Rusya'nın Venezuela Sürecindeki Pozisyonunu Doç.Dr.Mustafa Aydemir TGM için Analiz etti
Soğuk savaş döneminden yeni döneme geçerken enerji sahaları ve nadir madenler yeni lideri belirler mi?
Son gelişmelere göre Rusya'nın Venezuela krizindeki pozisyonu oldukça karmaşık ve çelişkili bir görünüm sergiliyor.
3 Ocak 2026'da ABD'nin Venezuela'ya düzenlediği askeri operasyon sırasında Rusya'nın tepkisi diplomatik kınamalarla sınırlı kaldı ve Maduro'nun serbest bırakılmasını talep etti. Ancak dikkat çekici olan noktada Rusya'dan beklenmedik hamleler geldi.
- 120'den fazla Rus askeri personel ve eski Wagner askerlerinden oluşan güçler, ABD operasyonu sırasında hiçbir direniş göstermedi ve pozisyonlarını derhal terk etti.
- Rusya'nın sağladığı S-300 ve Buk-M2 hava savunma sistemleri çalışmaz durumdaydı, radarlara bile bağlı değildi ve yıllar boyunca bakımsız kalmıştı.
- Aralık ayının son haftasında Rusya, ABD operasyonundan önce diplomatik personel ailelerini sessizce Venezuela'dan tahliye etti.
Putin'in Dikkat Çekici Sessizliği
Vladimir Putin Ukrayna Savaşı ve Şangay Etkileşiminin kuşatıcı etkisi altında Venezuela ve Grönland konusunda sessiz. Stratejik ortağı olan İran'da yaşananlar konusunda da bir hayli tedirgin durumda.
Bu sessizlik strateji mi? Yoksa derin ve yıpratıcı bir Ukrayna sonrası yeni cephe açmak iktidarını sarsabilir endişesi mi?
Putin, bu konuda hiçbir resmi açıklama yapmadı ve Kremlin'in web sitesinde Venezuela durumuna ilişkin herhangi bir yanıt yayımlanmadı. Bu durum, Rusya'nın Trump ile Ukrayna savaşını sona erdirme müzakereleri devam ederken Trump'ı kızdırmaktan kaçındığını gösteriyor.
Ekonomik Çıkarlar ve Petrol Varlıkları
Dünyada yaşanan kaotik tüm süreçler Alaska Buluşmasıyla adeta paylaşılacak dünyanın adımları ve sessiz anlaşmanın bir teminatı mı oldu! Bilinmez. Buna rağmen Rusya ekonomik varlıklarını korumaya kararlı. Örneğin;
- Roszarubezhneft, Venezuela'daki varlıklarının Rusya'ya ait olduğunu açıkladı ve "Uluslararası ortaklarıyla koordinasyon içinde yükümlülüklerini yerine getirmeye devam edeceğini" bildirdi.
- Rosneft'in Venezuela'ya yaklaşık 6 milyar dolarlık borcu var ve bunun 2 milyar dolardan fazlası geri ödenmemiş durumda.
- Aralık ayında 17 yaptırımlı gemi Rusya bayrağına geçiş yaptı ve Rusya, "Gölge Filo" gemilerini koruma altına alarak Venezuela petrolü taşımaya devam ediyor.
Jeopolitik Hesaplamalar
Rusya, Venezuela'daki gelişmeleri "Yeni Yalta Sistemi"ne dönüştürme umudu taşıyor. Rusya'nın derin devleti ve Putin'in yayılmacı stratejisi ve ayrılan ülkelerin Sovyetler'in halen bir parçası olduğuna dair yaygın işareti bunun bir yansıması.
ABD'nin kendi nüfuz alanında lider değiştirebilmesi durumunda, Rusya'nın da eski Sovyet coğrafyasında aynı şeyi yapma hakkına sahip olması gerektiği argümanı olarak "Yalta" siyasetin psikolojisini de şekillendiriyor.
Maduro Sonrası Pragmatizm
Rusya, Maduro'nun yerine geçen Delcy Rodríguez'e destek verdi ve Dışişleri Bakanı Lavrov onunla telefon görüşmesi yaparak dayanışma mesajı iletti. Bu, Moskova'nın yeni gerçekliklere hızla adapte olduğunu gösteriyor.
Rusya, kendisinden hamilik bekleyenlere karşılık "ticari kazanımlar ve stratejiler konusunda" anlayış beklediğini satır aralarında gösteriyor.
Rusya'nın Venezuela üzerinden yeni dünya pozisyonu "üç temel dinamik" üzerinde şekilleniyor:
1. Askeri açıdan: Terk etme - Ukrayna'daki kaynak ihtiyacı ve ABD ile doğrudan çatışmadan kaçınma
2. Ekonomik açıdan: Tutunma - Petrol varlıkları ve yatırımları koruma çabası
3. Diplomatik açıdan: Dengeleme - Trump ile müzakereler sürerken sert tepki vermekten kaçınma
Rus savaş blogcuları, ABD'nin birkaç saatte başardığı operasyonu Rusya'nın Ukrayna'da dört yıldır tamamlayamadığını kıyaslayarak hayal kırıklığını dile getirdi.
Bu durum, Rusya'nın Venezuela'daki konumunun zayıflığını ve küresel etki alanının sınırlarını ortaya koyuyor.
Trump'ın "Rusya ve Çin'i Venezuela'da istemiyoruz" açıklamasına rağmen, Rusya'nın Venezuela'dan çekilmeyeceği ve varlıklarını istikrarlı şekilde geliştirmeye devam edeceği yönündeki açıklamaları, kâğıt üzerinde kalan bir kararlılığı yansıtıyor.
Dünyada beş büyük olarak tanımlanan 5 daimi üyenin aynı zamanda kendi kimliğini yansıtabileceği bir hayvan bulunurdu. İngiltere (Aslan), ABD (Kartal), Sovyetler (Ayı) Çin (Kaplan) ve Hindistan (Fil) ile eşleştirilirdi.
Eskiden Sovyetler ile ilgili bir söz vardı. Bu söz hem otorite hem de güç kavramını temsil ederdi. "Ayı ile dans edersen ne zaman biteceğine o karar verir"...
Bu söz ve gelenek Rusya'dan ABD'ye ve Yeni Lider Trump ile ABD vizyonuna dönüştü....
"ABD ile dans edersen ne zaman biteceğine o karar verir."
Doç.Dr. Mustafa AYDEMİR
