Musk ve Altman’ın OpenAI üzerindeki sert kavgası mahkemede gün yüzüne çıkacak

Tesla’nın patronu, Altman’ın şirketin kuruluş anlaşmasını ihlal ettiğine inanıyor — ve hukuki mücadelenin oldukça çarpıcı geçmesi bekleniyor.

Teknoloji dünyasının en güçlü iki ismi arasındaki bu çekişme, Musk’ın Altman ve OpenAI’ye karşı açtığı davanın Kaliforniya’nın Oakland kentinde görülmeye başlanmasıyla mahkeme salonuna taşınıyor. 

Silikon Vadisi’nin önde gelen isimlerinin yer alacağı dava, yapay zekâ patlamasının gidişatını etkileyebilecek bir öneme sahip.

Musk’ın 2024’te açtığı dava, OpenAI’nin kuruluş yıllarına odaklanıyor. Musk, Altman ve diğer kurucular, yapay zekâyı insanlığın yararına geliştirmek gibi iddialı bir amaçla şirketi kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak kurmuştu.

2015’in sonlarında yayımlanan şirket misyonunda şu ifadeler yer alıyordu: “OpenAI, kâr amacı gütmeyen bir yapay zekâ araştırma şirketidir. Amacımız, finansal getiri üretme zorunluluğundan bağımsız olarak, dijital zekâyı insanlığın tamamına en çok fayda sağlayacak şekilde geliştirmektir.”

Musk, OpenAI CEO’su Altman’ın şirketi yeniden yapılandırarak büyük bölümünü kâr amaçlı bir yapıya dönüştürmek suretiyle kuruluş anlaşmasını ihlal ettiğini öne sürüyor. 

Altman ve OpenAI ise Musk’ın, 2018’de şirketten ayrıldıktan sonra kendi rakip yapay zekâ girişimini kuran “kötü bir kaybeden” olduğunu savunuyor.

Her ne kadar temel anlaşmazlık karmaşık şirket yapıları ve sözleşmeler etrafında dönse de, dava iki teknoloji milyarderi arasındaki çekişmenin oldukça sert bir zirvesi olmaya aday. 

Mahkeme belgelerinde yer alan e-postalar, mesajlar ve günlük notları, OpenAI’nin geçmişindeki dramatik olaylara işaret ediyor ve kişisel husumetlerle mesleki anlaşmazlıkların yapay zekâ sektörünü nasıl şekillendirdiğini ortaya koyuyor.

Dava, OpenAI açısından da büyük önem taşıyor. Şirketin bu yıl yaklaşık 1 trilyon dolar değerleme ile halka arz edilmesi bekleniyor. 

Musk, Altman ve OpenAI Başkanı Greg Brockman’ın görevden alınmasını da içeren çeşitli taleplerin yanı sıra, 134 milyar dolardan fazla tazminat istiyor; bu paranın OpenAI’nin kâr amacı gütmeyen koluna aktarılmasını talep ediyor.

Duruşmada jüri seçimi pazartesi günü Oakland’daki federal mahkemede başlayacak ve süreci Yargıç Yvonne Gonzalez Rogers yönetecek. Davanın iki ila üç hafta sürmesi bekleniyor.

Sam Altman dolandırıcı mı, yoksa Elon Musk kötü bir kaybeden mi?

Musk’ın davasının merkezinde, Altman’ın OpenAI’nin güvenlik ve açık erişim odaklı kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak kalacağı vaadiyle kendisini kandırdığı iddiası yer alıyor. 

Musk’a göre, Altman ve OpenAI yaklaşık 38 milyon dolarlık finansmanı sağladıktan ve teknolojilerini geliştirdikten sonra “hikâyeyi tersine çevirerek” Microsoft ile yapılan kazançlı anlaşmalar ve kâr amaçlı iştirakler üzerinden gelir elde etmeye yöneldi.

Dava dilekçesi, “Elon Musk’ın Sam Altman ve OpenAI’ye karşı davası, özgecilik ile açgözlülüğün ders niteliğinde bir hikâyesidir” ifadesiyle başlıyor. Belgede Altman ve diğer sanıkların, Musk’ın insani kaygılarını istismar ederek onu yanılttığı öne sürülüyor.

Musk’ın başvurusunda, “Bu, Altman’ın uzun vadeli dolandırıcılığı için kullanılan boş bir hayırseverlik söylemiydi. İhanet ve aldatma Shakespearevari boyutlarda,” deniliyor.

Altman ve OpenAI ise Musk’ın davayı açmasından kısa süre sonra karşı hamle yaparak, şirketin yeniden yapılandırma planını Musk’ın başından beri bildiğini göstermeye çalışan çok sayıda e-posta ve mesaj yayımladı.

OpenAI, Musk’ın tüm iddialarını kesin bir dille reddediyor. Şirket, Musk’ın 2017’de kâr amaçlı bir yapıya geçişin gerekli olacağını kabul ettiğini ve “kıskançlık” ile “ayrılmış olmanın pişmanlığı” ile hareket ettiğini savunuyor. 

Ayrıca Musk’ın sağladığı paranın bir yatırım değil, vergi indirimi kapsamında yapılan bir bağış olduğunu ve kendisine sahiplik hakkı vermediğini belirtiyor.

OpenAI, Musk’ı eleştiren bir blog yazısında, “Elon yıllardır OpenAI’yi temelsiz davalar ve kamuya açık saldırılarla taciz ediyor,” dedi. 

Şirket ayrıca “Elon Musk ve OpenAI hakkındaki gerçekler” başlıklı özel bir sayfa oluşturarak davayı bir “karalama” ve “taciz” kampanyası olarak nitelendirdi.

Temel anlaşmazlıklar

Musk, Altman ve Brockman’ın da aralarında bulunduğu bir grup teknoloji girişimcisi ve araştırmacı, OpenAI’yi 2015’te kurdu. 

O dönemde yükselen bir Silikon Vadisi figürü olan Altman, Musk’a gönderdiği bir e-postada yapay zekânın geleceğini birlikte yönlendirmeleri gerektiğini önermişti.

Altman, Mayıs 2015’te Musk’a yazdığı mesajda, “İnsanlığın yapay zekâ geliştirmesini durdurmanın mümkün olup olmadığını çok düşündüm. Cevabın büyük ihtimalle hayır olduğunu düşünüyorum. Madem olacak, o hâlde bunu önce Google dışında birinin yapması iyi olur,” ifadelerini kullanmıştı.

Kurucular, aynı yıl OpenAI’yi kâr amacı gütmeyen bir yapı olarak başlattı ve en iyi yapay zekâ araştırmacılarını çekmeye çalıştı. Ancak Musk ile ilişkiler 2017 civarında bozuldu. 

Musk’ın ilerlemeden memnun olmaması ve şirket üzerinde daha fazla kontrol kurma girişiminin başarısız olmasıyla süreç gerildi. 

Musk, 2018’de yönetim kurulundan ayrıldı ve finansman sağlamayı bıraktı.

Musk sonrası dönemde OpenAI, büyük başarı yakalayan ChatGPT’yi piyasaya sürdü, Microsoft’tan on milyarlarca dolar yatırım aldı ve dünyanın en değerli özel şirketlerinden biri hâline geldi. 

Altman, yapay zekâ patlamasının yüzü ve teknoloji dünyasında güçlü bir aktör hâline geldi.

2025’te daha fazla yatırım arayan OpenAI, ana iş yapısını kâr amaçlı bir şirkete dönüştürmek için düzenleyicilerden nihai onayı aldı — ancak teknik olarak hâlâ kâr amacı gütmeyen yapı tarafından denetleniyor. 

Musk’ın davası, Altman’ın bu hamlelerinin şirketin insanlığa hizmet etme misyonuna aykırı olduğunu ve hayır amaçlı güvenin ihlali anlamına geldiğini iddia ediyor. Ayrıca Altman ve Brockman’ın bu süreçte haksız kazanç sağladıkları öne sürülüyor.

Musk, tazminat taleplerinin yanı sıra şirketin kâr amaçlı yapıya dönüşümünün geri alınmasını istiyor; bu da halka arz planlarını zorlaştırabilir.

Rekabet kişiselleşebilir

Musk ve Altman arasındaki gerilim, dava öncesinde de kamuoyu önünde sık sık karşılıklı atışmalarla kendini gösteriyordu. 2022’de ChatGPT’nin çıkışıyla bu gerilim daha da arttı. 

Musk, sohbet robotunu “woke” olarak nitelendirdi ve Fox News’te Tucker Carlson’a OpenAI programcılarının “yapay zekâyı yalan söyleyecek şekilde eğittiğini” söyledi.

Altman ise gazeteci Kara Swisher ile yaptığı bir podcast’te Musk’ı “kaba biri” olarak tanımladı.

Musk’ın sosyal medya platformu X’te iki isim birbirini sık sık alaya aldı. 

Musk, Altman’a “yalancı”, “dolandırıcı” ve “Scam Altman” derken; Altman, Musk’ın paylaşımlarına “Ambien etkisinde tweet atmak tehlikeli bir oyun” şeklinde yanıt verdi ve 50 bin dolarlık bir Tesla siparişini iptal ettiğini gösteren bir ekran görüntüsü paylaştı. Musk buna “Kâr amacı gütmeyen bir yapıyı çaldın” diyerek karşılık verdi.

Dava süreci, bu sert karşılaşmanın daha da derinleşmesine yol açtı. Açığa çıkan ifadeler, Musk’ın Nevada çölünde düzenlenen Burning Man etkinliğine katılımı ve ketamin içeren güçlü bir uyuşturucu karışımı kullanımı gibi konuları da içeriyor. 

Ayrıca Musk’ın beyin implantı şirketinde çalışan ve dört çocuğunun annesi olan Shivon Zilis ile ilişkisi de sorgulandı.

Musk’ın avukatları bu ifadelerin “kışkırtıcı ve alakasız” olduğu gerekçesiyle davadan çıkarılmasını isterken, OpenAI’nin avukatları bunların Musk’ın müzakereler sırasındaki ruh hâlini ortaya koyduğunu savunuyor.

Dava sürecinde tarafların tansiyonu yüksek tutmaya devam etmesi ve anlaşmazlığı daha da gösterişli bir hale getirmesi bekleniyor. Musk, Ocak ayında X’te yaptığı bir paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

“Duruşmanın başlamasını sabırsızlıkla bekliyorum. Ortaya çıkacak belgeler ve ifadeler aklınızı başınızdan alacak.”

The Guardian