Sabastian Sawe, erkekler yarışını 1 saat 59 dakika 30 saniyelik derecesiyle kazanırken; kadınlarda Tigst Assefa unvanını korudu.
Geldi. Koştu. Fethetti.
Çok da uzun olmayan bir süre öncesine kadar, resmi bir maratonun iki saatin altında koşulması fikri yalnızca hayal ve teori dünyasında yer alıyordu: bir yönüyle kutsal bir hedef, bir yönüyle bilimsel bir merak konusu.
Ancak Londra’daki çalkantılı bir bahar gününde geçen 1 saat 59 dakika 30 saniye boyunca Sawe, bunu akıl almaz bir gerçeğe dönüştürdü.
100 metreyi 17 saniyenin altında koştuğunuzu ve ardından bu tempoyu 42 kilometre boyunca sürdürdüğünüzü hayal edin. 31 yaşındaki Kenyalı tam olarak bunu yaptı.
İlk şaşkınlık geçtikten sonra karşılaştırmalar yapılmaya başlandı: Bu başarı, Roger Bannister’ın 1954’te dört dakikanın altındaki mil koşusuna mı benziyordu?
Yoksa Usain Bolt’un 9.58 saniyelik 100 metre dünya rekoruna mı? Hiçbiri abartılı görünmüyordu. Çünkü bu, hem estetik hem de yıkıcı bir performanstı.
Yarış öncesinde Sawe’nin ekibi onun formunun zirvesinde olduğunu ve tarihin en hafif ayakkabısı olan yeni Adidas Adios Pro 3 modelinin de avantaj sağlayacağını belirtmişti.
Ancak kimse onun, Kelvin Kiptum’un 2:00:35’lik dünya rekorunu böylesine açık farkla geçeceğini beklemiyordu.
“Harika hissediyorum, çok mutluyum,” dedi Sawe. “Bu unutulmaz bir gün. Hiçbir şeyin imkânsız olmadığını gösterdim.”
Yarış sonrası kulis bilgilerine göre 31 yaşındaki atlet, ödül, katılım ücreti ve bonuslarla birlikte 1 milyon dolardan fazla kazanç elde etti.
Üstelik iki sporcu daha Kiptum’un eski derecesinin altına indi: Etiyopyalı Yomif Kejelcha maraton debutunda yalnızca 11 saniye geride kalırken, Jacob Kiplimo 2:00:28 koştu.
Londra parkuru genelde en hızlı parkurlardan biri olarak görülmez; Berlin ve Chicago daha hızlı kabul edilir. Ancak o gün başkentin yolları adeta bir hız otoyoluna dönüştü. Ve bu tempoyu belirleyen Sawe oldu.
Kapsabet’teki antrenman kampında ona “sessiz suikastçı” deniyor: az konuşan ama yarışta kendini gösteren bir atlet. Bu dünya rekoru da sessizce geldi. İlk yarı 1:00:29 ile geçildi — hızlı ama olağanüstü değil. Meğer Sawe sadece ısınıyormuş.
30 ile 35. kilometreler arasında Sawe ve Kejelcha 5 kilometreyi inanılmaz bir şekilde 13:54’te koştular. Bu derece, İrlandalı atlet Nick Griggs’in parkur rekorundan yalnızca 10 saniye daha yavaş.
Bu atak Kiplimo’yu geride bıraktı. Ancak Sawe’nin hâlâ verecek gücü vardı. 24. mili 4:12’de koşarak Etiyopyalı rakibini de kopardı. Daha da şaşırtıcı olan, yarışın ikinci yarısını 59 dakikanın biraz üzerinde tamamlamasıydı.
Kejelcha, “41. kilometreye kadar rahat ve keyifliydim. Vücudum harikaydı. Ama tam 41’de durdu. Zorladım ama bacaklarım bitti,” dedi.
Sawe ise yoluna devam ederek tarihin en hızlı resmi maraton derecesini elde etti.
Üstelik bu derece, Eliud Kipchoge’nin 2019’da Viyana’da kırdığı ancak resmi sayılmayan 2 saatlik barajın altındaki derecesinden de 10 saniye daha hızlıydı.
Kipchoge’nin koşusu, kurallar gereği geçerli sayılmamıştı; çünkü önünde rüzgârı kesen bir araç ve sırayla girip çıkan 41 elit tempo koşucusu vardı.
Sawe’nin hikâyesi de en az rekoru kadar dikkat çekici. Kenya’da uzak bir köyde, çamur duvarlı ve elektriksiz bir evde büyüdü; ancak koşmayı her zaman sevdi. Öyle utangaçtı ki yarışlardan önce okul mutfağına saklanırdı.
Öğretmenlerinden Julius Kemei onu yarışmaya zorlayarak “Koşu sadece yetenek değil, senin kaderin ve geleceğin” demişti. Bu sözler adeta bir kehanet oldu.
Asıl çıkışını ise 20’li yaşlarının ortasında, İtalyan antrenör Claudio Berardelli’nin yönettiği 2Running grubuna katıldıktan sonra yaptı.
Berardelli, “Tanrı’ya şükür pes etmedi. Kimsenin onu daha önce fark etmemiş olması ve tesadüfen bana gelmesi benim için şans. Ama bugün olanların %90’ı Sabastian’ın eseri,” dedi.
Kenyalı atletlerin doping geçmişi nedeniyle bu rekor da doğal olarak sorgulanıyor. Ancak Sawe’nin sponsoru Adidas, yıl boyunca mümkün olduğunca sık test edilmesi için Athletics Integrity Unit’e 50 bin dolar ödedi.
Berlin Maratonu öncesinde Sawe birkaç hafta içinde 25 kez test edildi ve örnekleri çok düşük seviyelerde yasaklı maddeyi tespit edebilen yöntemlerle analiz edildi.
Londra öncesinde test sayısı daha az olsa da, diğer maratonculara kıyasla hâlâ daha sık idrar ve kan testine tabi tutulduğu belirtiliyor.
Kadınlar yarışında ise Buckingham Sarayı yakınlarında son düzlükte üçlü sprint yaşandı. Tigst Assefa, 2:15:41’lik derecesiyle, Hellen Obiri’nin 12 saniye önünde finişe ulaşarak unvanını korudu.
Ancak bu günün hikâyesi tamamen Sawe’ye aitti. Finiş çizgisini geçerken haç işareti yaptı, ardından ellerini birleştirerek dua etti.
Bu hareket oldukça anlamlıydı. Çünkü gerçekten de bir maraton mucizesine tanıklık edilmişti.
The Guardian
