Söz konusu iddia, diplomatik çevrelere göre abartılı görünüyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ın yakında Amerika Birleşik Devletleri’ni vurabilecek bir füzeye sahip olacağı yönündeki iddiası, ABD istihbarat raporları tarafından desteklenmiyor.
Bu durum, Trump’ın İran İslam Cumhuriyeti’ne yönelik olası bir saldırı için ortaya koyduğu gerekçenin bir bölümünü tartışmalı hale getiriyor.
Trump, Salı günü Kongre’de yaptığı Birliğin Durumu konuşmasında, ABD’nin İran’a karşı neden saldırı düzenleyebileceğine ilişkin kamuoyuna gerekçelerini sıralamaya başladı ve Tahran’ın “yakında” ABD’ye ulaşabilecek füzeler üzerinde çalıştığını söyledi.
Ancak iki kaynağa göre, 2025 tarihli ve gizli olmayan ABD Savunma İstihbarat Ajansı değerlendirmesinde herhangi bir değişiklik yapılmadı.
Söz konusu değerlendirme, İran’ın mevcut uydu taşıma amaçlı uzay fırlatma araçlarından (SLV) “askeri açıdan uygulanabilir bir kıtalararası balistik füze” (ICBM) geliştirmesinin 2035 yılına kadar sürebileceğini belirtiyor.
Beyaz Saray Sözcüsü Anna Kelly ise, “Başkan Trump, ‘Amerika’ya ölüm’ sloganı atan İran’ın kıtalararası balistik füzelere sahip olmasının yarattığı ciddi tehdidi vurgulamakta tamamen haklıdır” dedi.
Kaynaklardan biri, Çin veya Kuzey Kore’nin — İran’la yakın işbirliği içinde olan iki ülke — teknolojik destek sağlaması halinde bile, İran’ın “gerçekten ICBM seviyesinde ve operasyonel” bir sistem üretmesinin en erken sekiz yıl alabileceğini söyledi.
Hassas istihbarat bilgilerini tartışabilmek için isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan kaynaklar, İran’ın yakında ABD ana karasına ulaşabilecek bir füze geliştirdiğine dair herhangi bir ABD istihbarat değerlendirmesinden haberdar olmadıklarını, ancak bilmedikleri yeni bir istihbarat raporunun olasılığını da dışlamadıklarını belirtti.
New York Times gazetesi, ABD istihbarat kurumlarının İran’ın ABD’yi vurabilecek füzelere sahip olmasına muhtemelen daha yıllar olduğu kanaatinde olduğunu ilk olarak haberleştirdi.
RUBIO: İRAN, ABD’YE ULAŞABİLECEK SİLAHLARA GİDEN “BİR YOLDA”
Trump’ın İran’ın füze kapasitesine ilişkin iddiası, ABD ve İran temsilcilerinin Tahran’ın nükleer programı üzerine müzakere yürüttüğü bir dönemde geldi.
Bölgede büyük bir askeri yığınak sürerken, olası ABD saldırılarını önleyebilecek bir ilerleme işareti bulunmuyor.
ABD Başkanı, 1979 devriminden bu yana İran İslam Cumhuriyeti’ne karşı en agresif adımını atma ihtimalini kamuoyuna ayrıntılı biçimde açıklamış değil.
Salı günkü konuşmasında Trump, Tahran’ın militan gruplara desteğini, protestocuların öldürülmesini ve ülkenin füze ile nükleer programlarını bölge ve ABD için tehdit olarak gösterdi.
Trump, kanıt sunmadan, Tahran’ın geçen Haziran ayında uranyum zenginleştirmeyle bağlantılı üç büyük tesise düzenlenen ABD hava saldırılarıyla “yok edildiğini” iddia ettiği nükleer programı yeniden inşa etmeye başladığını söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ise Çarşamba günü İran’ın balistik füze programına Trump’tan daha temkinli ifadelerle değinerek, Tahran’ın “bir gün ABD ana karasına ulaşabilecek silahlar geliştirebileceği bir yolda” olduğunu söyledi.
İran, nükleer silah edinme arayışında olduğu iddialarını reddediyor. Tahran, hem enerji santralleri için yakıt hem de nükleer savaş başlıkları üretilebilen bir süreç olan uranyum zenginleştirmenin yalnızca sivil amaçlı olduğunu savunuyor.
Çarşamba günü yayımlanan India Today TV röportajında İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi, İran’ın füze kapasitesini genişlettiği iddiasını reddetti.
“Uzun menzilli füzeler geliştirmiyoruz. Menzilimizi kasıtlı olarak 2000 kilometrenin altında tutuyoruz” dedi. “Küresel bir tehdit olmak istemiyoruz. Onlara yalnızca kendimizi savunmak için sahibiz. Füzelerimiz caydırıcılık sağlıyor.”
IAEA’YA GÖRE SİLAH PROGRAMI 2003’TE DURDURULDU
ABD istihbarat topluluğu ve Birleşmiş Milletler’in nükleer denetim kurumu olan Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA), İran’ın 2003 yılında bir nükleer silah geliştirme programını durdurduğunu belirtiyor.
Ancak IAEA’ya göre Tahran son yıllarda uranyum zenginleştirmeye, hatta silah seviyesine yakın oranlara kadar, devam etti.
Trump, Ocak ayında ülke çapındaki hükümet karşıtı protestolar sırasında tutuklanan kişileri idam etmesi veya ABD ile yürütülen nükleer müzakerelerde anlaşmaya varmaması halinde İran’a saldırı tehdidinde bulundu.
- İran, Orta Doğu’daki en büyük balistik füze gücüne sahip; füzeleri İsrail’i, bölgedeki ABD üslerini ve Avrupa’nın bazı kesimlerini vurabilecek kapasitede.
- Ayrıca uyduyu yörüngeye yerleştirebilen sözde uzay fırlatma araçları geliştirdi; uzmanlara göre bu sistemler nükleer savaş başlıklarını taşıyabilecek ICBM’lere dönüştürülebilir.
- Ancak SLV’ler uyduları taşırken, ICBM’ler savaş başlıklarını Dünya atmosferine yeniden giriş sırasında oluşan yüksek sıcaklık ve kuvvetlerden koruyan yeniden giriş araçlarını (RV) bırakır.
Eski bir BM nükleer denetçisi olan David Albright, İran’ın atmosferden yeniden girişte ortaya çıkan aşırı ısı ve kuvvetlere dayanabilecek nükleer savaş başlığı taşıyan bir yeniden giriş aracını bir füzenin üzerine yerleştirebilmesinin henüz çok uzak bir ihtimal olduğunu söyledi.
Bilim ve Uluslararası Güvenlik Enstitüsü düşünce kuruluşunun başkanı olan Albright, “İran, uzay fırlatma programı sayesinde çok uzun menzilli bir füze fırlatabilir” dedi. “Ancak yeterli bir yeniden giriş aracı geliştirmek için çok çalışması gerekiyor.”
Albright ve diğer uzmanlar, İsrail’in geçen yıl ve 2024’te düzenlediği hava saldırılarının, Tahran’ın sıvı ve katı yakıtlı balistik füzeler ürettiği kilit tesislere ağır zarar verdiğini de belirtti.
Reuters
Haber Galerisi
