Orbán, İran savaşı kaynaklı petrol şokunu seçim kampanyasında kullanıyor

Viktor Orbán, İran savaşı nedeniyle küresel enerji fiyatlarında yaşanabilecek artışı seçim kampanyasının merkezine yerleştirerek rakibi Péter Magyar karşısında kaybettiği desteği geri kazanmaya çalışıyor.

Başbakan, Magyar’ın Tisza Partisi’ni AB ve Ukrayna ile iş birliği yaparak Macaristan’ı ucuz Rus petrolünden mahrum bırakmaya çalışmakla suçluyor. 

Orbán’a göre bu petrol akışı, İran savaşı nedeniyle yükselen ham petrol fiyatlarının Budapeşte üzerindeki etkisini hafifletebilirdi.

Brüksel’le gerilimden siyasi kazanç uman Orbán, geçen ay AB’nin Kiev’e yönelik 90 milyar euroluk kritik finansman paketini veto etti. 

Ukrayna’yı, indirimli Rus petrolünü Ukrayna üzerinden Macaristan’a taşıyan Druzhba boru hattındaki onarımları yavaşlatmakla suçladı. 27 Ocak’ta boru hattının bir insansız hava aracı saldırısıyla patlatıldığı bildirilmişti. 

Basra Körfezi’ndeki arz krizinin derinleşmesiyle birlikte hat üzerindeki tartışma daha da hassas bir siyasi konuya dönüştü.

ABD Başkanı Donald Trump’a yakınlığıyla bilinen Orbán için İran savaşı, Washington’la nadir görüş ayrılıklarından biri. Ancak Orbán’ın asıl hedefinde ABD değil, iç muhalefet var. 

Başbakan, muhalefeti AB ve Ukrayna’yla aynı çizgide durarak Rus petrol tedarikini korumak için mücadele etmemekle ve ülkeyi kırılgan hale getirmekle suçluyor.

Orbán ve iktidardaki Fidesz Partisi, Orta Doğu’daki savaşın yarattığı güvenlik tehditlerini de öne çıkararak ülkenin terör alarm seviyesini yükseltti.

“Enerji kartı” sahada

Orbán, Pazar günü yaptığı açıklamada, “İran’la ilgili gelişmeler Macaristan’ın güvenliği üzerinde dolaylı etki yaratabilir; özellikle enerji güvenliğimiz açısından” dedi. 

“Çatışma nedeniyle küresel piyasalarda ciddi enerji fiyat artışları bekleniyor. Bu durumda, Başkan Volodimir Zelenski’nin Macaristan’a yönelik petrol ablukasını kırmamız hayati önem taşıyor.”

Başbakanın siyasi direktörü Balázs Orbán da Pazartesi günü Magyar’ı hedef aldı. Magyar’ın Brüksel ve Kiev’le petrol tedariki konusunda iş birliği yaparak “Macar halkına karşı hareket ettiğini” savundu.

Balázs Orbán, “Hükümetin Ukrayna’nın petrol ablukasına ilişkin uyarılarını korku yaymakla suçladı; tehlike ve savaş olmadığını iddia etti. Aynı zamanda Brüksel ve Kiev destekli programının özü olan Rus enerjisinden kopuşu açıkça savundu” dedi. 

“Küresel istikrarsızlık ve Orta Doğu’daki tırmanış ortadayken Rus petrolünden kopuşu savunmak ve Ukrayna’nın baskısını kabul etmek delilik olur.”

Macar hükümet üyeleri, Kiev’in boru hattının çalışır durumda olmadığı yönündeki açıklamalarının gerçeği yansıtmadığını iddia eden uydu görüntüleri paylaştı ve Zelenskiy’den petrol sevkiyatını derhal yeniden başlatmasını istedi. 

Dışişleri Bakanı Péter Szijjártó, Hürmüz Boğazı’ndaki kapanma nedeniyle deniz yoluyla petrol taşımacılığının belirsiz hale geldiği bir dönemde işleyen bir kara hattının engellenmesini “Macaristan’a doğrudan saldırı” olarak niteledi.

Macaristan, İran krizi nedeniyle AB büyükelçilerinin yaptığı acil toplantıda da konuyu gündeme taşıdı. Diplomatik kaynaklara göre Budapeşte’nin AB nezdindeki daimi temsilcisi Bálint Ódor, Kiev’i boru hattını “siyasi silah” haline getirerek Macaristan’daki seçimlere müdahale etmekle suçladı.

Magyar’dan yanıt

Péter Magyar, Orbán karşısındaki yükselişini hükümetin yolsuzluk ağları ve ekonomik kötü yönetimine odaklanarak sağladı. AB ve Kiev’le özdeşleştirilmekten özellikle kaçınmaya çalışıyor.

Tisza Partisi’nin programı Rus enerji tedarikini durdurmayı öngörüyor; ancak hedef tarih 2035 olarak belirtiliyor. Yani kısa vadede ani bir kopuş vaat edilmiyor.

Magyar, hükümetin Druzhba hattına ilişkin iddialarına doğrudan karşı çıkmak yerine Pazartesi günü ortak bir yerinde inceleme yapılmasını öneren bir mektup yayımladı. 

Mektupta, “Macar halkı, sorumlu liderlerinden kararları Facebook mesajları ve propaganda yerine gerçeklere ve şeffaflığa dayalı olarak almalarını bekliyor” denildi.

Magyar ayrıca, Ukrayna’nın Macaristan’ın enerji altyapısına yönelik tehdidi Orbán’ın iddia ettiği kadar ciddiyse, hükümetin NATO Antlaşması’nın 4. maddesini devreye sokması gerektiğini savundu. 

Bu madde, bir üye ülkenin toprak bütünlüğü veya güvenliğinin tehdit altında olduğunu düşündüğünde müttefikleriyle istişare talep etmesine olanak tanıyor.

Politico