Rusya'nın Olimpiyat zaferi Putin için bir bedel taşıyor
Moskova, Rusya Olimpiyat Komitesi'nin yeniden tanınmasını diplomatik bir zafer olarak kutladı.
Ancak ülkenin savaş yanlısı yorumcuları bunu toprak iddialarına ihanet olarak görüyor.
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik tam kapsamlı işgalinin başlamasının üzerinden yaklaşık beş yıl geçerken, Devlet Başkanı Vladimir Putin'in hükümeti en azından Olimpiyatlar söz konusu olduğunda Donbas'ın Ukrayna'ya ait olduğunu kabul etmiş görünüyor.
Bu ayın başlarında Uluslararası Olimpiyat Komitesi (IOC), daha önce üyeliği askıya alınan Rusya Olimpiyat Komitesi'nin (ROC) yeniden tanınmasına yönelik geçici onay vererek ülkenin Olimpiyat Oyunları'na dönüşünün önünü açtı.
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova (yazarla akrabalığı bulunmamaktadır), karara ilişkin yaptığı paylaşımda, "Yaşasın! Sağduyu galip geldi!" ifadelerini kullandı.
Ukrayna Ulusal Olimpiyat Komitesi ise çarşamba günü Lozan'daki Spor Tahkim Mahkemesi'ne (CAS) başvurarak kararın "Olimpiyat Şartı'nın hükümlerine aykırı olduğu" gerekçesiyle iptal edilmesini talep etti.
Rusya diplomatik zaferini büyük bir başarı olarak duyururken ve IOC kararı uluslararası alanda tepki çekerken, Moskova'nın bu sonuca ulaşabilmek için sessizce kabul ettiği önemli taviz ise çok daha az dikkat çekti. Bu taviz, Moskova'nın "egemen toprağı" olarak gördüğü bölgelere ilişkin iddiasından fiilen geri adım atması anlamına geliyor.
IOC'nin karar değişikliğinin arkasında, Rusya Olimpiyat Komitesi'nin artık "Ukrayna Ulusal Olimpiyat Komitesi'nin yetki alanına giren bölgelerdeki hiçbir bölgesel spor kuruluşunu üye olarak bünyesinde bulundurmadığını" teyit etmesi yer alıyor. Bu bölgeler Donetsk, Luhansk, Zaporijya ve Herson.
Ekonomik, sanayi ve tarihî açıdan Putin için büyük önem taşıyan bu dört bölge, Rusya'nın 2022 yılında uluslararası hukuka aykırı biçimde ilhak etmesinden bu yana savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde temel anlaşmazlık konularından biri oldu.
Uluslararası platformda verilen bu taviz şimdi Rusya içinde siyasi bir tartışmaya dönüşmüş durumda. Kremlin'in toprak iddialarına ihanet edildiğini savunan etkili savaş yanlısı yorumcular kararı sert şekilde eleştiriyor.
Tanınmış savaş muhabiri Dmitry Steshin, bu eleştirilerden birinde şu ifadeleri kullandı:
"Rusya Olimpiyat Komitesi, Olimpiyatlarda rahatça eğlenebilmek uğruna ülkenin topraklarının bir bölümünden vazgeçti."
"Devlet düzeyinde sabotaj"
Bu, Kremlin'in uluslararası spor hedefleriyle savaş yanlısı etkili blog yazarları arasında yaşanan ilk çatışma değil.
Rusya'nın sporcularını IOC'nin 2023 yılında getirdiği kısıtlamalar nedeniyle tarafsız statüyle 2024 Olimpiyatları'na göndermeye yönelik girişimleri de benzer şekilde büyük tepki çekmiş, savaş yanlısı yorumcular yetkilileri "ulusal çıkarlara ihanet etmekle" suçlamıştı.
2014 yılında Kırım'ın ilhak edilmesinin ardından bölgeden ayrılan eski Ukraynalı Grekoromen güreş şampiyonu Fevzi Mamutov, POLITICO'ya yaptığı açıklamada, Moskova'nın onlarca yıldır sporu devlet prestijinin ve yumuşak gücünün önemli bir aracı olarak gördüğünü, bu nedenle Rusya'nın uluslararası spor organizasyonlarına tam dönüşünün büyük bir siyasi öncelik taşıdığını söyledi.
Mamutov şöyle konuştu:
"Sovyetler Birliği'nin sportif başarılarından bu yana madalyalar, bayraklar ve marşlar Rus devlet propagandasının önemli unsurları hâline getirildi."
Ancak Olimpiyat Oyunları'na katılabilmek için Rusya'nın uluslararası kuruluşlarla bazı uzlaşmalara gitmesi gerekiyor. Buna karşılık devlet propagandası yıllar içinde çok sayıda aşırı milliyetçi kanaat önderi yetiştirdi. Bu kişiler artık "rejimin vatansever altyapısının bir parçası" hâline gelmiş durumda ve bu tür tavizlerin verilmesine karşı çıkıyor.
Savaş yanlısı popüler Telegram kanalı InfoWar şu ifadeleri kullandı:
"Devlet düzeyinde sabotaj ve yıkıcılık işte böyle görünür. Hele ki mevcut koşullar altında; Cumhurbaşkanımızın ve sözcüsünün açıklamaları ortadayken, Kiev iki gündür yanarken, düşman insansız hava araçları Omsk üzerinde uçarken... Bu, düşmanla iş birliği yapmak ve devlet karşıtı yıkıcı faaliyet yürütmektir. Bu artık Rusya Olimpiyat Komitesi değil, hainler komitesidir."
IOC ile yürütülen müzakerelere öncülük eden Rusya Spor Bakanı Mihail Degtyarev de eleştirilerin hedefi hâline geldi. Birçok kişi yaşananları "diplomatik başarısızlık" olarak nitelendiriyor.
Askerî blog yazarı Dmitry Konanykhin, Telegram kanalında şu soruyu yöneltti:
"Demek ki Rusya Olimpiyat Komitesi, Donetsk, Luhansk ve Kırım'daki sporu desteklemekten vazgeçtiğini yazılı olarak teyit etti. O hâlde Yoldaş Degtyarev'in bu kadar övülen 'zaferi' tam olarak nerede?"
Savaş yanlısı popüler Telegram kanalı "Verum Regnum" ise şu ifadeyi kullandı:
"Kırım kimin, Degtyarev?"
Degtyarev geçen hafta artan tepkilere yanıt vererek, Rusya Olimpiyat Komitesi'nin bölgesel olimpiyat konseylerini zaten 2024 yılında feshettiğini, dolayısıyla gerçekte yeni bir durumun ortaya çıkmadığını savundu.
Ancak gelen tepkiler bunun aksini gösteriyor ve işgal altındaki bölgelerin Rusya'nın savaş dönemi söylemindeki sembolik önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Putin, 2022 yılında söz konusu bölgelerin ilhakını ilan ettiği basın toplantısında şu ifadeleri kullanmıştı:
"Luhansk, Donetsk, Herson ve Zaporijya'da yaşayan insanlar artık bizim vatandaşlarımız oluyor. Sonsuza dek."
Ve şöyle devam etmişti:
"Rusya onları asla yüzüstü bırakmayacak."
Ancak bazı kesimlere göre Putin'in Olimpiyatlar uğruna verdiği bu taviz tam da bunun gerçekleştiğini gösteriyor.
Politico
