Portekiz'de on binlerce kişi, konut fiyatlarına tepki gösterdi

Cumartesi günü Portekiz genelinde 30’dan fazla şehir ve kasabada on binlerce insan, konut maliyetlerindeki aşırı artışa karşı şimdiye kadarki en büyük protesto gösterisini düzenledi. 

Pek çok kişi, bu artışlar nedeniyle ev satın almanın veya kiralamanın artık imkânsız hale geldiğini belirtiyor.

Konut krizi, haftalardır süren gösterileri tetikledi. Bazı aktivistler, ülkenin en büyük iki şehri olan Lizbon ve Porto’nun merkez meydanlarında kamp kurdu. 

Çevik kuvvet polislerinin köpeklerle müdahale ederek bazı protestoları dağıtması, güvenlik güçlerinin aşırı sert yöntemler kullandığı yönünde eleştirilere yol açtı.

Gösteriler, geçtiğimiz ay komşu İspanya’da benzer konut sorunları nedeniyle başlayan protestolardan ilham aldı. Eylemler, bu sonbaharda Avrupa genelinde yaşanan yaygın toplumsal huzursuzluk ortamında gerçekleşiyor.

“Barınma hakkımızın elimizden alınmasına izin vermeyeceğiz” sloganıyla yürüyen katılımcılar arasında gençler ve emekliler de yer aldı. 

Lizbon’daki yürüyüşe davullar, müzik ve sloganlar eşlik ederken, protestocular büyük pankartlar ve bayraklar taşıdı.

Konut kredisini ödemeye yardımcı olması için yarı zamanlı olarak astrologluk da yapan 35 yaşındaki veri analisti Susana Pacheco, kız kardeşinin ebeveynlerinin evinden ayrılıp kendi başına yaşamaya gücünün yetip yetmeyeceği konusunda endişeli olduğunu belirtti.

Pacheco, “Gençler adına gerçekten endişeleniyorum. Kendi evlerinin masraflarını nasıl karşılayabilecekler, bilmiyorum” dedi.

Artan yaşam maliyetlerine ve zengin ile yoksul arasındaki uçurumun giderek açılmasına dikkat çeken 42 yaşındaki Ana Encarnação ise, “Durum artık katlanılamaz bir hal aldı” ifadesini kullandı.

Aktivistler; kira artışlarına üst sınır getirilmesini, kiracıların tahliyeye karşı daha güçlü yasal güvencelere sahip olmasını ve daha fazla uygun fiyatlı konut üretilmesini talep ediyor.

İstatistikler, Portekiz’de konut fiyatlarının gelirlerden çok daha hızlı bir şekilde arttığını gösteriyor.

Avrupa Birliği istatistik ofisi Eurostat'ın geçen hafta açıkladığı verilere göre, 2015 ile 2025 yılları arasında Avrupa Birliği'nde konut fiyatlarının gelire oranında en büyük artış %61 ile Portekiz'de yaşandı; Portekiz'i %34'lük artışla Hollanda izledi.

Konut maliyetlerindeki yükselişin yavaşladığına dair herhangi bir işaret bulunmuyor. Devlet kurumu olan Ulusal İstatistik Enstitüsü'nün geçen ay paylaştığı verilere göre, geçen yılın ilk çeyreği ile 2026'nın ilk çeyreği arasında konut fiyatları yaklaşık %20 oranında arttı.

Hükümet verilerine göre, kira fiyatları da önemli ölçüde yükselerek 2020'den bu yana %68'lik bir artış kaydetti.

Yabancı alıcılar ve yatırım fonları, Portekiz'den gayrimenkul satın alarak fiyat artışlarını körükledi. Ülkenin ılıman iklimi ve uzun kıyı şeridi; dijital göçebelerin, uzaktan çalışanların ve emeklilerin buraya yönelmesinde etkili oldu. Turizmdeki büyük canlanmayla birlikte, şehir merkezlerindeki pek çok daire kısa dönemli kiralamalara dönüştürüldü.

Hükümet; yeni inşaatlarda vergilerin düşürülmesi, kısa dönemli kiralamaların sınırlandırılması ve 145 bin yeni konutun inşa edilmesi sözü gibi önlemlerle duruma yanıt vermeye çalışıyor. Ancak yetkililer, bu adımların etkilerinin hemen görülmeyeceğinin farkında.

Portekiz Cumhurbaşkanı António José Seguro —görevi büyük ölçüde sembolik olsa da siyasi nüfuzu bulunan bir isim—, protestoları ele almak üzere danışma organı niteliğindeki Devlet Konseyi'ni topladı ve Cuma günü protestocuların bir kısmıyla bir araya geldi.

AP News