Ukrayna, İran yapımı insansız hava araçlarını etkisiz hale getirme konusunda dünyanın en gelişmiş deneyimlerinden birine sahip ve şimdi bunu stratejik bir avantaja dönüştürmek istiyor
Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırısı, Ukrayna’nın aslında hâlâ masada kullanabileceği bazı kartlara sahip olduğunu gösteriyor.
ABD Başkanı geçen yıl Beyaz Saray’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski’yi sert biçimde eleştirerek ona “Şu anda elinde doğru kartlar yok” demişti.
Bir yıl sonra ise Ukrayna, Kiev’de Ukrayna’nın dünya lideri anti-drone teknolojisini incelemek isteyen ABD’li yetkililerle görüşmeler yürütüyor.
Zelenski Çarşamba akşamı yaptığı açıklamada şöyle dedi: “Ortaklarımız yardım için bize, Ukrayna’ya başvuruyor. Bu konuda Amerikan tarafindan da talepler geldi.”
Zelenski ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Ürdün ve Bahreyn gibi İran’a karşı savunmasını güçlendirmek isteyen Arap ülkeleriyle de görüşmeler yaptığını söyledi.
Kiev’in bu görüşmelerden stratejik avantaj elde etmeyi hedeflediğini açıkça ifade etti.
“Elbette sağlayacağımız herhangi bir yardım, kendi savunmamızı zayıflatmaması ve diplomatik kapasitemize yatırım olması koşuluyla gerçekleşir: Bize yardım edenleri savaşın yıkımından koruruz ve böylece Ukrayna’nın savaşı onurlu bir şekilde sona erdirmesine katkı sağlarız,” diye ekledi.
Savaş alanındaki deneyim
Zelenski ile kurulan diplomatik temasın nedeni oldukça açık: ABD, yaklaşık 30 bin dolar değerindeki İran yapımı Shahed drone’unu düşürmek için 4 milyon dolar değerindeki Patriot sisteminden PAC-3 önleyici füzesi kullanmanın mantıklı olmadığını fark etmiş durumda.
Trump’ın İsrail ile birlikte İran’a saldırma kararının ardından Tahran misilleme olarak insansız hava araçları ve balistik füzelerle ABD üslerini ve ABD’nin müttefik ülkelerini hedef almaya başladı. Saldırıların Kıbrıs ve Azerbaycan gibi uzak hedeflere kadar ulaştığı bildiriliyor.
ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth pazartesi günü Pentagon’da gazetecilere şöyle konuştu:
“Birçok hava savunma sisteminiz var ve gelen saldırıların çoğunu vuruyorsunuz. Ama bazen ne yazık ki içlerinden biri — bizim ‘squirter’ dediğimiz — savunmayı geçebiliyor.”
Ukrayna’nın uzmanlık sunmasının nedeni de bu. Ülke dört yıldan uzun süredir Rus füzeleri ve özellikle İran tasarımı Shahed insansız hava araçlarını düşürüyor.
Yapılan bir araştırmaya göre Ukrayna Ocak ayında günde ortalama 143 Shahed tipi drone saldırısıyla karşılaştı ve bunların 122’sini engelledi.
Ukrayna birlikleri sadece savunma konusunda ustalaşmakla kalmadı, aynı zamanda saldırı drone taktikleriyle savaş alanını da yeniden şekillendirdi.
Bunun bir örneği geçen yıl Estonya’daki Hedgehog tatbikatında görüldü; burada 10 kişilik Ukraynalı Nemesis drone ekibi iki NATO taburunu manevra açısından geride bıraktı.
Batılı ve Körfez ülkelerinin orduları İran’ın büyüyen drone saldırı kampanyasına karşı hızla uyum sağlamaya çalışırken, Kiev savaş alanındaki deneyimlerini paylaşmaya hazır olduğunu gösteriyor.
Zelenski şöyle dedi:
“Drone ve hava savunma operatörlerimize gelince, çok deneyimli insanlarımız var. Bu bilgileri paylaşmaya hazırız; ortaklarımız gelip bizden öğrenebilir.”
NATO tatbikatındaki sürpriz yenilgi
İnsansız Sistemler Kuvvetleri’ne bağlı 412. Nemesis Tugayı komutan yardımcısı Yarbay Pavlo Laktionov, POLITICO’ya verdiği röportajda geçen mayıs ayında bir NATO tatbikatında birliklerinin müttefiklerini nasıl geride bıraktığını anlattı.
“Bugün doğru drone’lara ve becerilere sahip 10 kişi, geçen yüzyılın doktrinleriyle savaşan bir alay veya taburdan daha değerlidir,” dedi.
Ukraynalı askerler beş gün süren Hedgehog tatbikatında NATO grubunun parçası olarak görev yaptı.
Ağır Nemesis bombardıman drone’ları kullanarak hedef imhası, uzaktan mayın döşeme ve ulaşılması zor noktalara gıda, ilaç ve mühimmat ulaştırma gibi lojistik görevler gerçekleştirdiler.
Laktionov’a göre Ukrayna birlikleri öngörülemezlik unsurunu kullanarak ağır zırhlı araçlar ve hava desteğiyle donatılmış NATO birliklerini zor durumda bıraktı.
Ukraynalı taktikler arasında şunlar vardı:
- NATO birliklerine arkadan saldırmak
- Büyük gruplar halinde toplanan birlikleri tespit etmek
- İlerleme yollarını mayınlamak
- Elektronik harp ile bazı sistemleri devre dışı bırakmak
Laktionov’a göre birçok NATO askeri bu yeni tehdit karşısında şaşkına döndü.
“Onların zihniyetinde hâlâ ‘güvenli arka bölge’ kavramı vardı. Ama artık böyle bir şey yok — modern savaşta güvenli bölge yok. Güvenlik bir illüzyondur,” dedi.
Sonuç ise ağır bir yenilgi oldu.
“Bir silahlı çatışmaya girmedik bile. Onların saldırı hatlarına ulaşmasına izin vermedik. Uzaktan mayınlama kolonları durdurdu ve Nemesis drone’ları kritik ekipmanı devre dışı bıraktı,” diye ekledi.
Karşılıklı öğrenme süreci
Bu eğitim tek yönlü değil. Birçok Ukraynalı asker de NATO standartlarına göre eğitildi ve Sovyet sonrası askeri anlayıştan uzaklaştı.
Laktionov şöyle dedi:
“NATO standartlarının etkinliğini, daha önce ittifakla eğitim almış olan arkadaşlarımda gördüm. Sistematik yaklaşım, ateş kontrol protokolleri, iletişim ve koordinasyon — bunlar savaşın ilk aylarında hayati bir temel oluşturdu.”
Şimdi iki taraf da birbirinden ders çıkarıyor.
NATO yetkilileri Hedgehog tatbikatından sonra daha fazla drone temelli tatbikat planlıyor ve Ukraynalı drone eğitmenlerini NATO eğitimlerine davet etmeyi düşünüyor.
Ayrıca ittifakın iç doktrinleri de drone savaşını daha iyi yansıtacak şekilde güncelleniyor.
Zelenskiy ise bu deneyimi İran’ın drone ve füze saldırılarına karşı savunma arayışının yoğunlaştığı dönemde diplomatik bir koz olarak kullanmayı hedefliyor.
Ukrayna lideri pazar günü şöyle konuştu:
“Herkes artık savunma konusundaki deneyimimizin birçok açıdan vazgeçilmez olduğunu görebiliyor. Bu deneyimi paylaşmaya ve Ukrayna’ya bu kış ve savaş boyunca yardım eden ülkelere destek olmaya hazırız.”
Politico
Haber Galerisi
