Norveç savunma komutanı: Rusya, nükleer varlıklarını korumak için Norveç’i işgal edebilir

Norveç Genelkurmay Başkanı, Oslo’nun gelecekte Rusya’nın ülkeyi işgal etme ihtimalini dışlayamayacağını söyledi ve Moskova’nın, ülkenin kuzeyindeki nükleer varlıklarını korumak amacıyla Norveç’e yönelebileceğini belirtti.

Norveç Genelkurmay Başkanı Orgeneral Eirik Kristoffersen, “Rusya’nın kendi nükleer kabiliyetlerini koruma planının bir parçası olarak bir toprak ele geçirme girişiminde bulunmasını ihtimal dışı bırakmıyoruz; çünkü ABD’yi gerçekten tehdit edebilen tek şey, ellerinde kalan bu nükleer kabiliyetler,” dedi 

Kristoffersen, Rusya’nın Norveç’te Ukrayna’da ya da eski Sovyet topraklarında olduğu gibi bir fetih hedefi olmadığını kabul etti; ancak Rusya’nın nükleer cephaneliğinin büyük bölümünün Norveç sınırına çok yakın olan Kola Yarımadası’nda bulunduğunu söyledi. 

Bunlar arasında nükleer denizaltılar, karadan konuşlu füzeler ve nükleer kapasiteye sahip uçaklar yer alıyor. 

Kristoffersen’e göre bu unsurlar, Rusya’nın NATO ile başka bir bölgede çatışmaya girmesi durumunda hayati öneme sahip olur.

“Bunu tamamen gündem dışı bırakmıyoruz; çünkü Rusya için nükleer kabiliyetlerini, yani ikinci vuruş kapasitesini korumak adına böyle bir adım atmak hâlâ bir seçenek. Bizim yüksek kuzeyde planlama yaptığımız senaryo da bu,” dedi.

Kristoffersen, Donald Trump’ın Grönland’a ilişkin son açıklamalarını sert biçimde eleştirirken, ABD başkanının müttefik ülkelerin Afganistan’da cephe hattında görev almadığı yönündeki “kabul edilemez” sözlerine de karşı çıktı.

“Ne söylediği mantıklı değildi ve Afganistan’dan tanıdığım tüm Amerikalı arkadaşlarım da bunu biliyor,” diyen 56 yaşındaki Kristoffersen, Afganistan’da birçok görev yapmış kariyer bir subay.

“Biz kesinlikle cephe hattındaydık. Taliban liderlerini yakalamaktan Afganları eğitmeye, gözetleme faaliyetlerine kadar tüm görev yelpazesinde yer aldık. 10 Norveçliyi kaybettik. Orada arkadaşlarımı kaybettim. Bu yüzden hepimiz bunun mantıklı olmadığını hissettik,” dedi.

“Aynı zamanda bunun Başkan Trump olduğunu düşündüm. Onu Afganistan’da hiç görmedim. Bu tür şeyleri söylediğinde ne hakkında konuştuğunu bilmiyor. Bir başkan böyle şeyler söylememeli; ama bu beni kişisel olarak etkilemedi. Asıl endişem Norveçli gaziler, kaybettiklerimizin yakınları ve hayatını kaybeden askerlerimiz içindi.”

Kristoffersen, 2020’den bu yana Norveç Genelkurmay Başkanı olarak ülkenin silahlı kuvvetleri ve istihbarat servisinden sorumlu. 

Bu dönem, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin Avrupa güvenliğini yeniden düşünmeye zorladığı, komşu İsveç ve Finlandiya’nın NATO’ya katıldığı ve Norveç’in uzak kuzeyde Rusya sınırındaki bölgelerini güçlendirdiği yoğun bir değişim süreci oldu.

Kristoffersen, Norveç’in geleneksel bir Rus işgali ihtimalini göz önünde bulundurduğunu ancak Rusya’nın mevcut taktiklerinin daha dağınık olduğunu söyledi. 

“En kötü senaryoya hazırlanırsanız, bu aynı zamanda sabotaj ve daha hibrit tehditlere karşı koymanıza da engel olmaz,” dedi.

Buna rağmen Norveç ile Rusya’nın Barents Denizi’ndeki arama-kurtarma görevleri konusunda hâlâ doğrudan temas hâlinde olduğunu ve iki ülke ordularının sınırda düzenli toplantılar yaptığını da ekledi.

Yanlış anlamalara dayalı bir tırmanmayı önlemek için iki başkent arasında askeri bir acil iletişim hattı kurulmasını önerdiğini söyleyen Kristoffersen, Rusya’nın uzak kuzeydeki faaliyetlerinin Baltık Denizi’ndekilere kıyasla genellikle daha az saldırgan olduğunu belirtti.

“Şu ana kadar bölgemizde gördüğümüz hava sahası ihlallerinin çoğu yanlış anlamalardan kaynaklanıyor. Rusya yoğun biçimde [GPS] karıştırması yapıyor ve bu karıştırmanın kendi uçaklarını da etkilediğini düşünüyoruz,” dedi.

“Bunu kendileri söylemiyor ama hava sahası ihlali gibi bir durum yaşandığında bunun genellikle pilotların deneyim eksikliğinden kaynaklandığını görüyoruz. Ruslarla konuştuğumuzda ise oldukça profesyonel ve öngörülebilir şekilde karşılık veriyorlar.”

1920 tarihli bir antlaşma gereği askerîleştirilmesi yasak olan ve bir Rus yerleşimine ev sahipliği yapan Norveç’in kuzeyindeki Svalbard adası hakkında konuşan Kristoffersen, Rusya’nın “antlaşmaya uyduğunu” ve Norveç’in bölgeyi askerîleştirme gibi bir planı olmadığını söyledi.

Moskova, Oslo’yu Svalbard’ı gizlice askerîleştirmekle suçlasa da Kristoffersen bunun Rusya’nın da aslında inanmadığı bir propaganda iddiası olduğunu belirtti.

Trump’ın Çin ve Rusya’nın Grönland üzerinde askeri planları olduğu yönündeki iddiasına ilişkin olarak Kristoffersen, bu açıklamaları duymanın “çok tuhaf” olduğunu söyledi.

“İstihbarat servisimiz sayesinde Arktik’te neler olup bittiğine dair çok iyi bir genel tabloya sahibiz ve Grönland’da buna benzer bir şey görmüyoruz… Geleneksel Arktik bölgede Rus denizaltı faaliyetlerini ve su altı programlarını görüyoruz; ama mesele Grönland değil, Atlantik’e ulaşmak,” dedi.

Bu açıklamalar, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un bir grup Avrupa gazetesine verdiği röportajda Avrupa’nın bir “Grönland anı” yaşadığını söylemesi ve ülkeleri Trump’a karşı durmaya çağırmasının ardından geldi.

Macron, “Açık bir saldırganlık söz konusu olduğunda boyun eğmemeli ya da uzlaşma aramamalıyız. Bu stratejiyi aylarca denedik ve işe yaramıyor. Üstelik stratejik olarak Avrupa’nın bağımlılığını artırıyor,” dedi.

Grönland konusundaki krizin henüz sona ermediğini de vurguladı: “Tehditler ve gözdağı var, sonra bir anda Washington geri adım atıyor ve biz bunun bittiğini sanıyoruz. Ama buna asla inanmayın,” dedi.

Kristoffersen’e, Trump bu yönde adım atarsa Danimarka ve müttefiklerinin ABD’nin Grönland’ı askeri olarak ele geçirmesine karşı koyma şansı olup olmadığı sorulduğunda, “Bunu yapmayacaklar, bu yüzden varsayımsal bir soru,” yanıtını verdi.

Ancak Trump ve ABD ordusu için bir uyarıda da bulundu: “Eğer Rusya Ukrayna savaşından bir şey öğreniyorsa, o da bir ülkeyi işgal etmenin asla iyi bir fikir olmadığıdır. Halk bunu istemiyorsa, bu size çok para ve çok çaba kaybettirir ve sonunda da kaybedersiniz.

“Bir yeri işgal etmek genellikle çok kolaydır; ama işgali sürdürmek çok ama çok zordur. Bence tüm yayılmacı güçler bunu tecrübe etmiştir.”