'nın açıklamasının hatalı olduğunu ve eylemlerinin uçuş güvenliğini ciddi şekilde tehlikeye attığını söyledi.
Wang, "Japon tarafının iftira ve karalama kampanyasını derhal durdurmasını ve cephedeki eylemlerini sıkı bir şekilde kısıtlamasını ciddiyetle talep ediyoruz. Çin Donanması, kendi güvenliğini ve meşru hak ve çıkarlarını kararlılıkla korumak için yasalara uygun olarak gerekli önlemleri alacaktır." dedi.
Avustralya Başbakanı Richard Marles, savunma iş birliğinin derinleştirilmesi üzerine yapılan görüşmelerin ardından Koizumi ile düzenlediği basın toplantısında, "Çin'in son 24 saatteki eylemlerinden derin endişe duyuyoruz. Japonya ile çalışmaya devam edeceğiz ve kurallara dayalı bu düzeni korumak için Japonya'nın yanında yer alacağız." dedi.
Çin-Japonya arasında Tayvan gerginliği tırmanırken, Pekin vatandaşlarına Japonya'ya seyahat etmemelerini tavsiye etti ve Japonya'nın Fukuşima nükleer santralinden arıtılmış su salmasının ardından askıya alınan deniz ürünleri ithalatını yeniden başlatma planlarını durdurdu.
Çin, demokratik olarak yönetilen Tayvan'ı iddia ediyor ve Pekin'in toprak iddialarını reddeden adaya karşı askeri ve siyasi baskıyı artırıyor. Tayvan, Japonya'nın en batıdaki adası Yonaguni'ye sadece 110 km uzaklıkta bulunuyor.
Japonya, savaş gemileri, uçaklar ve Okinawa'da bulunan binlerce ABD Deniz Piyadesi de dahil olmak üzere en büyük denizaşırı ABD askeri gücüne ev sahipliği yapıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı ve Tokyo'daki ABD Büyükelçiliği, Japonya'nın Çin'in ateş kontrol radarını kullandığına dair iddiaları hakkında yorum taleplerine hemen yanıt vermedi.
TRUMP SESSİZ, ÇİN ASKERİ FAALİYETLERİNİ ARTIRIYOR
ABD'nin Japonya Büyükelçisi George Glass, diplomatik anlaşmazlığın başlamasından bu yana sosyal medyada yaptığı paylaşımlarda Japonya'ya destek verdi, ancak Başkan Donald Trump ve diğer üst düzey ABD yetkilileri sessizliğini korudu.
Trump yönetimi, Cuma günü yayınladığı bir strateji belgesinde, ABD ve müttefiklerinin askeri gücünü artırarak Tayvan ve Güney Çin Denizi konusunda Çin ile bir çatışmayı önlemeyi amaçladığını belirtti.
Trump, gelecek yıl ticaret görüşmeleri için Pekin'i ziyaret etmeyi planlarken, geçen ay Takaichi'yi arayarak anlaşmazlığı tırmandırmaması konusunda uyarıda bulunmuştu.
Bu görüşme, Resmi Xinhua haber ajansının bildirdiğine göre Trump ile Çin Devlet Başkanı Xi Jinping arasında, Trump'a Tayvan'ın Çin'e geri dönmesinin Pekin'in dünya düzeni vizyonunun merkezinde yer aldığını söyleyen bir görüşmenin ardından gerçekleşti.
Japonya, iki olaya karışan Çin J-15 jetlerinin, Okinawa adalarının güneyinde üç füze destroyeriyle manevra yapan Çin'in Liaoning uçak gemisinden fırlatıldığını söyledi. Japonya, Çin uçak gemisinin uçuş operasyonlarına yanıt olarak F-15 savaş uçaklarını havalandırdığını söyledi.
Olayın Geçmişi
2013 yılında Japonya, bir Çin savaş gemisinin Doğu Çin Denizi'ndeki destroyerlerinden birine ateş kontrol radarını kilitlediğini açıklamıştı. Üç yıl sonra Pekin, Japon jetlerini Çin savaş uçaklarına ateş kontrol radarını yönlendirmekle suçladı. Haziran ayında Japonya, Çin jetlerinin Okinawa yakınlarındaki devriye uçaklarından birine tehlikeli bir şekilde yaklaştığını açıkladı.
Reuters, kaynaklara ve istihbarat raporlarına dayanarak, Perşembe günü Çin'in bir noktada Doğu Asya sularında 100'den fazla deniz ve sahil güvenlik gemisi konuşlandırdığını bildirdi.
Tayvan hükümeti, bu yığılmanın Hint-Pasifik bölgesi için bir tehdit oluşturduğunu belirtti. Japonya, Çin faaliyetlerini yakından izlediğini belirtti.
Pazar günü, Tayvan Sahil Güvenliği, Tayvan Boğazı'nın orta hattının batı tarafında üç Çin deniz güvenliği gemisinin tatbikatlarını izlediğini, ancak Tayvan'ı çevreleyen sulardaki durumun "normal" olduğunu söyledi.
Çin devlet medyası, arama kurtarma tatbikatlarının boğazın orta sularında, "yoğun trafikli bölgelerde ve sık sık kaza yaşanan bölgelerde" devriye gezildiğini belirtti.
Tayvan Sahil Güvenliği, Çin'in Tayvan'ı taciz etmek ve psikolojik savaş yürütmek amacıyla yaptıklarıyla ilgili "yanıltıcı ve yanlış ifadeler" kullandığını söyledi.
Çin, küresel konteyner gemilerinin yaklaşık yarısı için önemli bir ticaret yolu olan boğaz üzerinde tek başına egemenlik ve yargı yetkisine sahip olduğunu belirtiyor. Amerika Birleşik Devletleri ve Tayvan ise boğazın uluslararası bir su yolu olduğunu belirtiyor.
Reuters / Channel News Asia /AFP
