Beş Avrupa ülkesi, Rus muhalefet lideri Aleksey Navalni’nin Kremlin tarafından zehirli ok kurbağalarının derisinde bulunan nadir ve ölümcül bir toksinle zehirlendiğini açıkladı.
Birleşik Krallık, Fransa, Almanya, İsveç ve Hollanda dışişleri bakanlıkları yaptıkları açıklamada, Navalni’nin vücudundan alınan örneklerin Avrupa’daki laboratuvarlarda analiz edildiğini ve “epibatidin varlığının kesin olarak doğrulandığını” bildirdi.
Güney Amerika’daki zehirli ok kurbağalarının salgıladığı bir nörotoksin olan epibatidinin Rusya’da doğal olarak bulunmadığı ifade edildi.
Ortak açıklamada, “Rusya’nın bu zehri uygulamak için imkânı, motivasyonu ve fırsatı vardı” denildi.
Beş ülke, Rusya’yı Kimyasal Silahların Yasaklanması Örgütü’ne (OPCW) Kimyasal Silahlar Sözleşmesi’ni ihlal ettiği gerekçesiyle bildirdiklerini duyurdu. Örgütten konuya ilişkin hemen bir açıklama gelmedi.
Resmî yolsuzluklara karşı mücadele eden ve Devlet Başkanı Vladimir Putin’in en sert rakibi olarak Kremlin karşıtı kitlesel protestolar düzenleyen Navalni, siyasi saiklerle verildiğini düşündüğü 19 yıllık hapis cezasını çekerken 16 Şubat 2024’te Arktik bölgedeki bir ceza kolonisinde hayatını kaybetti.
Epibatidin doğada zehirli ok kurbağalarında bulunmakla birlikte laboratuvarda da üretilebiliyor. Avrupalı bilim insanları, Navalni üzerinde kullanılan maddenin laboratuvarda üretilmiş olabileceğinden şüpheleniyor.
Bu madde, sinir ajanlarına benzer şekilde etki ederek nefes darlığına, kasılmalara, nöbetlere, kalp atış hızının yavaşlamasına ve nihayetinde ölüme yol açıyor.
Navalni daha önce 2020 yılında da bir zehirlenme girişiminin hedefi olmuş ve o saldırıda bir sinir ajanı kullanılmıştı.
Navalni, bu saldırıdan Kremlin’i sorumlu tutmuş; Kremlin ise her zaman suçlamaları reddetmişti. Ailesi ve destekçileri, tedavi edilmesi için Almanya’ya nakledilmesi konusunda mücadele etmişti.
Beş ay sonra Rusya’ya dönen Navalni, ülkeye varır varmaz tutuklanmış ve yaşamının son üç yılını hapiste geçirmişti.
Birleşik Krallık, Rusya’yı uluslararası kimyasal ve biyolojik silah yasaklarını defalarca ihlal etmekle suçluyor.
Londra, Kremlin’i 2018 yılında İngiltere’nin Salisbury kentinde eski Rus istihbarat görevlisi Sergey Skripal’i Novichok adlı sinir ajanıyla hedef alan saldırıyı gerçekleştirmekle itham etmişti.
Skripal ve kızı ağır şekilde hastalanmış, Dawn Sturgess adlı bir İngiliz vatandaşı ise sinir ajanı kalıntıları bulunan atılmış bir şişeyle temas etmesi sonucu hayatını kaybetmişti.
Bir İngiliz soruşturması, saldırının “en üst düzeyde, Devlet Başkanı Putin tarafından onaylanmış olması gerektiği” sonucuna varmıştı.
Kremlin tüm suçlamaları reddetti.
Rusya ayrıca, 2006 yılında Londra’da radyoaktif polonyum-210 izotopunu içtikten sonra hayatını kaybeden eski Rus ajanı ve Kremlin eleştirmeni Aleksandr Litvinenko’yu zehirlediği iddialarını da reddetmişti.
Bir İngiliz soruşturması, Litvinenko’nun iki Rus ajanı tarafından öldürüldüğünü ve Putin’in operasyonu “muhtemelen onayladığını” sonucuna bağlamıştı.
AP News
