Kritik Kararlar Onu Nasıl Samsung'dan Daha Değerli Hale Getirdi?
SK Hynix'in, Samsung Electronics'u geride bırakarak Güney Kore'nin en değerli şirketi haline gelmesi, 14 yıl boyunca alınan riskli kararların ve başlangıçta yoğun eleştirilere maruz kalan stratejik yatırımların sonucu oldu.
Bu süreç sonunda şirket, küresel yapay zekâ patlamasının merkezine yerleşti.
2012 yılında SK Group, o dönemde Hynix Semiconductor olarak bilinen şirketi satın aldı. Ancak bu satın alma birçok çevre tarafından mali açıdan sorumsuz bir hamle olarak değerlendirildi.
O yıllarda Samsung'un piyasa değeri SK Hynix'in değerinin on katından fazlaydı ve dizüstü bilgisayarlardan akıllı telefonlara kadar birçok cihazda kullanılan DRAM (Dinamik Rastgele Erişimli Bellek) pazarının küresel lideriydi.
Rakibine karşı avantaj elde etmek isteyen SK Hynix ise farklı ve o dönemde oldukça sınırlı kullanım alanına sahip görülen bir teknolojiye yöneldi: Yüksek Bant Genişlikli Bellek (HBM - High Bandwidth Memory).
HBM çipleri verileri son derece hızlı aktarabiliyordu ancak veri merkezi müşterileri tarafından yaygın şekilde kullanılmıyordu.
Riskli Bir Bahis
SK Hynix, 2014 yılında Advanced Micro Devices ile birlikte dünyanın ilk HBM ürününü piyasaya sürdü.
Ancak ikinci nesil HBM geliştirme sürecinde sorunlar yaşandı ve şirket 2010'lu yılların sonlarında Samsung'un gerisine düştü.
Reuters'a konuşan eski yöneticilere göre, şirket içinde HBM çalışmalarının tamamen durdurulup durdurulmaması bile tartışıldı.
Sonunda yöneticiler farklı bir karar aldı: geri çekilmek yerine yatırımı artırmak.
O dönemde HBM geliştirme çalışmalarını yöneten eski yönetici Shim Dae-yong, şirketin teknolojisini yeniden yapılandırdığını ve üretim kapasitesine büyük yatırımlar yaptığını anlattı.
SK Hynix, henüz yapay zekâ devine dönüşmemiş olan ve daha çok üç boyutlu grafik işlemcileriyle tanınan NVIDIA'dan gelecekte büyük talep geleceğine inanıyordu.
Bu strateji kapsamında şirket, Icheon kentindeki paketleme tesisine ve diğer varlıklara yaklaşık 880 milyar won (640 milyon dolar) yatırım yaptı.
Ancak başlangıçta bu karar başarısız gibi görünüyordu.
2019 yılında Nvidia'dan ve kripto para madencilerinden gelen talep düşerken tesis kapasitesinin önemli bölümü atıl kaldı.
Shim o dönemi şöyle anlatıyor:
"2019 yılında bu büyük bir baş ağrısıydı. Tesis adeta kullanılmaz hale gelmişti."
ChatGPT Her Şeyi Değiştirdi
Dönüm noktası 2022 yılında geldi.
OpenAI tarafından geliştirilen ChatGPT'nin piyasaya sürülmesiyle başlayan yapay zekâ patlaması, HBM çiplerine yönelik küresel talebi adeta patlattı.
HBM çipleri, Nvidia'nın veri merkezlerinde kullanılan yapay zekâ hızlandırıcılarının vazgeçilmez bileşeni haline geldi.
Bugün SK Hynix, Nvidia'nın en büyük HBM tedarikçisi konumunda bulunuyor.
Shim bu gelişmeyi şu sözlerle değerlendirdi:
"Kimse HBM pazarının bu kadar hızlı büyüyeceğini beklemiyordu. Ancak biz performans ve üretim kapasitesi açısından hazırdık."
Krizlerden Gelen Şirket
Şirketin hikâyesi aslında 1983 yılında kurulan Hyundai Electronics'e kadar uzanıyor.
2001 yılında çip fiyatlarının sert şekilde düşmesi sonucu şirket iflasın eşiğine geldi.
Devlet destekli bankaların öncülüğündeki kreditörler tarafından kurtarıldı.
Daha sonra kreditörler hisselerini birkaç kez satmaya çalıştı. Bunlardan biri, 2002 yılında Amerikan çip üreticisi Micron Technology'ye yapılmak istenen satıştı. Ancak bu girişim şirket yönetim kurulu tarafından reddedildi.
Bir on yıl sonra ise SK Group devreye girdi.
Bu satın alma o kadar tartışmalıydı ki kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor's, yarı iletken sektörünün yüksek yatırım ihtiyacı ve dalgalı yapısı nedeniyle SK Telecom'un görünümünü negatife çevirdi.
SK Group Yönetim Kurulu Başkanı Chey Tae-won, Ocak ayında yayımlanan kitabında satın almanın arkasındaki düşünceyi şöyle açıkladı:
"Hynix'i satın alırken asıl hedefim onu sıradan bir bellek üreticisinden, ürünleri vazgeçilmez olan ana akım bir yarı iletken şirketine dönüştürmekti."
Samsung'u Geçmek İmkânsız Görünüyordu
Eski SK Hynix insan kaynakları yöneticilerinden Hyun Sun-yeop, şirketin sürekli ikinci planda kalmasının çalışanları daha fazla motive ettiğini söylüyor.
"Samsung'u standart DRAM ürünlerinde geçmenin imkânsız olduğuna inanıyorduk."
"Pazarın kurallarını değiştirmek için çaresizce bir çıkış yolu arıyorduk. Bir kırılma noktasına ihtiyacımız vardı."
Bu kırılma noktası HBM oldu.
2023 yılında küresel bellek sektöründeki sert daralma nedeniyle SK Hynix yaklaşık 7,73 trilyon won faaliyet zararıaçıkladı.
Ancak bir yıl sonra şirket tarihinin en yüksek faaliyet kârına ulaştı.
2025 yılında ise kısa süreliğine dünyanın en büyük DRAM üreticisi olarak Samsung'u geride bıraktı.
Seoul National University öğretim üyelerinden Shin Jae-yong bunu şöyle yorumladı:
"Kimse SK Hynix'in Samsung'u geçebileceğini hayal bile etmezdi."
"Bu kadar sermaye yoğun bir sektörde ikinci sıradaki bir oyuncunun lideri yakalaması neredeyse imkânsızdır. HBM bu dönüşümün arkasındaki en güçlü itici güç oldu."
Bugün Roller Değişmiş Durumda
Günümüzde Samsung, HBM yarışında rakibini yakalamaya çalışıyor.
Samsung'un kendi dökümhane (foundry) işletmesi HBM üretiminde kullanılan önemli bileşenleri sağlıyor.
SK Hynix ise bazı temel bileşenlerin üretiminde dünyanın en büyük çip üreticisi olan Taiwan Semiconductor Manufacturing Company ile çalışıyor.
Şirketin yükselişi yalnızca teknoloji sektörünü değil, Güney Kore ekonomisini ve borsasını da olumlu etkiledi.
Hatta ülkede SK Hynix çalışanlarının evlilik piyasasında daha cazip görüldüğü yönünde yorumlar yapılıyor.
Reuters'ın daha önceki haberlerine göre şirket, yatırımcı tabanını genişletmek amacıyla Ağustos ayı gibi ABD'de halka arz gerçekleştirmeye hazırlanıyor.
Patronların Hayalini Bile Aştı
SK Hynix hisseleri bu yıl yüzde 340'tan fazla değer kazandı.
2024 yılında Chey Tae-won, şirketin piyasa değerinin önce 1 katrilyon won, ardından da 2 katrilyon won seviyesine ulaşması gerektiğini söylemişti.
Ancak bu hedefler beklenenden çok daha hızlı gerçekleşti.
Pazartesi günü SK Hynix, yaklaşık 2,1 katrilyon wonluk piyasa değeriyle Güney Kore'nin en değerli halka açık şirketi oldu.
Bir zamanlar iflasın eşiğine gelen ve Samsung'un gölgesinde kalan şirket, bugün yapay zekâ çağının en kritik bileşenlerinden birini üreterek ülkesinin en değerli şirketi konumuna yükselmiş durumda.
Reuters
