“Boğazımıza kadar dayatıldı”
Bu yılın başlarında, bir grup film yapımcısı, reklam yönetmeni ve yapay zekâ sektörü etkileyicisi New York City’de Runway AI Zirvesi için toplandı – (bu yeni teknolojinin potansiyelini abartan, tüm gün süren bir etkinlik).
Bir konuşmada, San Francisco reklam şirketi Silverside’ın kurucu ortağı ve yönetici ortağı Rob Wrubel, Coca-Cola şirketinin yapay zekâ ile üretilmiş 2025 Tatil Karavanı reklamı üzerine çalışmasını övdü.
Wrubel, “Yapay zekânın inanılmaz yanı, senaryodan prodüksiyona sadece iki haftada geçebilmeniz,” dedi.
Wrubel’in bahsetmediği şey ise reklamın – bilgisayarla yapılmış kutup ayıları ve sahte görünümlü kamyonlarıyla – izleyen herkes tarafından neredeyse nefret edilmesiydi. Kampanyaya yönelik kamuoyu tepkisi kendi başına bir haber haline geldi; “İnsanlar Coca-Cola’nın yapay zekâ tatil reklamını gerçekten sevmiyor” ve “Coca-Cola’nın Yeni Yapay Zekâ Tatil Reklamı Berbat Bir Görsel” gibi başlıklar çıktı.
Reklam gerçekten hızlı hazırlanmıştı – ve öyle görünüyordu. Tepkiler hakkında yorum yapan Wrubel, “Reklam etrafındaki tartışma neredeyse reklamın kendisi kadar önemli hale geldi, çünkü tüm yaratıcı endüstrinin şu anda boğuştuğu soruları gündeme getirdi,” dedi.
Son dönemde pek çok sanatçı ve yaratıcı kişi yapay zekâya karşı alarm çalıyor. Binlercesi, yaratıcı çalışmalarına ve telif haklarına yönelik ihlallere karşı açık mektuplar imzaladı.
Büyük pop şarkıcıları sosyal medyada el yazısıyla yazılmış notlarla konserlerini duyuruyor. Bazıları ise eserlerini kullanarak yapay zekâ şirketlerini eğitenlere karşı dava açtı.
Şimdi bu reddetme ruhu kendi tasarım estetiğine dönüşüyor – belirgin şekilde el yapımı, hantal, hatta ilkel olana yönelim. Buna “anti-slop” deniyor.
Yapay zekâ slop’u pürüzsüz ve tekinsizken, anti-slop daha ev yapımı bir hissi kutluyor.
Bu, fotoğrafçı ve tasarımcı Michael Schmelling’in işlerinde görülüyor. Schmelling, Rolling Stones için fotoğraf kitapları, Sharon Van Etten için albüm kapakları ve yakın zamanda Picador tarafından yeniden basılan Şilili yazar Roberto Bolaño’nun romanları için kapaklar tasarladı.
Bu kapaklar, lisede defter kenarına karalanmış çizimler gibi kaba, karalamalı bir kaliteye sahip. Bodrum punk konseri posterlerini veya dövme eskizlerini andırıyor (gerçekten de dövmeci Mike Adams ile işbirliğiyle tasarlandılar). Biraz dağınık görünüyorlar – ama bilinçli bir şekilde. (Bu, “lit twitter”ın sert eleştirmenlerinin onları “berbat”, “fazla sevimli” ve hatta “woke” olarak nitelendirmesini engellemedi.)
Ama belki de mesele bu – yapay zekâ asla yapmazdı. Schmelling, bu tasarımların doğrudan yapay zekâ estetiğine karşı bir meydan okuma olarak tasarlanmadığını söylese de bir tepkinin oluştuğunu görüyor: “Bu yapay zekâ şeyleri boğazımıza kadar dayatıldı,” diyor. “Yapay zekâ her yerde. Ve birdenbire bir geri tepme var.”
“Yaratıcı açıdan yapay zekâ başkalarının emeği üzerine kuruluyor ve başkaları bundan zengin oluyor,” diye ekliyor. Schmelling yakın zamanda bir marka işi için görevlendirildiğinde, kendisinden yaptıkları illüstrasyonları kullanarak yapay zekâlarını eğitip eğitemeyeceklerini sordular. Teklifi “şiddetle” reddetti.
Anti-slop kimliğine sahip bir başka yaratıcı girişim ise Stoopid Buddy Stoodios’un Green Bay Packers videosu.
Videoda takımın yıldız oyuncuları – Jordan Love, Tucker Kraft, Micah Parsons – antropomorfik peynir tanecikleriyle bir alışveriş merkezi atari salonunda savaşan 1980’ler tarzı aksiyon figürleri olarak tasvir edildi.
Uzun soluklu animasyon komedisi Robot Chicken’ın Emmy ödüllü ekibi tarafından tasarlanan video, eski Gumby çizgi filmi gibi titizlikle stop-motion animasyonla üretildi. Stoopid Buddy’nin kurucu ortağı John Harvatine IV, “Burada her şeyi elle yapıyoruz,” dedi.
“Ekibin ve hayranların tepkisi gerçekten cesaret vericiydi.” Green Bay’in sosyal medya ekibi, videonun yanı sıra kamera arkası yapım sürecini de paylaştı ve “Yapay zekâ slop’u bizi sıkıyor” diye yazdı. (Bu yorum, kendi program tanıtım videosunda yoğun şekilde yapay zekâ görselleri kullanan NFL’in Arizona Cardinals takımına bir gönderme olabilir.)
Harvatine, Stoopid Buddy’nin katı bir anti-AI politikası olmadığını ve stüdyonun bazı yapay zekâ dijital araçlarını kullandığını kabul ediyor. Ancak şöyle diyor: “Yaratıcı sürece indiğinizde ve anlatılacak eğlenceli bir hikâye düşündüğünüzde, neden sadece bir komut verip başka bir şeyin o hikâyeyi üretmesini istersiniz? Biz bu hissi tüm süreç boyunca, sahne ve dekorları yaparken de taşıyoruz. Kendimizi işin içine katmak istiyoruz.”
Yapay zekânın bugünkü yükselişi, sanatta ve tasarımda başka bir devrimi hatırlatıyor: 19. yüzyılın sonlarında kitlesel fotoğrafçılığın gelişi.
Fotoğraf makineleri fotogerçekçi görüntüleri yaygınlaştırdıkça, ressamlar realizmi standart olarak kullanmayı bırakmak zorunda kaldılar – ya da belki özgürleştiler. Empresyonizm, sürrealizm, kübizm ve sayısız başka disiplin, fotoğrafın daha iyi tasvir edebildiği gerçekliği yeniden yorumlamak için ortaya çıktı.
Yapay zekâ ile üretilen görsellerin artan sofistikasyonu ve hipergerçekçiliği, sanatçılara, tasarımcılara ve animatörlere daha özel, DIY ve tamamen daha insani hissettiren işler yaratma fırsatı sunabilir.
En azından – umut bu. Schmelling biraz daha karamsar. Bazı teknoloji uzmanlarının, sanatçıların ve genel kamuoyunun yapay zekâ coşkusuna daha da sarılacağı bir “geri tepmenin geri tepmeleri”ni bekliyor.
Bunu, sanatçıların Photoshop gibi programlar etrafında yaptıkları önceki tartışmalara benzetiyor. Photoshop, sanatçıların ve tasarımcıların algılanan kusurları kolayca düzeltmesini sağladı.
Buna karşılık, daha analog odaklı sanatçılar eserlerini büyük bir “PS” işaretiyle reklam etmeye başladılar. Schmelling, “O tartışmalar şimdi neredeyse nostaljik görünüyor,” diyor. “Her şey iPhone’larımızdan rötuşlanmış çıkıyor.”
The Guardian
Haber Galerisi
