Zelle rekabeti ve Stablecoin “serabı”
PayPal için dikey bir çöküş: Hisse, 2021 zirvelerinden %86 değer kaybetti.
Hayal kırıklığı yaratan kârlar ve Zelle’in acımasız rekabeti, şirketi ani bir CEO değişikliğine zorluyor. Bir ödeme devinin krizinin analizi.
Wall Street’te eski bir söz vardır: “Piyasalar merdivenle çıkar, asansörle iner.”
PayPal örneğinde ise sanki birileri asansörün kablolarını kesmiş gibi görünüyor.
Dijital ödemeler devinin hisseleri salı günü %20 çöktü ve 41,70 dolar seviyesine geriledi.
Gürültülü bir düşüş: Zayıf kârlar, analistleri buz kesen ilk çeyrek beklentileri (guidance) ve üstüne üstlük, bir anda gelen ve bir o kadar da şaşırtıcı bir CEO değişikliği.
Ancak durumun ciddiyetini anlamak için daha geniş bir perspektife bakmak gerekiyor. Hisse, 23 Temmuz 2021’de — meme-stock coşkusunun doruğunda — görülen 308,53 dolarlık tüm zamanların en yüksek seviyesinden %86 değer kaybetmiş durumda.
Böylece PayPal, zirvelerinden en az %70 düşen hisselere ayrılmış pek de seçkin olmayan “Çökmüş Hisseler” panteonuna resmen giriyor.
Koltukların Dansı
Piyasayı daha da sarsan haber, CEO Alex Chriss’in 2 Şubat 2026 itibarıyla görevden alınması oldu. Yerine, 1 Mart’tan itibaren HP’nin CEO’su Enrique Lores getirilecek. Bu arada geçiş dönemi CFO Jamie Miller’a emanet edilecek. Tüm bunlar, hayal gücüne pek az yer bırakan bir SEC bildirimiyle, büyük bir acele içinde gerçekleşti.
Kibar bir ifadeyle söylemek gerekirse, hayaletimsi bir hamle. Lores’un ismi piyasalar tarafından pek de olumlu karşılanmadı; zira sağlam bir şirketten geliyor olsa da, bir Fintech devinden beklenen yenilikçilikle özdeşleşmiş bir profil değil.
Peki, bir zamanların tartışmasız çevrim içi ödeme kraliçesine gerçekte ne oluyor?
Temel göstergeler ve acımasız rekabet
Yarın iflas edecek bir şirketten söz etmiyoruz. PayPal hâlâ artan gelirler ve ciddi kârlar üretmeye devam ediyor; her işlemden aldığı komisyonlar ve müşteri bakiyeleri üzerindeki faizlerden elde ettiği gelirler bunun kaynağı (dördüncü çeyrekte sırasıyla 4,0 ve 3,7 milyar dolar). Ancak “komisyon” temelli iş modeli, esir almayan bir rekabet karşısında çatırdamaya başladı.
Dijital ödemeler alanı artık son derece kalabalık: Apple Pay, Google Pay, Amazon Pay, Stripe, Wise ve çeşitli “Şimdi Al, Sonra Öde” (BNPL) hizmetleri e-ticaret kasalarını doldurmuş durumda. Ama PayPal’in yemeğini asıl yiyen, onu gerçekten köşeye sıkıştıran rakibin adı Zelle.
Zelle neden korkutucu?
Sıfır maliyet: Ne gönderen ne de alan için komisyon alıyor.
Banka entegrasyonu: Bir banka konsorsiyumuna (Early Warning Services) ait ve ABD’deki çoğu müşterinin çevrim içi banka hesabına doğrudan entegre. Aynı zamanda müşteri güvenilirliği için bir alarm zili işlevi görüyor.
Anında işlem: Transferler anlık.
PayPal, küçük işletmeler üzerinde yük oluşturan sabit ve oransal komisyonlar alırken, Zelle karşı konulması zor, ücretsiz bir hizmet sunuyor. Rakamlar açık:
- 2024’te Zelle, 3,6 milyar işlemle 1 trilyon doların üzerinde hacim gerçekleştirdi (+%27).
- 2025’in ilk yarısında 2 milyar işlem yaptı (+%23 yıllık).
- Buna karşılık PayPal’in 2025’teki toplam ödeme hacmi artışı yalnızca %7 oldu.
Satın almalar ve Stablecoin’in “Genius Act”i
Bu önem kaybı kanaması karşısında PayPal büyümeyi satın almaya çalıştı. Yıllar içinde Venmo, Xoom, iZettle, Honey (2020’de tam 4 milyar dolara satın alındı) ve Japon Paidy’yi bünyesine kattı. Ancak bu satın almalar eğilimi tersine çevirmeye yetmiş görünmüyor.
Ve sonra, bazı gözlemcilerin ironik biçimde “genius act” dediği o hamle geldi: Kendi stablecoin’iyle kripto dünyasına giriş. PayPal USD (PYUSD) lansmanı, geleceğe açılan bir köprü, altyapıyı modernleştirmenin ve maliyetleri düşürmenin yolu olarak sunulmuştu.
Ancak hisse fiyatlarındaki çöküşe bakılırsa, piyasa bunu gerçek bir endüstriyel devrimden ziyade modaya ayak uydurmak için yapılan çaresiz bir girişim olarak algıladı.
Stablecoin’ler ilginç bir araç olabilir; fakat tek başlarına, ücretsiz “peer-to-peer” ödemelere yönelen bir dünyada komisyon talep eden bir şirketin yapısal sorununu çözmezler.
Gelecek var, ama…
PayPal yok olmayacak. Nakit akışları hâlâ devasa ve varlığı her yere yayılmış durumda. Kârlar mevcut ve önceki yıllarla büyük ölçüde uyumlu seyrediyor.
Ancak pandemi sonrası likidite ve irrasyonel coşkuyla şişirilmiş, hisse başına 308 dolarlık değerleme dönemi sona erdi. Şirket artık, marjların baskı altında olduğu ve bankacılık rakiplerinin teknolojik uyuşukluktan uyandığı olgun bir piyasanın gerçekleriyle yüzleşmek zorunda.
CEO değişimi, yönetim kurulunun keskin bir dönüş gerektiğinin farkında olduğunun işareti. HP’den gelen yeni kaptanın bu çalkantılı sularda gemiyi yüzdürebilip yüzdüremeyeceği, yoksa PayPal’in Silikon Vadisi’nin eski ihtişamlı ama sönmüş yıldızları arasında bir arafta mı kalacağı henüz belirsiz.
Scenari Economici
