Trump, Brezilya seçimlerini “çok yakından” takip ettiğini söylüyor

ABD Başkanı Donald Trump, Washington ile Luiz Inácio Lula da Silva’nın sol hükümeti arasındaki artan gerilimin gölgesinde, pazar günü yapılacak Brezilya’daki yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimleri hakkında gazetecilerin sorularını yanıtlarken, seçimleri “çok yakından” takip ettiğini söyledi.

“Brezilya çok önemli bir ülke. Brezilya halkı harika. Bunlar çok önemli seçimler” diyen Trump, perşembe günü Teksas ve Oklahoma’ya gitmeden önce yaptığı açıklamada herhangi bir adaya destek ifade etmedi.

Trump yönetiminin Lula hükümetiyle ilişkileri çok sayıda nüans barındırıyor. ABD Başkanı, Brezilyalı mevkidaşına karşı samimi bir yakınlık hissediyor. 

Bununla birlikte yönetimi, Brezilya mallarına gümrük vergileri uyguladı ve haksız ticaret uygulamaları iddialarıyla ilgili soruşturmalar başlattı. Ayrıca Brezilya’nın itirazlarına rağmen Brezilyalı suç çetelerini uluslararası terör örgütleri listesine aldı.

Lula hükümeti, Washington’ın bu önlemlerinin, Güney Amerika’da sağcı hükümetlerle çevrili ilerici bir ada hâline gelen bir ülkenin seçim sürecine müdahale anlamına geldiğini söylüyor.

Trump, Beyaz Saray’a dönmesinden bu yana Latin Amerika’daki ABD etkisini artırmak ve bölgede ideolojik olarak kendisiyle uyumlu hükümetleri teşvik edip desteklemek amacıyla “Donroe doktrinini” ilan etti. 

ABD Başkanı, kıta genelindeki seçimlerde muhafazakâr ve aşırı sağcı adayları açıkça destekledi; bunlar arasında Honduras’ta Nasry Asfura ve Kolombiya’da Abelardo de la Espriella da bulunuyor.

Lula’nın başlıca rakibi Flávio Bolsonaro — Trump’ın müttefiki olan aşırı sağcı eski Devlet Başkanı Jair Bolsonaro’nun oğlu — ABD Başkanı ile Beyaz Saray’da özel bir görüşme gerçekleştirmek üzere Washington’a gitti. 

Genç Bolsonaro, bu fotoğrafın seçim kampanyasına yardımcı olmasını ve muhtemelen Cumhuriyetçi Başkan’dan adaylığına yönelik bir tür açık ve kamuya açık destek almasını umuyordu. Fotoğrafı aldı ancak kamuoyu önünde bir destek alamadı.

ABD ve Rusya’nın müdahalesi

Brezilya istihbarat kurumu, pazar günkü oylama öncesinde Washington ve Moskova tarafından gerçekleştirilen müdahaleler hakkında Fransa ve Almanya’daki yetkilileri bilgilendirdi. 

Reuters’ın eriştiği toplantı raporuna dayandırdığı haberine göre, Brezilya İstihbarat Ajansı (ABIN) üyeleri hem ABD’nin hem de Rusya’nın müdahalesinin varlığını doğruladı.

ABIN yetkililerine göre ABD müdahalesi, “yargı sisteminin siyasi amaçlarla kullanılmasından” “açıkça kabul edilmiş” müdahalelere kadar uzanıyordu. İddia edilen Rus müdahalesine ilişkin ise herhangi bir ayrıntı bulunmuyor.

Eylül ayının başında Brasília’yı ziyaret eden Avrupa heyeti, yabancı dezenformasyonu tespit etmeye adanmış bir kurum olan Viginum’dan Fransız üyeler ile medya ve iletişim düzenleyicisi Arcom’dan oluşuyordu; her iki kurum da devlet kurumuydu. Alman heyetindeki yetkililer ise Almanya’da telekomünikasyon, enerji, demiryolları ve posta hizmetlerini düzenleyen kamu kuruluşu Federal Network Agency’den geliyordu.

Avrupalı yetkililerin Brezilya ziyaretinin başlangıçtaki amacı, büyük teknoloji platformlarının yasa dışı içerikle mücadele çabalarını artırmasını gerektiren Avrupa Birliği’nin Dijital Hizmetler Yasası’nın (DSA) uygulanmasını görüşmekti.

Avrupa yetkililerine Brezilya’da kaldıkları süre boyunca üst düzey bir Brezilyalı siber güvenlik yetkilisi tarafından, ülkedeki siber saldırıların 2025’e kıyasla neredeyse iki katına çıktığı ve başkanlık makamına yönelik bilgisayar korsanlığı girişimlerinin arttığı bildirildi. Yetkili, bunun açıkça “seçimlerle bağlantılı” olacağını söyledi.

El Pais